Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Oude woorden”

484 dossiers
Encyclopedie-artikel

Ketelmuziek op Luchen in 1909

Ketelmuziek op Luchen in 1909 Ketelmuziek op Luchen in 1909 gaat over een opmerkelijk conflict tussen boerenbelang en jachtrecht. Boeren maakten met potten, pannen, ketels en ander materiaal lawaai om hazen uit hun rogge en koren te verjagen. Landbouwschade door wild In 1909 ondervonden boeren op Luchen ernstige schade van hazen die vanuit de Luchense […]

Encyclopedie-artikel

Kettingmigratie van de familie Van der Zanden naar Nieuw-Zeeland

Kettingmigratie van de familie Van der Zanden naar Nieuw-Zeeland De naoorlogse emigratie uit Mierlo kende niet alleen individuele vertrekken, maar ook kettingmigratie: familieleden volgden elkaar nadat eerdere emigranten ervaringen en mogelijkheden vanuit het bestemmingsland doorgaven. De familie Van der Zanden vormt een duidelijk Mierloos voorbeeld. In 1947 vertrok Maria van der Zanden, geboren in 1906, […]

Encyclopedie-artikel

Kettingmigratie van de familie Van Lieshout naar Canada

Kettingmigratie van de familie Van Lieshout naar Canada Een tweede sterk voorbeeld van Mierlose kettingmigratie is de familie Van Lieshout uit Mierlo-Hout. De familie telde volgens de lokale emigratiepublicatie acht zoons en zes dochters. In 1952 vertrok de oudste zoon, geboren in 1924, naar Canada. Daarna volgde volgens het artikel vrijwel ieder jaar een andere […]

Encyclopedie-artikel

Keuterboeren

Boeren met weinig grond Niet iedere landbouwer bezat of pachtte een grote hoeve. Keuterboeren beschikten over een klein bedrijf met weinig grond en slechts enkele dieren. Het eigen bedrijf leverde vaak onvoldoende inkomen om een gezin volledig te onderhouden. Daarom werd landbouw geregeld gecombineerd met ander werk, bijvoorbeeld thuisweven, seizoenarbeid, dagloon of een ambacht. In […]

Encyclopedie-artikel

Kinderen in het oude Mierlo

Opgroeien tussen gezin, werk en school Het dagelijks leven van kinderen in historisch Mierlo verschilde sterk van dat van nu. Het gezin was tegelijk woon-, werk- en opvoedingsgemeenschap. Kinderen hielpen thuis, op het land, in de winkel of in het ambacht van hun ouders. Dat werk had direct invloed op het schoolbezoek. In het gemeentelijke […]

Encyclopedie-artikel

Kinderen op de boerderij

Vroege verantwoordelijkheid Kinderen op een boerderij hielpen vroeger vaak al jong mee. Kleine taken konden bestaan uit dieren voeren, eieren rapen, aardappelen sorteren, boodschappen doen of jongere kinderen verzorgen. Oudere kinderen werkten ook mee bij oogst en zwaardere werkzaamheden. Lokale levensverhalen laten zien dat het hele gezin kon worden ingezet om een gemengd boerenbedrijf draaiende […]

Encyclopedie-artikel

Kinderpokkenuitbraak in Mierlo in 1824

Kinderpokkenuitbraak in Mierlo in 1824 In het voorjaar van 1824 kreeg Mierlo te maken met kinderpokken nadat een rondreizend gezin in het dorp was aangekomen. De uitbraak is goed bruikbaar om te laten zien hoe een negentiende-eeuws gemeentebestuur omging met melding, isolerende waarschuwingen en de nog jonge praktijk van vaccinatie. Wat de bronnen laten zien […]

Encyclopedie-artikel

Klassenfoto’s van Mierlo als historische bron

Klassenfoto’s van Mierlo als historische bron Klassenfoto’s zijn meer dan nostalgische afbeeldingen. Wanneer school, klas, jaar en personen betrouwbaar zijn geïdentificeerd, kunnen ze onderwijsgebouwen, kleding, groepsgrootte, leerkrachten en generaties dorpsbewoners zichtbaar maken. Tegelijk zijn ze selectieve momentopnamen: afwezigheid op een foto betekent niet noodzakelijk afwezigheid op school, en namen die later uit herinnering zijn toegevoegd […]

Encyclopedie-artikel

Kleutercursussen van het Wit-Gele Kruis in Mierlo

Kleutercursussen van het Wit-Gele Kruis in Mierlo In 1967 kondigde het Wit-Gele Kruis in Mierlo via Rond de Toren een kleutercursus aan. Geïnteresseerden konden zich bij de wijkzuster melden. Zo’n korte aankondiging lijkt alledaags, maar is historisch waardevol omdat zij laat zien hoe gezondheidsvoorlichting in het dorp praktisch werd georganiseerd. Het kruiswerk richtte zich niet […]

Encyclopedie-artikel

Klompenmaker

Houten schoeisel voor dagelijks werk Klompen waren goedkoop, stevig en geschikt voor natte en modderige erven. In een agrarisch dorp was er daardoor lange tijd vraag naar lokale klompenmakers. Een concreet Mierloos voorbeeld is Janus Cuijten. Een herinnering uit de Heemkundekring beschrijft zijn gezin aan het Eindhovensch Kanaal als klompenmakersfamilie waarbij veel kinderen hielpen met […]

Encyclopedie-artikel

Kloosterarchieven over Mierlo

Kloosterarchieven over Mierlo Religieuze congregaties speelden een grote rol in zorg en onderwijs, maar hun eigen archieven bevinden zich niet altijd in het gemeentearchief. Voor Mierlo zijn vooral de archieven van de Franciscanessen en de Broeders van de Christelijke Scholen belangrijke onderzoeksingangen. Wat de bronnen vastleggen Het Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven beheert archieven van de Franciscanessen […]

