Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Historische dorpskern”

40 dossiers
Encyclopedie-artikel

Autobusdiensten van en naar Mierlo

Autobusdiensten van en naar Mierlo Busverbindingen tussen Mierlo en omliggende plaatsen vóór en naast het moderne openbaar vervoer. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Na tram […]

Encyclopedie-artikel

Beschermd dorpsgezicht Het Broek

Beschermd dorpsgezicht Het Broek Bescherming van het gehucht Het Broek als herkenbaar historisch dorpslandschap. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De lokale Canon vermeldt dat Het […]

Encyclopedie-artikel

Boek 200 jaar Oude Raadhuis

Boek 200 jaar Oude Raadhuis In 2006 besteedde Heemkundekring Myerle bijzondere aandacht aan het Oude Raadhuis. Het gebouw was toen tweehonderd jaar oud. Rond dat jubileum verscheen het boek 200 jaar Oude Raadhuis. De publicatie kreeg binnen de vereniging zoveel gewicht dat een reguliere aflevering van de Myerlese Koerier dat jaar verviel in verband met […]

Encyclopedie-artikel

Collectie Hein van den Boomen over Mierlo

Collectie Hein van den Boomen over Mierlo De particuliere documentatiecollectie van Hein van den Boomen is als afzonderlijke archiefingang relevant omdat zij verschillende soorten lokaal erfgoedmateriaal bij elkaar brengt. De collectie vormt geen neutrale totaalregistratie van Mierlo, maar juist een door een verzamelaar opgebouwde bronlaag met eigen accenten. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]

Encyclopedie-artikel

De fiets

Persoonlijke mobiliteit De fiets veranderde het dagelijkse bereik van inwoners ingrijpend. Waar lopen lange tijd de gewone manier was om korte afstanden af te leggen, maakte de fiets werk, school, winkels en omliggende dorpen veel sneller bereikbaar. Voor een dorp tussen Geldrop, Helmond en Eindhoven kreeg dat extra betekenis. De fiets maakte inwoners minder afhankelijk […]

Encyclopedie-artikel

De Luciabegraafplaats vanaf 1906

De Luciabegraafplaats vanaf 1906 De huidige parochiële Luciabegraafplaats werd in 1906 aangelegd ten zuiden van de pastorietuin. Daarmee kreeg Mierlo een nieuwe katholieke begraafplaats buiten het eeuwenoude kerkhof direct bij de kerk. De aanleg hoort bij een bredere verandering in de omgang met begraven, volksgezondheid en parochiële inrichting in de negentiende en vroege twintigste eeuw. […]

Encyclopedie-artikel

De Mierlose slachtoffers

Vrouwen veroordeeld op beschuldigingen van toverij De bekendste Mierlose slachtoffers van de processen van 1595 zijn Marie Baten, Heijl Bellen, Lys Cuypers, Jenneken Gordtkens en Catharina Boons/Lyncken Pastoirs. Zij werden na waterproeven en verhoren veroordeeld en op 18 september 1595 geëxecuteerd. De dossiers laten zien hoe kwetsbaar een verdachte positie was. Een slechte reputatie, ruzie, […]

Encyclopedie-artikel

Dorpsidentiteit

Wat maakt Mierlo herkenbaar? Dorpsidentiteit ontstaat uit een combinatie van landschap, geschiedenis, taal, herinnering en sociale gewoonten. In Mierlo zijn onder meer de Luciakerk, de molen, de kersentraditie, het gilde, verenigingsleven en de oude gehuchten herkenbare elementen. Ook minder tastbare zaken spelen mee: de manier waarop inwoners over plekken praten, dialectwoorden gebruiken, verhalen doorgeven en […]

Encyclopedie-artikel

Dorpsstraat

Een oude centrale as De Dorpsstraat is een van de belangrijkste historische lijnen door Mierlo. De straat verbindt verschillende oude kerngebieden en bevat of bevatte bestuurlijke, religieuze, commerciële en agrarische functies. Aan de Dorpsstraat staat het Oude Raadhuis uit 1806. Ook de standerdmolen staat tegenwoordig aan deze centrale dorpsas, nadat zij in de negentiende eeuw […]

Encyclopedie-artikel

Elektrificatie van Mierlo

Elektrificatie van Mierlo De overgang van olie- en gaslicht naar elektriciteit in woningen, bedrijven en openbare voorzieningen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Elektrificatie veranderde niet […]

Encyclopedie-artikel

Gasvoorziening in Mierlo

Gasvoorziening in Mierlo Aansluiting van huishoudens en bedrijven op gas en de verandering van koken en verwarmen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Gasvoorziening maakte deel […]

Encyclopedie-artikel

Gemeentelijke monumenten

Bescherming van lokaal erfgoed Gemeentelijke monumenten zijn objecten die vooral op lokaal niveau van bijzondere cultuurhistorische, architectonische of stedenbouwkundige waarde zijn. Ze vullen de landelijke rijksmonumentenbescherming aan. Voor Mierlo kunnen juist karakteristieke boerderijen, woningen, bedrijfsgebouwen en kleinere objecten belangrijk zijn voor het lokale verhaal, ook wanneer hun betekenis niet van nationaal niveau is. Actuele lijst […]

