Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Grote wolvenjacht in Peelland in 1804 Op 14 en 15 september 1804 werd in Peelland een grote gezamenlijke wolvenjacht georganiseerd. Volgens de Mierlose heemkundige reconstructie nam Someren het initiatief nadat wolven veel schade hadden veroorzaakt. De operatie overschreed gemeente- en dorpsgrenzen: uit een reeks plaatsen werden mannen opgeroepen. Voor Mierlo wordt een deelname van negentig […]
Langgevelboerderijen in een agrarisch dorp Als voormalige agrarische gemeente kende Mierlo veel boerderijen. De cultuurhistorische inventarisatie noemt vooral het Brabantse langgeveltype: woon- en bedrijfsfuncties liggen daarbij onder één langgerekt dak en zijn vanaf de lange gevel bereikbaar. De meeste historische boerderijen waren sober uitgevoerd in baksteen en lagen dicht langs wegen of aan de rand […]
Geen strak gepland centrum De historische kern van Mierlo is in de loop van eeuwen gegroeid. De omgeving van de Luciakerk, Dorpsstraat, Heuvel, Marktstraat en oude verbindingswegen vormde geen vooraf ontworpen centrum, maar een netwerk van kerk, boerderijen, woningen, bestuurlijke gebouwen en kleine bedrijven. De cultuurhistorische inventarisatie wijst de omgeving van Zaagstelling, Heuvel en Dorpsstraat […]
Interactieve historische kaart van Mierlo 1832 Heemkundekring Myerle heeft de kadastrale situatie van Mierlo in 1832 digitaal ontsloten in een interactieve kaart. Het project maakt het mogelijk percelen, gebouwen, gebruik en historische gegevens ruimtelijk te bekijken. De eerste digitale kaart kwam in 2017 online; later werden steeds meer gegevens, waaronder genealogische informatie, aan de geografische […]
Route naar de kerk De Kerkstraat maakt deel uit van de oude route naar de historische kerkplaats van Mierlo. Op negentiende-eeuwse kaarten zijn meerdere ‘Kerkwegen’ herkenbaar die vanuit verschillende delen van het dorp naar de parochiekerk liepen. De straat kreeg in 1876 een bijzondere positie in de verkeersgeschiedenis van het dorp. Heemkundig onderzoek beschrijft de […]
Kermis en openbare orde in Mierlo De Mierlose kermis was een feestelijk hoogtepunt, maar vanuit bestuur en politie ook een periode met extra drukte. Vergunningen, drank, verkeer, sluitingstijden, attracties en conflicten maakten openbare orde tot een terugkerend onderdeel van de organisatie. Meer mensen op één plek Kermis trok inwoners en bezoekers naar cafés en attracties. […]
Marechaussee en Rijksveldwacht in Mierlo Naast gemeentelijke veldwachters konden in Mierlo ook de Rijksveldwacht en Marechaussee optreden. Hun aanwezigheid wordt vooral zichtbaar bij situaties die meer capaciteit, specialistisch gezag of bovenlokale coördinatie vroegen. Daarmee vormt dit dossier de schakel tussen de lokale veldwachter en de latere nationale politieorganisatie. Verschillende korpsen De precieze bevoegdheden veranderden door […]
Een landschappelijke interpretatie Mierlo wordt soms als esdorp beschreven vanwege de combinatie van oude akkercomplexen, gehuchten en hoger gelegen bouwlanden. De term is vooral een moderne landschappelijke typering en geen historische bestuurlijke categorie. Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg […]
Een plaats in oostelijk Brabant In de middeleeuwen maakte Mierlo deel uit van het Brabantse bestuurslandschap dat later bekendstond als de Meierij van ‘s-Hertogenbosch. Binnen die Meierij hoorde Mierlo bij het kwartier Peelland. Dat plaatst de lokale geschiedenis in een groter regionaal verband van dorpen, heerlijkheden en hertogelijke instellingen. Mierlo had binnen dat systeem een […]
Mierlo tijdens de Belgische Opstand De Belgische Opstand van 1830 en de daaropvolgende jaren brachten een internationale en nationale crisis opvallend dicht bij Mierlo. Noord-Brabant lag in een grensprovincie waar troepenbewegingen, mobilisatie en militaire voorbereiding het dagelijks leven merkbaar konden beïnvloeden. Het lokale onderzoek van Heemkundekring Myerle laat zien dat Mierlo niet buiten deze gebeurtenissen […]
Mierlo tijdens de legermanoeuvres van 1904 In 1904 werd Mierlo onderdeel van grootschalige militaire manoeuvres. Zulke oefeningen waren bedoeld om troepen, leiding, verbindingen en logistiek onder omstandigheden te testen die op oorlogvoering moesten lijken. Voor inwoners betekende dat tijdelijk een heel ander dorpsbeeld: militairen trokken over wegen en akkers, paarden en materieel moesten worden verzorgd […]
Mierlo tijdens het Rampjaar 1672 Het Rampjaar 1672 trof de Republiek politiek en militair op grote schaal en had ook bestuurlijke en financiële gevolgen in de Meierij. BHIC behandelt in het kwartiersarchief van Peelland noodkreten en bestuurlijke problemen uit deze periode. Mierlo behoorde als heerlijkheid tot dit regionale landschap. Voor de encyclopedie is dat voldoende […]
