Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Van oorlogsgraf naar vaste herdenkingsplaats Vrij snel na de oorlog werd Mierlo War Cemetery een belangrijke plaats voor herdenking. De eerste nationale dodenherdenking vond in Nederland in 1946 plaats en lokale bronnen tonen dat ook op het Mierlose ereveld al vroeg ceremonies werden gehouden. Naast 4 mei kreeg ook 21 september, de datum van de […]
Herdenkingsplaquette voor Mierlose burgerslachtoffers 2019 In 2019 werd bij het bevrijdingsmonument in Mierlo een herdenkingsplaquette voor burgerslachtoffers uit Mierlo en Mierlo-Hout toegevoegd. De aanleiding was de herdenking van 75 jaar bevrijding. Met de plaquette kreeg een groep slachtoffers die in de openbare herinneringscultuur lange tijd minder zichtbaar was een expliciete plaats bij het monument. Van […]
Geen strak gepland centrum De historische kern van Mierlo is in de loop van eeuwen gegroeid. De omgeving van de Luciakerk, Dorpsstraat, Heuvel, Marktstraat en oude verbindingswegen vormde geen vooraf ontworpen centrum, maar een netwerk van kerk, boerderijen, woningen, bestuurlijke gebouwen en kleine bedrijven. De cultuurhistorische inventarisatie wijst de omgeving van Zaagstelling, Heuvel en Dorpsstraat […]
Ongelukken als onderdeel van lokale geschiedenis Naast oorlog, brand en epidemieën werd Mierlo door de eeuwen heen getroffen door verkeers-, arbeids-, water- en andere ongevallen. Zulke gebeurtenissen komen vaak slechts één keer in een krantenbericht, politierapport of familiearchief voor. De twintigste eeuw bracht nieuwe risico’s: gemotoriseerd verkeer, industrie en luchtvaart. Heemkundekring Myerle publiceerde bijvoorbeeld over […]
Hondsdolheid en hondenmaatregelen in Mierlo beschrijft hoe de gemeente in de negentiende en vroege twintigste eeuw reageerde op de dreiging van razende of mogelijk besmette honden. Het onderwerp ligt op het snijvlak van volksgezondheid, dierenbeheer en politietoezicht. Waarschuwingsplicht vanaf 1818 In 1818 verscheen volgens de lokale ziektegeschiedenis een provinciale publicatie die burgemeesters verplichtte omliggende gemeenten […]
Oorlog en dekolonisatie na 1945 Voor tientallen Mierlose gezinnen eindigde de militaire onzekerheid niet in 1945. Mierlose mannen werden als oorlogsvrijwilliger of dienstplichtige uitgezonden naar Nederlands-Indië/Indonesië tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Een lokale bron vermeldt 66 Mierlose militairen die in de periode 1946–1950 behouden terugkeerden. Het thuisfront hield contact via onder meer het speciaal voor hen […]
Kettingmigratie van de familie Van der Zanden naar Nieuw-Zeeland De naoorlogse emigratie uit Mierlo kende niet alleen individuele vertrekken, maar ook kettingmigratie: familieleden volgden elkaar nadat eerdere emigranten ervaringen en mogelijkheden vanuit het bestemmingsland doorgaven. De familie Van der Zanden vormt een duidelijk Mierloos voorbeeld. In 1947 vertrok Maria van der Zanden, geboren in 1906, […]
Vroege verantwoordelijkheid Kinderen op een boerderij hielpen vroeger vaak al jong mee. Kleine taken konden bestaan uit dieren voeren, eieren rapen, aardappelen sorteren, boodschappen doen of jongere kinderen verzorgen. Oudere kinderen werkten ook mee bij oogst en zwaardere werkzaamheden. Lokale levensverhalen laten zien dat het hele gezin kon worden ingezet om een gemengd boerenbedrijf draaiende […]
Dankbaarheid voor 66 teruggekeerde militairen De Mariakapel aan de Sint Sebastiaanweg kreeg na de oorlog een bijzondere herinneringsfunctie. De kapel werd op 22 juli 1951 door pastoor Th. van Lierop ingewijd uit dankbaarheid voor de behouden terugkeer van 66 Mierlose militairen die tussen 1946 en 1950 in Nederlands-Indië/Indonesië waren ingezet. De bevolking bracht via acties […]
Personen die sporen nalieten Een overzicht van markante Mierlonaren kan nooit volledig objectief zijn. Bekendheid alleen is onvoldoende; voor deze encyclopedie staat de aantoonbare betekenis voor de geschiedenis, cultuur of herinnering van Mierlo centraal. Willem van Enckevoirt is een uitzonderlijk voorbeeld door zijn internationale kerkelijke carrière en zijn Apostelhuis. Godfried van Mierlo werd bisschop van […]
Een grote geallieerde operatie Operatie Market Garden begon op 17 september 1944. Het plan combineerde luchtlandingen met een snelle grondopmars vanuit België. In Zuidoost-Brabant moesten geallieerde eenheden via Eindhoven verder noordwaarts trekken. Mierlo lag niet in het centrale luchtlandingsgebied, maar kwam direct in de strijdzone terecht. Eindhoven werd op 18 september bevrijd en de geallieerde […]
Een dorp in een gespannen Europa In de jaren dertig was Mierlo nog in sterke mate een agrarisch dorp, met daarnaast textielarbeid, middenstand en een groeiend verenigingsleven. De internationale spanningen waren echter ook hier merkbaar. De opkomst van nazi-Duitsland, de oorlogsdreiging en uiteindelijk de Nederlandse mobilisatie maakten duidelijk dat neutraliteit geen garantie voor veiligheid was. […]
