Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Militie en loting in Mierlo Historische kern Voor jonge Mierlose mannen kon de nationale militie grote gevolgen hebben. In de negentiende eeuw werd dienstplicht mede via loting georganiseerd en moesten gemeenten registers, signalementen, vrijstellingen en bewijsstukken bijhouden. Het lokale notariële en gemeentelijke archief bevat materiaal waarmee individuele lotgevallen en de administratieve procedure kunnen worden gereconstrueerd. […]
Missie en missionarissen uit Mierlo In de late negentiende en vroege twintigste eeuw vormde de katholieke missie een zichtbaar onderdeel van het religieuze leven in Noord-Brabant. Ook vanuit Mierlo en Mierlo-Hout vertrokken geestelijken naar missiegebieden buiten Europa. De Canon van Mierlo behandelt dit als een afzonderlijk venster. Voor de encyclopedie is het onderwerp vooral relevant […]
Een dorp met historische lagen Modern Mierlo is geen breuk met het verleden, maar een nieuwe laag daarbovenop. De middeleeuwse kerkplaats, oude wegen, boerderijen, kersentraditie en verenigingen bestaan naast nieuwbouwwijken, moderne scholen, sportvoorzieningen en regionale infrastructuur. Bestuurlijk is Mierlo sinds 2004 onderdeel van Geldrop-Mierlo. Ruimtelijk bestaat de kern volgens de gemeente uit Mierlo-Dorp, Luchen, Kerkakkers, […]
Van afzonderlijke lagere scholen naar kindcentra Het Mierlose basisonderwijs veranderde na 1970 sterk. Jongens- en meisjesscholen werden gemengd, kleuter- en lager onderwijs werden in 1985 samengevoegd tot basisonderwijs en schoolbesturen professionaliseerden. Historische namen verdwenen, fuseerden of leefden in nieuwe organisaties voort. De Lucia-traditie is bijvoorbeeld onderdeel geworden van Kindcentrum Puur Sang. Ook de huisvesting blijft […]
Tussen Eindhoven en Helmond Mierlo ligt tegenwoordig in het stedelijke netwerk tussen Eindhoven en Helmond. De belangrijkste regionale autoverbindingen zijn de routes richting de N270 en, via Geldrop, de A67. Het centrum van Mierlo ligt verder van de autosnelweg dan Geldrop, maar relatief dicht bij de N270. De fiets heeft een sterke positie. De gemeentelijke […]
Zorg is verdeeld over meerdere systemen De moderne zorg rond Mierlo bestaat niet meer uit één dorpsdokter, één klooster of één armenfonds. Huisartsen, apotheek, fysiotherapie, thuiszorg, ziekenhuizen, gemeentelijke ondersteuning en welzijnsorganisaties hebben ieder een eigen taak. Voor ondersteuning bij zelfstandig wonen of huishoudelijke problemen kunnen inwoners bij de gemeente en het CMD terecht. Persoonlijke verzorging […]
Moedercursussen van het Wit-Gele Kruis in Mierlo Voorlichting aan aanstaande en jonge moeders was een belangrijk onderdeel van de twintigste-eeuwse preventieve gezondheidszorg. In Mierlo gebeurde dit onder meer via het Wit-Gele Kruis en de wijkzusters. De lokale bronnen noemen cursussen, een bureau voor aanstaande moeders en consultatie rond zuigelingen. Daarmee werd kennis over zwangerschap, geboorte […]
Moeders scholk in het oude Mierlo De scholk, een lokaal gebruikte benaming voor schort of voorschoot, is een klein onderwerp dat veel kan vertellen over dagelijks werk, kleding en vrouwengeschiedenis. Juist zulke alledaagse voorwerpen verdwijnen gemakkelijk uit geschreven archieven maar zijn herkenbaar op foto’s en in herinneringen. Werkkleding Een schort beschermde kleding bij huishoudelijk werk, […]
Molen van Branten in oorlogstijd De Molen van Branten heeft naast zijn lange molengeschiedenis een afzonderlijke oorlogshistorische laag. Door de verhoogde ligging aan de rand van het toenmalige dorp bood de molenberg uitzicht richting Eindhovensch Kanaal en Mierlo-Hout. Daardoor kreeg de omgeving tijdens de oorlog en vooral bij de gevechten van september 1944 een militaire […]
Graan malen voor het dorp De molenaar zette windkracht om in maalwerk. Op de Mierlose standerdmolen werd graan tussen molenstenen tot meel of veevoer verwerkt. De molen was eeuwenlang bezit van de Heren van Mierlo en werd aan een molenaar verpacht. Heemkundig onderzoek noemt de molen zeer waarschijnlijk een banmolen: inwoners moesten hun graan daar […]
Herinneringen als historische bron Niet alles wat in een dorp gebeurt komt in officiële documenten terecht. Persoonlijke herinneringen kunnen informatie geven over dagelijks werk, bijnamen, gebruiken, oorlogservaringen, winkels, buurtcontacten en gebeurtenissen die nooit formeel zijn vastgelegd. Heemkundekring Myerle gebruikt die kennis onder meer bij fotoherkenning. Tijdens bijeenkomsten worden oude beelden getoond en vullen aanwezigen elkaar […]
Mondelinge geschiedenis van Mierlo Veel kennis over een dorp leeft eerst in herinneringen: verhalen over straten, bijnamen, winkels, oorlog, werk en verenigingen. Mondelinge geschiedenis maakt die kennis onderzoekbaar wanneer duidelijk wordt vastgelegd wie iets vertelt, wanneer en vanuit welke ervaring. Wat de bronnen vastleggen De bronlaag bevat formeel gearchiveerde oorlogsinterviews uit 1994, een heemkundige beeld- […]