Historische kern en moderne woonplaats Modern Mierlo is geen breuk met het verleden, maar een nieuwe laag daarbovenop. De middeleeuwse kerkplaats, oude wegen, boerderijen, kersentraditie en verenigingen bestaan naast nieuwbouwwijken, moderne scholen, sportvoorzieningen en regionale infrastructuur. Mierlo-Dorp is de oude centrale kern rond onder meer de Luciakerk, Dorpsstraat, Marktstraat, Heuvel en omliggende buurtschappen. Archeologische vondsten […]
Mierlo volgens A.C. Brock rond 1825 Een waardevolle vroege negentiende-eeuwse beschrijving van Mierlo is te vinden in de Beschrijving der Meijerij van Adriaan Cornelis Brock. Het handschrift ontstond in de jaren rond 1825. Brock, die van 1775 tot 1834 leefde en koster in Sint-Oedenrode was, beschreef plaatsen in de Meierij vanuit de kennis en geschiedopvattingen […]
Mierlose schepenprotocollen en gregoriaanse zang Historische kern Een opmerkelijk lokaal archiefverhaal betreft Mierlose schepenprotocollen die in verband worden gebracht met hergebruikte gregoriaanse zangbladen. In vroegere archieven konden oude perkamenten of handschriften een tweede leven krijgen als omslag of verstevigingsmateriaal. Daardoor kan een bestuurlijk of juridisch register onverwacht ook fragmenten van religieuze muziekgeschiedenis bewaren. Plaats in […]
Mierlose studenten aan Leuven en Keulen Een heemkundig overzicht uit 1990 brengt een opvallende reeks studenten bijeen die met Mierlo in verband worden gebracht en in de zestiende, zeventiende of achttiende eeuw aan hogere onderwijsinstellingen studeerden. Leuven komt vaak voor, maar ook Keulen en andere academische routes verschijnen. De lijst maakt zichtbaar dat een klein […]
Militie en loting in Mierlo Historische kern Voor jonge Mierlose mannen kon de nationale militie grote gevolgen hebben. In de negentiende eeuw werd dienstplicht mede via loting georganiseerd en moesten gemeenten registers, signalementen, vrijstellingen en bewijsstukken bijhouden. Het lokale notariële en gemeentelijke archief bevat materiaal waarmee individuele lotgevallen en de administratieve procedure kunnen worden gereconstrueerd. […]
Beschermd én onbeschermd erfgoed Het bouwkundige erfgoed van Mierlo bestaat uit meer dan alleen officieel beschermde monumenten. Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, archeologische locaties en karakteristieke maar onbeschermde panden vertellen samen het verhaal van het dorp. Bekende voorbeelden zijn de Luciakerk en pastorie, de standerdmolen, het Oude Raadhuis en het Patronaat. Daarnaast zijn historische boerderijen, woonhuizen, religieuze […]
Oude maten en gewichten in Mierlo Historische kern Oude rekeningen, cijnsregisters, pachtakten en handelsdocumenten gebruiken maten en gewichten die niet zonder meer naar moderne eenheden kunnen worden vertaald. Het Meertens Instituut registreert voor Mierlo historische maatgegevens. Voor lokaal onderzoek is dat essentieel: een “maat” voor oppervlakte, inhoud of gewicht kon regionaal verschillen en dezelfde term […]
Patentregisters van Mierlo Patentregisters vormen een bijzondere bron voor de economische geschiedenis van negentiende-eeuws Mierlo. Het patentsysteem werd in de Franse tijd ingevoerd en registreerde veel zelfstandige beroepsbeoefenaren en handelaren die voor hun bedrijf een patent nodig hadden. Daardoor kunnen de registers namen, beroepen en economische activiteiten zichtbaar maken die in algemene gemeentelijke overzichten nauwelijks […]
Schepenbankarchief van Mierlo als historische bron De schepenbank was niet alleen een instelling voor rechtspraak. Haar protocollen en akten kunnen ook informatie bevatten over overdracht van goederen, schulden, afspraken en andere juridische handelingen. Het archief is daardoor een kernbron voor de vroegmoderne sociale en economische geschiedenis van Mierlo. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]
Schouten van Mierlo Schouten van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Stroperij in Mierlo Stroperij lag op het snijvlak van voedselvoorziening, armoede, gewoonte en formeel jachtrecht. In een agrarisch dorp kon wild tegelijk eigendom van een jachtrechthebbende én schadelijk voor gewassen zijn. Daardoor ontstaat een geschiedenis waarin juridische regels en dagelijkse belangen regelmatig botsten. Jachtrecht en ongelijkheid Het recht om wild te bemachtigen was historisch niet […]
Torendag in Mierlo Torendag is een regionale erfgoedactiviteit waarbij historische kerktorens en kerklocaties in Peelland en later ook de Kempen onder de aandacht worden gebracht. Mierlo neemt deel vanwege de bijzondere situatie van de Heilige Luciakerk: het negentiende-eeuwse gebouw bevat nog de oudere middeleeuwse toren. Tijdens openstellingen wordt die gelaagde bouwgeschiedenis toegankelijk gemaakt voor een […]
