Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Armmeesters van Mierlo Armmeesters van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Twintigste-eeuwse schaalvergroting De oudere mannenopvang rond Bethanië groeide in de twintigste eeuw uit tot een veel groter bejaardencentrum. Uitbreidingen van gebouwen en voorzieningen maakten verzorging van een grotere groep bewoners mogelijk. De kloosterboerderij leverde aanvankelijk producten en inkomsten voor zusters en bewoners. Rond 1975 werd deze boerderij gesloopt en kwam de grond beschikbaar voor uitbreiding […]
Huisarts van 1934 tot 1974 Emiel Kerssemakers was veertig jaar huisarts in Mierlo. Zijn praktijk bediende niet alleen Mierlo-Dorp, maar ook patiënten uit Mierlo-Hout en Stiphout. In een periode waarin huisartsenzorg veel meer bij mensen thuis plaatsvond, kende een dorpsdokter vaak meerdere generaties van dezelfde families. Kerssemakers werd daardoor een zeer herkenbare figuur in het […]
Dorpsputten en openbare pompen in Mierlo Dorpsputten en openbare pompen in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, […]
Een vondeling in Mierlo Historische kern In het lokale archiefonderzoek is een afzonderlijk dossier gewijd aan een vondeling en de documenten die daarover bewaard bleven. Een vondelingenzaak raakt meerdere historische systemen tegelijk: burgerlijke registratie, armenzorg, kerkelijke doop, voogdij en de vraag wie financieel verantwoordelijk werd voor een kind zonder bekende ouders. De identiteit en precieze […]
Opgericht op 5 mei 1951 EHBO Mierlo werd op 5 mei 1951 opgericht. Jan Liebreks, Ferdinand Branten en Goen van der Wiel namen volgens de Canon het initiatief; dokter Kerssemakers en pastoor Van Lierop waren eveneens nauw betrokken. De vereniging wilde inwoners opleiden om direct na een ongeval verantwoorde eerste hulp te kunnen geven, in […]
Vanaf 1874 in Mierlo Acht Franciscanessen van Oirschot vestigden zich op 28 november 1874 in Mierlo. Zij kwamen voor onderwijs, maar kregen ook een belangrijke zorgtaak. De nieuwe gebouwen tegenover de pastorie boden ruimte voor klooster, school en het opnieuw georganiseerde Apostelhuis. Aanvankelijk wilden de oudere mannen liever bij particulieren blijven wonen, waardoor het gasthuis […]
Meerdere betekenissen door de eeuwen heen Het woord gasthuis kan in de Mierlose geschiedenis tot verwarring leiden. Het zestiende-eeuwse Apostelhuis was al bedoeld als hospitaal of gasthuis voor twaalf oude mannen. In 1874 ontstond tegenover de pastorie opnieuw een complex waarin oude mannen konden worden opgenomen. Vanaf 1881 verbleven daar daadwerkelijk bewoners. Nieuw gasthuis in […]
Heilige Geestmeesters en de armenkas Voor de moderne sociale zekerheid werd plaatselijke armenzorg georganiseerd via kerkelijke en bestuurlijke structuren. Heilige Geestmeesters beheerden goederen en middelen die voor ondersteuning van behoeftigen bestemd waren. In Mierlo raakt dit onderwerp aan latere armmeesters en aan fondsen, maar de functies mogen niet zonder meer als identiek worden behandeld. Het […]
Hondsdolheid en hondenmaatregelen in Mierlo beschrijft hoe de gemeente in de negentiende en vroege twintigste eeuw reageerde op de dreiging van razende of mogelijk besmette honden. Het onderwerp ligt op het snijvlak van volksgezondheid, dierenbeheer en politietoezicht. Waarschuwingsplicht vanaf 1818 In 1818 verscheen volgens de lokale ziektegeschiedenis een provinciale publicatie die burgemeesters verplichtte omliggende gemeenten […]
Kennis uit ervaring en overlevering Wanneer een arts niet direct beschikbaar was, gebruikten huishoudens middelen die zij uit familieoverlevering, volksgeneeskunde of praktische ervaring kenden. Kruiden, warme doeken, voeding, rust en eenvoudige wondverzorging konden daarbij een rol spelen. Sommige middelen hadden een werkzame basis, andere waren vooral traditie of bijgeloof. Het onderscheid was voor mensen zonder […]
Zorg als religieuze opdracht De katholieke kerk speelde eeuwenlang een grote rol bij armen- en ouderenzorg. Liefdadigheid werd gezien als christelijke plicht en kreeg vorm via fondsen, collectes, parochiële verenigingen en religieuze congregaties. Het Apostelhuis was een vroeg Mierloos voorbeeld. In de negentiende eeuw kwamen daar de Franciscanessen bij, die onderwijs, armenzorg en verzorging van […]
Kwakzalvers in Mierlo Historische kern In een tijd waarin professionele medische zorg beperkt bereikbaar was, bestond naast huisarts, vroedvrouw en apotheker een wereld van huismiddelen, rondtrekkende genezers en kwakzalverij. De Myerlese Koerier behandelt dit als een eigen onderdeel van een reeks over bijgeloof, heksen en kwakzalvers. Voor de encyclopedie is vooral van belang welke praktijken […]