Encyclopedie-artikel

Koeien

Melk, mest en bezit Koeien waren belangrijke dieren op het gemengde boerenbedrijf. Zij leverden melk voor eigen gebruik en verkoop en produceerden mest voor het bouwland. Lokale herinneringen tonen hoe direct de melkvoorziening vroeger kon zijn. In een verhaal over de boerderij van de familie Smeets kwam een dorpsgenoot dagelijks met een melkkan naar de […]

Encyclopedie-artikel

Koningsschieten bij de Mierlose gilden

Koningsschieten bij de Mierlose gilden Koningsschieten bij de Mierlose gilden is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]

Encyclopedie-artikel

Korweide en gemene weiden in Mierlo

Korweide en gemene weiden in Mierlo Korweide en gemene weiden in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, […]

Encyclopedie-artikel

Kruideniers

De buurtwinkel vóór de supermarkt De kruidenier verkocht een breed assortiment dagelijkse levensmiddelen. Producten werden vaak afgewogen of los verkocht en de winkel bevond zich regelmatig in of aan de woning van de eigenaar. Voor veel inwoners was de kruidenier niet alleen leverancier maar ook een vertrouwd sociaal contact in de buurt. Verdwijnen door schaalvergroting […]

Encyclopedie-artikel

Kwakzalvers in Mierlo

Kwakzalvers in Mierlo Historische kern In een tijd waarin professionele medische zorg beperkt bereikbaar was, bestond naast huisarts, vroedvrouw en apotheker een wereld van huismiddelen, rondtrekkende genezers en kwakzalverij. De Myerlese Koerier behandelt dit als een eigen onderdeel van een reeks over bijgeloof, heksen en kwakzalvers. Voor de encyclopedie is vooral van belang welke praktijken […]

Encyclopedie-artikel

Laatste gebruik van de fabriek

Na 1977 vooral opslag Nadat de productie naar Eindhoven was geconcentreerd, bleef het complex in Mierlo nog in gebruik als opslaglocatie. Vanaf 1986 viel de locatie onder Hatéma. Het aantal werknemers was tegen het einde nog zeer klein. 1995: de laatste zes werknemers vertrekken In 1995 vertrokken de laatste zes werknemers of gingen zij met […]

Encyclopedie-artikel

Landbouw in Mierlo

Eeuwenlang de economische basis Mierlo was tot ver in de twintigste eeuw in hoofdzaak een agrarisch dorp. Boerderijen lagen verspreid langs oude wegen, gehuchten en akkercomplexen. Veel bedrijven waren klein en combineerden akkerbouw, vee en nevenwerk om voldoende inkomen te verwerven. Op de zandgronden werden gewassen geteeld die relatief goed tegen schrale omstandigheden konden, zoals […]

Encyclopedie-artikel

Landbouw op de Mierlose zandgronden

Boeren op arme zandgrond Mierlo was tot ver in de twintigste eeuw in hoofdzaak een agrarisch dorp. Boerderijen lagen verspreid langs oude wegen, gehuchten en akkercomplexen. Veel bedrijven waren klein en combineerden akkerbouw, vee en nevenwerk om voldoende inkomen te verwerven. De hogere gronden rond Mierlo bestaan grotendeels uit zand. Zulke bodems zijn van nature […]

Encyclopedie-artikel

Landbouw- en veestapeltellingen van Mierlo in 1921 en 1930

Landbouw- en veestapeltellingen van Mierlo in 1921 en 1930 Voor de agrarische geschiedenis van Mierlo zijn landelijke tellingen bijzonder waardevol omdat zij de mogelijkheid bieden om het vaak algemene beeld van een landbouwdorp met meetbare gegevens te verbinden. In het Nationaal Archief is Mierlo afzonderlijk terug te vinden in de landbouw- en veestapeltelling van 1921 […]

Encyclopedie-artikel

Liefs uit Berlijn – van dagboek tot publicatie

Liefs uit Berlijn – van dagboek tot publicatie Liefs uit Berlijn is een in 2022 verschenen boek waarin Ton Maas de dagboekjes van zijn vader Kees uit 1943–1945 als basis gebruikt voor een reconstructie van oorlog, dwangarbeid en de relatie met Martha Kopka. Voor de Mierlose encyclopedie is vooral het traject van privébron naar publieke […]

Encyclopedie-artikel

Lijkwegen en kerkpaden in Mierlo

Lijkwegen en kerkpaden in Mierlo Lijkwegen en kerkpaden in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]

Encyclopedie-artikel

Luciaschool

Meisjesschool vanaf 1874 De Luciaschool begon in 1874 als katholieke meisjesschool. Zij lag aanvankelijk tegenover de pastorie, ongeveer op de plaats waar later Huize Bethanië kwam. De Franciscanessen verzorgden het onderwijs. Naast de meisjesschool richtten zij in 1877 een gemengde kleuterschool op. Nieuwbouw en uitbreiding Na de Onderwijswet van 1920 werd subsidie verkregen voor nieuwbouw. […]

Encyclopedie-artikel

Mantelzorg

Oude praktijk, moderne naam Familieleden en buren verzorgen hulpbehoevenden al eeuwen. De moderne term mantelzorg maakt zichtbaar dat deze langdurige, onbetaalde zorg een afzonderlijke maatschappelijke betekenis heeft. Waar vroegere gezinnen vaak vanzelfsprekend voor ouderen en zieken moesten zorgen omdat weinig alternatieven bestonden, functioneert mantelzorg tegenwoordig naast professionele zorg. Ondersteuning voor de mantelzorger De gemeente Geldrop-Mierlo […]