Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Oude woorden”

484 dossiers
Encyclopedie-artikel

Bejaardencentrum

Twintigste-eeuwse schaalvergroting De oudere mannenopvang rond Bethanië groeide in de twintigste eeuw uit tot een veel groter bejaardencentrum. Uitbreidingen van gebouwen en voorzieningen maakten verzorging van een grotere groep bewoners mogelijk. De kloosterboerderij leverde aanvankelijk producten en inkomsten voor zusters en bewoners. Rond 1975 werd deze boerderij gesloopt en kwam de grond beschikbaar voor uitbreiding […]

Encyclopedie-artikel

Belgische vluchtelingen in Mierlo

Belgische vluchtelingen in Mierlo De Duitse inval in België in 1914 bracht een vluchtelingenstroom naar het neutrale Nederland op gang. Noord-Brabant lag direct achter de grens en kreeg daardoor al vroeg met opvang te maken. Ook Mierlo ontving Belgische vluchtelingen. Het precieze aantal en de verblijfsduur mogen niet zonder archiefcontrole worden ingevuld, maar het gemeentelijke […]

Encyclopedie-artikel

Bemesting

Vruchtbaarheid maken op arme zandgrond De natuurlijke Mierlose zandgronden bevatten relatief weinig voedingsstoffen. Bemesting was daarom een voorwaarde voor langdurige akkerbouw. Stalmest werd vermengd met strooisel, plaggen en ander organisch materiaal en over de bouwlanden verspreid. Door herhaald opbrengen werden sommige oude akkers geleidelijk opgehoogd. Een landbouwkundige revolutie in de moderne tijd Vanaf de negentiende […]

Encyclopedie-artikel

Beschermd dorpsgezicht Het Broek

Beschermd dorpsgezicht Het Broek Bescherming van het gehucht Het Broek als herkenbaar historisch dorpslandschap. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De lokale Canon vermeldt dat Het […]

Encyclopedie-artikel

Bethanië als militair hoofdkwartier

Van Duitse inkwartiering naar Brits hoofdkwartier Huize Bethanië had tijdens de oorlog meerdere militaire functies. Duitse militairen namen het gebouw tijdens de bezettingsjaren in gebruik. Na de bevrijding van Mierlo op 21 september 1944 veranderde de situatie volledig. Bethanië werd hoofdkwartier van het Britse VIII Corps. Daarmee kwamen hoge geallieerde militairen naar Mierlo. Lokale bronnen […]

Encyclopedie-artikel

Bevolkingsgevolgen van 1968

Van meer dan elfduizend naar 5.566 inwoners De bevolkingsgevolgen van de grenswijziging van 1968 waren uitzonderlijk groot. Mierlo telde in 1967 volgens de lokale historische reconstructie 11.138 inwoners. Bij de overdracht gingen 5.454 inwoners van Mierlo-Hout naar Helmond en 118 inwoners van Lungendonk naar Someren. Daardoor bleef een gemeente Mierlo met 5.566 inwoners over. Een […]

Encyclopedie-artikel

Bevolkingsontwikkeling

Van kleine plattelandsgemeenschap naar dorp van tienduizenden? Mierlo telde bij de volkstelling van 1840 2.070 inwoners. In 1900 waren dat er 2.609. Daarna versnelde de groei sterk: op 22 december 1962 werd de eerste 10.000e inwoner geregistreerd en in 1967 telde de gemeente 11.138 inwoners. De scherpe daling in 1968 was geen demografische instorting, maar […]

Encyclopedie-artikel

Bevolkingsregisters van Mierlo als historische bron

Bevolkingsregisters van Mierlo als historische bron De bevolkingsregisters behoren tot de belangrijkste seriële bronnen voor de sociale geschiedenis van Mierlo. Ze maken het mogelijk om niet alleen losse personen, maar ook huishoudens, verhuizingen, beroepen, adressen en veranderingen door de tijd te onderzoeken. De encyclopedie gebruikt daarom niet één register als algemene bewijsplaats, maar registreert verschillende […]