Oude praktijk, moderne naam Familieleden en buren verzorgen hulpbehoevenden al eeuwen. De moderne term mantelzorg maakt zichtbaar dat deze langdurige, onbetaalde zorg een afzonderlijke maatschappelijke betekenis heeft. Waar vroegere gezinnen vaak vanzelfsprekend voor ouderen en zieken moesten zorgen omdat weinig alternatieven bestonden, functioneert mantelzorg tegenwoordig naast professionele zorg. Ondersteuning voor de mantelzorger De gemeente Geldrop-Mierlo […]
Zorg is verdeeld over meerdere systemen De moderne zorg rond Mierlo bestaat niet meer uit één dorpsdokter, één klooster of één armenfonds. Huisartsen, apotheek, fysiotherapie, thuiszorg, ziekenhuizen, gemeentelijke ondersteuning en welzijnsorganisaties hebben ieder een eigen taak. Voor ondersteuning bij zelfstandig wonen of huishoudelijke problemen kunnen inwoners bij de gemeente en het CMD terecht. Persoonlijke verzorging […]
Van Apostelhuisfonds naar georganiseerd zorgcomplex De geschiedenis van Bethanië begint niet in 1932. De financiële en sociale lijn loopt terug naar de zestiende-eeuwse fundatie van Willem van Enckevoirt. In 1874 kwamen klooster, school en ruimte voor oude mannen in één complex tegenover de pastorie. In 1909 kon een aangrenzend huis worden gekocht; na verbouwing kreeg […]
Van familie en liefdadigheid naar instelling Ouderen bleven vroeger meestal binnen familie of huishouden wonen. Wie arm, alleenstaand of hulpbehoevend was, kon echter afhankelijk worden van armenzorg of een gasthuis. Het Apostelhuis bood vanaf de zestiende eeuw een bijzondere vorm van georganiseerde opvang voor twaalf oude mannen. Toen het gebouw verviel, werden bewoners bij particulieren […]
Pestuitbraak in Mierlo in 1636 De pest van 1636 behoort tot de zwaarste gedocumenteerde ziekteperioden in de vroege Mierlose geschiedenis. Henk Simons reconstrueerde het verloop aan de hand van begraafregisters van de Heilige Luciaparochie en vergeleek het patroon met Geldrop. Voor 1635 overleden volgens zijn telling gemiddeld één à twee inwoners per maand. Vanaf augustus […]
De nalatenschap achter het Apostelhuis Met ‘Stichting Van Enckevoirt’ wordt in de Mierlose geschiedenis de vermogens- en beheersstructuur rond de nalatenschap van kardinaal Willem van Enckevoirt bedoeld. Historische bronnen spreken vooral van de stichting of fundatie van het Apostelhuis. Inkomsten kwamen uit bezittingen, verpachtingen en andere rechten. Een rentmeester beheerde die middelen; later lag het […]
Studiebeurzen van Jan Damen De nalatenschap van Jan Damen kreeg in Mierlo ook betekenis via studieondersteuning. Dit dossier richt zich niet opnieuw op zijn volledige biografie, maar op de langdurige werking van een fonds of fundatie waarmee opleiding voor begunstigden mogelijk werd gemaakt. Zulke beurzen laten zien hoe religieuze nalatenschappen, familieverbanden en onderwijs met elkaar […]
Hulp was ooit afhankelijk van lokale middelen Eeuwenlang hing steun bij armoede, ziekte en ouderdom af van familie, kerkelijke fondsen, liefdadige verenigingen en gemeentelijke armenzorg. Het Apostelhuis is daarvan een vroeg voorbeeld. Later kwamen armenbesturen, de Tafel van de Heilige Geest, Vincentius- en Elisabethverenigingen en gemeentelijk betaalde geneeskundige hulp. Rechten in plaats van uitsluitend gunsten […]
Waterleiding in Mierlo De ingebruikname van de waterleiding in 1932 was een belangrijke stap in de modernisering van Mierlo. Tot dan toe waren huishoudens voor drinkwater in belangrijke mate afhankelijk van putten. De kwaliteit daarvan kon sterk verschillen en was kwetsbaar voor verontreiniging. Lokale gezondheidsproblemen uit de periode vóór de waterleiding laten zien waarom schoon […]
Meer dan medische zorg Welzijn gaat over kunnen deelnemen aan het dagelijks leven: contact met anderen, zelfstandig functioneren, zinvolle activiteiten, veiligheid en ondersteuning wanneer dat niet vanzelf gaat. Historisch werden zulke taken vaak door familie, kerk, buurtschap en verenigingen gedragen. Armenzorg, bezoek aan zieken en vrijwilligerswerk liepen in elkaar over. Sociaal domein In de moderne […]
Van thuis verplegen naar wijkverpleging Zieken werden vroeger vooral thuis verzorgd. Familieleden droegen de dagelijkse zorg, terwijl arts of vroedvrouw slechts op bepaalde momenten kwam. Met de komst van religieuze zusters, gemeentelijke geneeskundige hulp en later kruisverenigingen ontstond een professioneler netwerk. De oprichting van het Wit-Gele Kruis rond 1930 was voor Mierlo een belangrijk omslagpunt. […]