Beschermd én onbeschermd erfgoed Het bouwkundige erfgoed van Mierlo bestaat uit meer dan alleen officieel beschermde monumenten. Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, archeologische locaties en karakteristieke maar onbeschermde panden vertellen samen het verhaal van het dorp. Bekende voorbeelden zijn de Luciakerk en pastorie, de standerdmolen, het Oude Raadhuis en het Patronaat. Daarnaast zijn historische boerderijen, woonhuizen, religieuze […]
Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo beschrijft hoe monumenten niet alleen juridisch worden beschermd, maar ook herkenbaar worden gemaakt in de openbare ruimte. In 2024 werd een project afgerond waarbij rijks- en gemeentelijke monumenten in de gemeente met schildjes zichtbaar werden gemaakt. Van register naar straatbeeld Een monumentenregister is […]
Muntvondsten in Het Broek, Hazenwinkel en Stepekolk Historische kern Archeologisch onderzoek in en rond Mierlo heeft naast aardewerk, waterputten, graven en huisplattegronden ook munten opgeleverd. Een lokaal muntenoverzicht brengt vondsten uit Het Broek, Hazenwinkel en Stepekolk samen. Munten kunnen datering en contactnetwerken ondersteunen, maar een losse munt bewijst op zichzelf niet dat op de vindplaats […]
Van koor en harmonie tot pop en metal De Mierlose muziekgeschiedenis is opvallend breed. Kerkelijke en wereldlijke koren, harmonieën, blaaskapellen en carnavalsmuziek vormden lang de traditionele basis. Vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw kwamen pop, rock en jongerencultuur daar nadrukkelijk bij. Poervoe bood ruimte aan jonge bands en artiesten. Doe Maar trad er […]
Muziek als verenigingscultuur Muziekverenigingen zijn al lange tijd zichtbaar bij processies, dorpsfeesten, carnaval, concerten en herdenkingen. Mierlo kende en kent koren, harmonie- en blaasmuziek, kapellen, bands en kleinere ensembles. Een bijzonder voorbeeld is Blaaskapel De Kersenlanders, die ontstond in de context van het eerste Kersenoogstfeest van 1948 en langdurig verbonden bleef met de kersentraditie. Van […]
Naaien, handwerken en kledingvaardigheden in Mierlo Naaien, handwerken en kledingvaardigheden in Mierlo richt zich niet op één kledingstuk, maar op de vaardigheden die nodig waren om kleding en huishoudtextiel te maken, te herstellen en te onderhouden. Dagelijks noodzakelijk werk Voor gezinnen in een agrarisch en ambachtelijk dorp was textielonderhoud lange tijd een terugkerende huishoudelijke taak. […]
Nalatenschap Jean Coenen bij Heemkundekring Myerle In 2026 kreeg Heemkundekring Myerle historisch relevant materiaal uit de nalatenschap van regionaal historicus Jean Coenen overgedragen. Die overdracht is belangrijker dan een gewone schenking van boeken. Een onderzoeksnalatenschap kan notities, kopieën, verwijzingen, werkbestanden en documentatie bevatten die inzicht geven in de manier waarop een historicus tot zijn publicaties […]
Onderwijs wordt een overheidstaak In de negentiende eeuw werd het lager onderwijs steeds sterker door wetten en gemeentelijk bestuur geregeld. Onderwijzers moesten aan opleidingseisen voldoen en schoolopzieners controleerden de kwaliteit. Het bestaande Mierlose schoolgebouw verkeerde rond 1819 in slechte staat. Na klachten en provinciale toestemming werd het vernieuwd en uitgebreid; het aangepaste gebouw werd in […]
Een dorp groeit door komst van buitenaf Mierlo veranderde in de twintigste eeuw van een overwegend agrarisch dorp in een aantrekkelijke woonplaats binnen de stedelijke regio Eindhoven-Helmond. Daardoor groeide het aandeel inwoners zonder generatieslange familieband met het dorp. Nieuwe inwoners brengen andere ervaringen, woorden en gewoonten mee. Tegelijk maken zij via school, sport, buurt, werk, […]
OBS ’t Hout OBS ’t Hout krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Uit handen van de bezetter blijven Naarmate de bezetting strenger werd, moesten mensen onderduiken om arrestatie, deportatie of gedwongen arbeid te vermijden. Het kon gaan om joden, verzetsmensen, mannen die de arbeidsinzet wilden ontlopen en andere gezochte personen. Onderduiken was alleen mogelijk dankzij hulp van anderen. Onderdak, voedselbonnen, kleding en informatie moesten vaak in het […]
Het kasteel leeft voort onder het maaiveld Hoewel de hoofdburcht van het Kasteel van Mierlo rond 1800 verdween, zijn delen van de constructie in de bodem bewaard gebleven. Bodemonderzoek vanaf 1990 wees op funderingsresten, puin en grachten. Latere archeologische waardering bevestigde dat het terrein nog voldoende intacte resten bevat om als archeologisch monument te worden […]