Encyclopedie-artikel

Historische boerderijen

Langgevelboerderijen in een agrarisch dorp Als voormalige agrarische gemeente kende Mierlo veel boerderijen. De cultuurhistorische inventarisatie noemt vooral het Brabantse langgeveltype: woon- en bedrijfsfuncties liggen daarbij onder één langgerekt dak en zijn vanaf de lange gevel bereikbaar. De meeste historische boerderijen waren sober uitgevoerd in baksteen en lagen dicht langs wegen of aan de rand […]

Encyclopedie-artikel

Historische dorpskern

Geen strak gepland centrum De historische kern van Mierlo is in de loop van eeuwen gegroeid. De omgeving van de Luciakerk, Dorpsstraat, Heuvel, Marktstraat en oude verbindingswegen vormde geen vooraf ontworpen centrum, maar een netwerk van kerk, boerderijen, woningen, bestuurlijke gebouwen en kleine bedrijven. De cultuurhistorische inventarisatie wijst de omgeving van Zaagstelling, Heuvel en Dorpsstraat […]

Encyclopedie-artikel

Kerkpaden

Kortste route naar de parochiekerk Kerkpaden waren voetpaden die bewoners van buurtschappen en verspreide boerderijen gebruikten om naar de kerk te gaan. Zij liepen vaak zo rechtstreeks mogelijk door akkers en weilanden en volgden niet altijd de bredere karroutes. De kadastrale kaart van Mierlo uit 1832 laat verschillende wegen met de naam Kerkweg zien. Daarbij […]

Encyclopedie-artikel

Kerkstraat

Route naar de kerk De Kerkstraat maakt deel uit van de oude route naar de historische kerkplaats van Mierlo. Op negentiende-eeuwse kaarten zijn meerdere ‘Kerkwegen’ herkenbaar die vanuit verschillende delen van het dorp naar de parochiekerk liepen. De straat kreeg in 1876 een bijzondere positie in de verkeersgeschiedenis van het dorp. Heemkundig onderzoek beschrijft de […]

Encyclopedie-artikel

Lijkwegen en kerkpaden in Mierlo

Lijkwegen en kerkpaden in Mierlo Lijkwegen en kerkpaden in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]

Encyclopedie-artikel

Merovingische glazen kraal (Schlierenperle) van Mierlo

Een halve glazen kraal uit vroegmiddeleeuws Mierlo In de omgeving van de sporthal in Mierlo is een halve glazen kraal gevonden die in de lokale archeologische documentatie tot de Merovingische periode wordt gerekend. Het voorwerp is klein, maar archeologisch interessant omdat het een tastbaar spoor vormt van vroegmiddeleeuwse materiële cultuur in het gebied rond de […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo als forensendorp

Wonen in Mierlo, werken in de regio In de twintigste eeuw veranderde Mierlo van een dorp waarin landbouw en lokale nijverheid veel werk boden naar een woonplaats waarvan een groot deel van de beroepsbevolking buiten het dorp werkt. Betere wegen, fietsverbindingen, busvervoer en vooral de auto maakten dagelijkse reizen naar Eindhoven, Helmond, Geldrop en andere […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo toen en nu

Van agrarisch dorp naar woonplaats in een stedelijke regio Wie historische kaarten en foto’s naast het huidige Mierlo legt, ziet een ingrijpende verandering. Rond 1900 bestond het dorp uit een relatief open lint van bebouwing, boerderijen, akkers, boomgaarden en zand- of klinkerwegen. Grote delen van het huidige woongebied waren nog landbouwgrond. In de twintigste eeuw […]

Encyclopedie-artikel

Mondelinge geschiedenis van Mierlo

Mondelinge geschiedenis van Mierlo Veel kennis over een dorp leeft eerst in herinneringen: verhalen over straten, bijnamen, winkels, oorlog, werk en verenigingen. Mondelinge geschiedenis maakt die kennis onderzoekbaar wanneer duidelijk wordt vastgelegd wie iets vertelt, wanneer en vanuit welke ervaring. Wat de bronnen vastleggen De bronlaag bevat formeel gearchiveerde oorlogsinterviews uit 1994, een heemkundige beeld- […]

Encyclopedie-artikel

Monumenten van Mierlo

Beschermd én onbeschermd erfgoed Het bouwkundige erfgoed van Mierlo bestaat uit meer dan alleen officieel beschermde monumenten. Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, archeologische locaties en karakteristieke maar onbeschermde panden vertellen samen het verhaal van het dorp. Bekende voorbeelden zijn de Luciakerk en pastorie, de standerdmolen, het Oude Raadhuis en het Patronaat. Daarnaast zijn historische boerderijen, woonhuizen, religieuze […]

Encyclopedie-artikel

Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo

Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo beschrijft hoe monumenten niet alleen juridisch worden beschermd, maar ook herkenbaar worden gemaakt in de openbare ruimte. In 2024 werd een project afgerond waarbij rijks- en gemeentelijke monumenten in de gemeente met schildjes zichtbaar werden gemaakt. Van register naar straatbeeld Een monumentenregister is […]

Encyclopedie-artikel

Onderwijs in Mierlo-Hout

Eigen school vanaf 1873 Kinderen uit Mierlo-Hout gingen lange tijd naar de school in Mierlo-Dorp. In de negentiende eeuw werd de afstand en groei van ’t Hout steeds problematischer. In 1873 kreeg Mierlo-Hout een eigen school. Voor meisjes volgde in 1889 een belangrijke uitbreiding toen de Zusters van Liefde van Schijndel zich in het Sint-Alphonsusklooster […]