Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Riolering in Mierlo Ontwikkeling van ondergrondse afvalwaterafvoer en veranderende hygiëne in het dorp. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Riolering is minder zichtbaar dan wegen of […]
Een zware epidemie in 1779 De ‘rode loop’ was een ernstige vorm van dysenterie met bloederige diarree. In 1779 werd Mierlo hard getroffen. Pastoor Sebastianus van Kerckhoven hield een gedetailleerd verslag bij. Tussen 1 en 23 oktober overleden volgens die bron 68 inwoners aan de ziekte. Op 14 oktober telde de gemeentesecretaris 211 zieken. Beperkte […]
Broodgraan van de zandgronden Rogge was eeuwenlang een belangrijk graangewas op de Brabantse zandgronden. De plant stelt minder hoge eisen aan de bodem dan tarwe en paste daardoor goed bij het agrarische landschap rond Mierlo. Het graan werd vooral gebruikt voor brood en pap. Daarnaast konden stro en andere resten op het boerenbedrijf worden benut. […]
Graan voor de zandgrond Rogge was eeuwenlang een belangrijk gewas op de arme zandgronden van Zuidoost-Brabant. Het gewas kon beter met voedselarme bodem en winterse omstandigheden omgaan dan veel andere graansoorten. Voor Mierlo past rogge in het traditionele landbouwsysteem rond oude akkers en gemengde bedrijven. Het graan leverde meel voor voeding en veel stro voor […]
Het eerste Mierlose weekblad Rond de Toren begon in 1963 als lokaal blad vanuit de Heilige Luciaparochie. De eerste uitgaven waren eenvoudige mededelingenbladen met informatie vanuit de kerk en enkele advertenties. Het blad groeide snel uit tot veel meer dan een parochieblad. Verenigingen publiceerden er nieuws, de lokale middenstand adverteerde en inwoners gebruikten kleine advertenties […]
Ruilverkaveling in Mierlo De ruilverkaveling van Mierlo behoort tot de ingrijpendste veranderingen van het agrarische landschap in de twintigste eeuw. Het BHIC ontsluit archiefmateriaal van de plaatselijke commissie over de periode 1935–1977. Ruilverkaveling was bedoeld om versnipperde landbouwgronden doelmatiger te ordenen, maar had gevolgen die veel verder gingen dan eigendomsgrenzen alleen. Wegen, sloten, perceelsvormen en […]
Samenwerkingsverband De Schakel in de groenteteelt De Schakel was volgens de heemkundige reconstructie een samenwerkingsverband dat in 1968/1969 tot stand kwam tussen Koolen, de veiling van Mierlo en de firma Van Rijsingen. Het is een interessant onderwerp omdat het laat zien hoe lokale landbouw en voedselindustrie zich niet alleen via afzonderlijke bedrijven ontwikkelden, maar ook […]
Wol, vlees en gebruik van schrale gronden Schapen konden grazen op gronden die voor akkerbouw minder geschikt waren, waaronder heide en andere gemeenschappelijke of marginale gronden. Zij leverden wol, vlees en mest. Voor het historische zandlandschap rond Mierlo past schapenhouderij in het bredere systeem waarin heide, akker, stal en dorp met elkaar verbonden waren. Geen […]
Schapen op de heide Schapen pasten goed in het oude heidelandschap rond Mierlo. Zij konden grazen op gronden die voor akkerbouw weinig geschikt waren en leverden mest, vlees en wol. Wol vormde een belangrijke grondstof voor de regionale textielproductie. In de bredere omgeving van Geldrop en Mierlo ontstond daardoor een nauwe band tussen landbouw en […]
Scheepvaart op het Eindhovensch Kanaal bij Mierlo De aanleg van het Eindhovensch Kanaal kreeg pas betekenis door het verkeer dat erover plaatsvond. Scheepvaart bracht grondstoffen, brandstof en goederen langs het Mierlose grondgebied en maakte het kanaal tot economische infrastructuur. Dit dossier richt zich daarom op gebruik en vervoer, niet opnieuw op de aanleg van het […]
Bestuur en rechtspraak in één instelling Een schepenbank bestond uit lokale schepenen die onder leiding van de schout bestuurlijke en juridische taken uitvoerden. In een samenleving zonder moderne scheiding tussen gemeenteraad, bestuur en rechtbank liepen zulke functies in elkaar over. De schepenen legden verklaringen vast, behandelden transacties en spraken in rechtszaken vonnis. Hun stukken zijn […]
Schepenbankarchief van Mierlo als historische bron De schepenbank was niet alleen een instelling voor rechtspraak. Haar protocollen en akten kunnen ook informatie bevatten over overdracht van goederen, schulden, afspraken en andere juridische handelingen. Het archief is daardoor een kernbron voor de vroegmoderne sociale en economische geschiedenis van Mierlo. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]
