Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Graan voor de zandgrond Rogge was eeuwenlang een belangrijk gewas op de arme zandgronden van Zuidoost-Brabant. Het gewas kon beter met voedselarme bodem en winterse omstandigheden omgaan dan veel andere graansoorten. Voor Mierlo past rogge in het traditionele landbouwsysteem rond oude akkers en gemengde bedrijven. Het graan leverde meel voor voeding en veel stro voor […]
Ruilverkaveling in Mierlo De ruilverkaveling van Mierlo behoort tot de ingrijpendste veranderingen van het agrarische landschap in de twintigste eeuw. Het BHIC ontsluit archiefmateriaal van de plaatselijke commissie over de periode 1935–1977. Ruilverkaveling was bedoeld om versnipperde landbouwgronden doelmatiger te ordenen, maar had gevolgen die veel verder gingen dan eigendomsgrenzen alleen. Wegen, sloten, perceelsvormen en […]
Wol, vlees en gebruik van schrale gronden Schapen konden grazen op gronden die voor akkerbouw minder geschikt waren, waaronder heide en andere gemeenschappelijke of marginale gronden. Zij leverden wol, vlees en mest. Voor het historische zandlandschap rond Mierlo past schapenhouderij in het bredere systeem waarin heide, akker, stal en dorp met elkaar verbonden waren. Geen […]
Schapen op de heide Schapen pasten goed in het oude heidelandschap rond Mierlo. Zij konden grazen op gronden die voor akkerbouw weinig geschikt waren en leverden mest, vlees en wol. Wol vormde een belangrijke grondstof voor de regionale textielproductie. In de bredere omgeving van Geldrop en Mierlo ontstond daardoor een nauwe band tussen landbouw en […]
Maken én repareren De schoenmaker vervaardigde en vooral later repareerde leren schoenen en ander leerwerk. In een tijd waarin goederen kostbaar waren, werden schoenen veel langer gebruikt en meermaals hersteld. Mierlose bronnen noemen al in 1762 schoenmaker Hendrik Gooris. De gemeente liet hem twaalf leren brandemmers maken. Een krantenreconstructie uit 1921 noemt daarnaast schoenmaker Boelens […]
Van dier tot winkelproduct De traditionele slager deed veel meer dan vlees achter een toonbank verkopen. Hij slachtte dieren, beende karkassen uit en maakte zelf producten als worst en zult. Een goed gedocumenteerd Mierloos voorbeeld is Janus van den Wittenboer, die een slagerij aan de Marktstraat had. Hij werkte overdag in slachterij en winkel en […]
Van losse vezel naar garen Voordat wol, vlas of katoen kon worden geweven, moesten vezels tot een bruikbare draad worden gesponnen. Dat gebeurde lange tijd met eenvoudig handgereedschap en later met spinnewielen. Spinnen was vaak huisarbeid en werd in historische beschrijvingen veel met vrouwenwerk verbonden. Het maakte deel uit van een productieketen waarin verschillende gezinsleden […]
Weefgetouw in het woonhuis In de negentiende eeuw telde Mierlo veel thuiswevers. Zij werkten met een weefgetouw in of bij de woning en produceerden in opdracht van handelaren of fabrikeurs. De Heemkundekring Myerle beschrijft Mierlo als overwegend agrarisch: kleine boeren konden vooral in rustige wintermaanden met weven bijverdienen. Mierlo-Dorp was economisch sterk op Geldrop gericht, […]
Trekkracht vóór de tractor Paarden en ossen leverden eeuwenlang de kracht voor ploegen, karren en ander zwaar werk. Welke dieren werden gebruikt hing af van bedrijf, tijd en beschikbare middelen. Dat beide in Mierlo praktisch van belang waren blijkt onder meer uit oude gemeentelijke brandweerregels: bij brand konden paarden, ossen en karren van inwoners worden […]
Vleesvoorraad op het erf Een of meer varkens vormden op veel historische boerenerven een belangrijke vleesreserve. De dieren konden worden gevoerd met producten en reststromen uit het eigen huishouden en bedrijf. Lokale bronnen tonen varkens regelmatig in het dagelijkse boerderijleven. In een bericht uit De Kersenpit over een brand op ’t Oudven wordt bijvoorbeeld vermeld […]
Grondstof voor linnen Vlas werd verbouwd vanwege de vezels in de stengel en vanwege het zaad. De vezels konden na een reeks bewerkingen worden gesponnen tot garen en vervolgens tot linnen worden geweven. De verwerking was arbeidsintensief. Na het oogsten moest vlas onder meer worden geroot, gedroogd, gebroken en gehekeld voordat bruikbare vezels overbleven. Een […]
Van plant naar draad Vlas leverde bastvezels die na uitgebreide bewerking geschikt werden voor het spinnen van linnengaren. De verwerking begon na de oogst met roten en drogen, waarna de stengels werden gebroken en de vezels werden gehecheld of gekamd. De lange vezels konden vervolgens worden gesponnen en geweven. Daardoor vormde vlas een directe verbinding […]
Vrouwelijke standsorganisaties in Mierlo Vrouwelijke standsorganisaties speelden in de twintigste eeuw een rol in het sociale en verenigingsleven van Mierlo. Het jubileumverhaal over ZijActief laat een lijn zien van Boerinnenbond via KVO naar de huidige vereniging. Een contemporaine bron uit 1966 toont daarnaast dat meerdere vrouwelijke organisaties uit Mierlo-Dorp en Mierlo-Hout gezamenlijk optraden als plaatselijk […]
Houten voertuigen voor landbouw en vervoer De wagenmaker vervaardigde en repareerde karren, wagens en houten onderdelen daarvan. Het ambacht was nauw verbonden met boerenbedrijven, omdat vervoer van mest, hooi, oogst en brandhout zonder karren nauwelijks mogelijk was. De wagenmaker werkte met verschillende houtsoorten en moest rekening houden met belasting, vorm en maatvoering. Voor ijzeren banden […]
De boerderij stopte niet na de oogst In de winter lag het werk op de akkers grotendeels stil, maar op het erf bleef veel te doen. Dieren moesten worden verzorgd en gevoerd, gereedschap gerepareerd en voedselvoorraden verwerkt. Winter was ook de traditionele periode voor het slachten van varkens. Het koelere weer maakte verwerking en bewaring […]
Boeren op arme bodem De hogere gronden rond Mierlo bestaan grotendeels uit zand. Zulke bodems zijn van nature relatief voedselarm en houden minder water en voedingsstoffen vast dan zware klei. Voor boeren betekende dat eeuwenlang dat vruchtbaarheid actief moest worden opgebouwd. Een belangrijk onderdeel van het oude landbouwsysteem was de potstal. Heideplaggen en stro werden […]
Veel kwam van eigen erf Op historische boerenbedrijven werd een aanzienlijk deel van het dagelijkse voedsel zelf geproduceerd. Aardappelen, graan, groenten, eieren, melk en vlees konden van eigen grond of dieren komen. Ook grondstoffen werden zoveel mogelijk benut. Stro diende als stal- en dakmateriaal, mest ging terug naar de akker en een geslacht varken werd […]