Een dorp met internationale verbindingen De geschiedenis van Mierlo was nooit volledig lokaal. Mensen, goederen, oorlogen, religie en economie verbonden het dorp voortdurend met gebieden ver buiten Brabant. Willem van Enckevoirt bouwde in Rome een internationale kerkelijke carrière op. Godfried van Mierlo werkte als dominicaan en bisschop in een religieus-politiek conflict dat heel Noordwest-Europa raakte. […]
Van archeologische vondst tot wereldvoetbal Sommige gebeurtenissen rond Mierlo haalden een veel groter publiek dan het dorp zelf. De ontdekking van de later zogenoemde Venus van Mierlo kreeg in 1961 al snel landelijke kranten-aandacht en werd een onderwerp van archeologisch debat. Ook evenementen trokken landelijke en internationale belangstelling. Dynamo Open Air bracht in 1999 op […]
Mierlo tijdens de Dertigjarige Oorlog 1618–1648 De Dertigjarige Oorlog speelde zich grotendeels buiten Mierlo af, maar Mierlose families en netwerken konden er wel rechtstreeks door worden geraakt. Een in de Myerlese Koerier gepubliceerde briefwisseling uit 1626 volgt leden van de familie Van der Steghen tijdens de oorlog en noemt verwondingen en militaire gebeurtenissen in het […]
Mierlo tijdens de Eerste Wereldoorlog De Eerste Wereldoorlog werd niet op Mierloos grondgebied uitgevochten, maar de jaren 1914–1918 veranderden ook hier het dagelijks leven. Nederland bleef neutraal, terwijl direct over de grens in België oorlog werd gevoerd. Daardoor kreeg een Brabants dorp als Mierlo te maken met mobilisatie, onzekerheid, vluchtelingen, prijsstijgingen en steeds meer overheidsbemoeienis […]
Mierlo tijdens het Rampjaar 1672 Het Rampjaar 1672 trof de Republiek politiek en militair op grote schaal en had ook bestuurlijke en financiële gevolgen in de Meierij. BHIC behandelt in het kwartiersarchief van Peelland noodkreten en bestuurlijke problemen uit deze periode. Mierlo behoorde als heerlijkheid tot dit regionale landschap. Voor de encyclopedie is dat voldoende […]
Strategisch knooppunt Mierlo-Hout behoorde tijdens de Tweede Wereldoorlog nog tot de gemeente Mierlo. De wijk lag aan de spoorlijn Eindhoven-Helmond, bij kanalen en aan de doorgaande route vanuit Eindhoven. Daardoor was het gebied militair veel belangrijker dan een gewone woonwijk. Al in mei 1940 vielen er slachtoffers bij een bombardement. In 1944 werd Mierlo-Hout opnieuw […]
Mierlonaren in het leger van Napoleon De Franse tijd maakte militaire dienst voor jonge mannen uit Mierlo tot een zeer concreet onderdeel van internationale oorlogvoering. Onder Napoleon werden inwoners van ingelijfde Nederlandse gebieden via loting en conscriptie in Franse eenheden opgenomen. Lokaal onderzoek heeft een reeks Mierlonaren geïdentificeerd die in verschillende regimenten terechtkwamen. Daardoor krijgt […]
Molen van Branten in oorlogstijd De Molen van Branten heeft naast zijn lange molengeschiedenis een afzonderlijke oorlogshistorische laag. Door de verhoogde ligging aan de rand van het toenmalige dorp bood de molenberg uitzicht richting Eindhovensch Kanaal en Mierlo-Hout. Daardoor kreeg de omgeving tijdens de oorlog en vooral bij de gevechten van september 1944 een militaire […]
Uit handen van de bezetter blijven Naarmate de bezetting strenger werd, moesten mensen onderduiken om arrestatie, deportatie of gedwongen arbeid te vermijden. Het kon gaan om joden, verzetsmensen, mannen die de arbeidsinzet wilden ontlopen en andere gezochte personen. Onderduiken was alleen mogelijk dankzij hulp van anderen. Onderdak, voedselbonnen, kleding en informatie moesten vaak in het […]
Geschiedenis bevat ook onzekerheid Niet iedere vraag over Mierlo kan met de huidige bronnen definitief worden beantwoord. Soms ontbreken originele documenten, spreken transcripties elkaar tegen of is een latere traditie veel stelliger geworden dan het beschikbare bewijs toestaat. Voorbeelden zijn de precieze vroegste genealogie van de Heren van Mierlo, de exacte bouwfase van het oudste […]
Oorlogsinterviews met inwoners van Mierlo uit 1994 In 1994 zijn herinneringen van inwoners aan de oorlogsjaren in een archiefcollectie vastgelegd. Zulke interviews zijn onmisbaar voor ervaringen die nauwelijks in officiële dossiers voorkomen: angst, evacuatie, dagelijkse improvisatie, indrukken van militairen en de manier waarop gebeurtenissen tientallen jaren later werden herinnerd. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal […]
Meer dan één soort slachtoffer De oorlogsslachtoffers uit de toenmalige gemeente Mierlo vormen geen enkele homogene groep. Burgers kwamen om door bombardementen, beschietingen en andere oorlogshandelingen. Militairen sneuvelden elders en inwoners konden slachtoffer worden van vervolging, gevangenschap of andere gevolgen van de oorlog. Mierlo-Hout kreeg door zijn strategische ligging bijzonder veel oorlogsgeweld te verwerken. In […]