Maken én repareren De schoenmaker vervaardigde en vooral later repareerde leren schoenen en ander leerwerk. In een tijd waarin goederen kostbaar waren, werden schoenen veel langer gebruikt en meermaals hersteld. Mierlose bronnen noemen al in 1762 schoenmaker Hendrik Gooris. De gemeente liet hem twaalf leren brandemmers maken. Een krantenreconstructie uit 1921 noemt daarnaast schoenmaker Boelens […]
Schoolbezoek in Mierlo 1854–1902 Schoolbezoek in Mierlo 1854–1902 brengt een cijfermatige laag aan in de onderwijsgeschiedenis. De beschikbare overzichten laten zien dat deelname aan onderwijs veranderde door schoolorganisatie, meisjesonderwijs en uiteindelijk de leerplicht. Leerlingen in een agrarisch dorp In de negentiende eeuw was regelmatig schoolbezoek niet vanzelfsprekend. Onderwijs kostte tijd die in boerengezinnen ook nodig […]
Klassen als momentopname Schoolfoto’s behoren tot de meest persoonlijke bronnen voor de lokale geschiedenis. Zij tonen leerlingen, leerkrachten, kleding, schoolgebouwen en soms speelplaatsen of klaslokalen. Omdat vrijwel ieder schooljaar nieuwe groepen ontstonden, vormen klassenfoto’s een soort visueel bevolkingsregister van opeenvolgende generaties Mierlonaren. Herkennen vraagt samenwerking De grootste uitdaging is vaak niet het beeld zelf, maar […]
Bewegen wordt onderdeel van het schoolprogramma Lichamelijke oefening kreeg in de twintigste eeuw een steeds duidelijker plaats in het onderwijs. Waar oudere schooldagen vooral draaiden om lezen, schrijven, rekenen, orde en kennisvakken, werd bewegingsonderwijs geleidelijk een vast onderdeel van het lesprogramma. Schoolgymnastiek vraagt andere ruimte dan een traditioneel klaslokaal. Daardoor kregen scholen speelplaatsen, gymnastieklokalen en […]
Leraar, koster en soms voorzanger De vroegere schoolmeester had vaak meer functies dan alleen lesgeven. In Mierlo kon hij tegelijk koster en voorzanger zijn. Dat verklaart waarom kerk en onderwijs eeuwenlang nauw met elkaar verbonden waren. Tot 1648 werden katholieke schoolmeesters door de kerkelijke omgeving benoemd. Daarna kwam het officiële onderwijs in protestantse handen. Reinier […]
Schoolmelk in Mierlo Schoolmelk als onderdeel van naoorlogse voeding, onderwijs en gezondheidszorg. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Schoolmelk hoorde in Nederland bij een bredere aandacht […]
Bewegen wordt onderdeel van onderwijs Gymnastiek en lichamelijke oefening kregen in de twintigste eeuw een vaste plaats in het schoolprogramma. Daardoor kwamen vrijwel alle kinderen structureel met sport in aanraking, ook wanneer zij geen verenigingslid waren. Scholen gebruiken daarvoor eigen speelruimte en gemeentelijke accommodaties. In Mierlo is Sportcomplex De Weijer een belangrijke zaal voor onderwijs […]
Wie betaalt het bijzondere onderwijs? De Nederlandse schoolstrijd draaide vooral om de positie en financiering van openbaar en bijzonder, vaak confessioneel onderwijs. De vrijheid van onderwijs werd in 1848 grondwettelijk vastgelegd, maar bijzondere scholen moesten aanvankelijk grotendeels zelf worden bekostigd. In het overwegend katholieke Mierlo kreeg de wens naar katholiek onderwijs in de tweede helft […]
Schouten van Mierlo Schouten van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Zichtbare continuïteit met het verleden Het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde is voor Mierlo een bijzonder voorbeeld van een vereniging die haar wortels in de late middeleeuwen plaatst en nog steeds actief is. Daardoor verbindt het gilde heden en verleden op een zichtbare manier. Uniformen, vaandel, koningszilver, trom, vendel en schietrituelen geven historische symbolen […]
Zusters van Liefde vanaf 1889 Het Sint-Alphonsusklooster in Mierlo-Hout werd op 25 april 1889 gesticht als dochterklooster van de Zusters van Liefde van Schijndel. De zusters verzorgden onder meer kleuteronderwijs. Daarnaast boden zij zorg aan zieken en bejaarden en dreven zij een pension. Onderwijs, zorg en kloosterleven Het complex werd in de loop van de […]
School van de Broeders van De la Salle De Broeders van De la Salle vestigden zich in 1950 in Mierlo-Hout. Zij begonnen in een zeer eenvoudig en bouwvallig complex met slechts één schoollokaal naast enkele kamers en bedrijfsruimten. In 1954 werd het huis vernieuwd en kreeg de school de naam Sint Odulphus. Onderwijs en kloostergemeenschap […]