Encyclopedie-artikel

Bezetting

Ruim vier jaar Duitse overheersing Van mei 1940 tot september 1944 stond Mierlo onder Duitse bezetting. De invloed daarvan nam in de loop van de oorlog toe. Vrijheden werden beperkt, goederen werden schaars en bewoners kregen te maken met distributie, vorderingen en de dreiging van gedwongen arbeid. Duitse militairen gebruikten lokale gebouwen en infrastructuur. Huize […]

Encyclopedie-artikel

Bezoeken van de Commissaris der Koningin aan Mierlo

Bezoeken van de Commissaris der Koningin aan Mierlo De bezoeken van de Commissaris der Koningin leveren een uitzonderlijk seriële bron op voor Mierlo rond 1900. Verslagen van zulke werkbezoeken bespreken bestuur, bevolking, financiën, landbouw, industrie, infrastructuur en lokale problemen. Daardoor kan dezelfde buitenstaander het dorp op verschillende momenten observeren. Bestuurlijke inspectie Een commissaris kwam niet […]

Encyclopedie-artikel

Bibliotheek Mierlo

Bibliotheek Mierlo Bibliotheek Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, terwijl verwante […]

Encyclopedie-artikel

Bidprentjes uit Mierlo

Bidprentjes uit Mierlo Bidprentjes zijn kleine drukwerken met een grote historische informatiewaarde. Ze werden gemaakt ter herinnering aan overledenen en bevatten vaak naam, geboorte- en overlijdensgegevens, religieuze tekst en soms beroep, adres of familiecontext. Een gedigitaliseerde Mierlose collectie vormt daardoor een belangrijke bron voor persoons- en familiegeschiedenis. Wat staat erop De hoeveelheid informatie verschilt sterk. […]

Encyclopedie-artikel

Bijgeloof in Mierlo

Bijgeloof in Mierlo Historische kern Bijgeloof vormt een andere laag van de Mierlose geschiedenis dan officiële kerkelijke leer. Lokale publicaties behandelen overtuigingen, voortekenen, beschermende handelingen en verhalen die mensen gebruikten om ziekte, ongeluk of onverklaarbare gebeurtenissen betekenis te geven. Daarbij moet steeds onderscheid worden gemaakt tussen daadwerkelijk gedocumenteerde gebruiken, later opgetekende herinneringen en verhalen die […]

Encyclopedie-artikel

Bijnamen

Een dorp kende mensen ook anders dan officieel In dorpsgemeenschappen met veel terugkerende voor- en familienamen waren bijnamen een praktische manier om personen en families uit elkaar te houden. Een bijnaam kon verwijzen naar beroep, uiterlijk, karakter, woonplaats, een voorouder of een opvallende gebeurtenis. Sommige bijnamen werden zo vertrouwd dat inwoners beter onder die naam […]

Encyclopedie-artikel

Bijzondere bezoekers

Wereldgeschiedenis komt soms naar het dorp Mierlo ligt niet aan een internationale regeringszetel of grote luchthaven, maar toch kwamen in verschillende perioden opvallende bezoekers naar het dorp. Na de bevrijding in 1944 werd Huize Bethanië hoofdkwartier van het Britse VIII Corps. Lokale documentatie noemt bezoeken van hoge geallieerde leiders en prominenten, waaronder Bernard Montgomery, Dwight […]

Encyclopedie-artikel

Boek 200 jaar Oude Raadhuis

Boek 200 jaar Oude Raadhuis In 2006 besteedde Heemkundekring Myerle bijzondere aandacht aan het Oude Raadhuis. Het gebouw was toen tweehonderd jaar oud. Rond dat jubileum verscheen het boek 200 jaar Oude Raadhuis. De publicatie kreeg binnen de vereniging zoveel gewicht dat een reguliere aflevering van de Myerlese Koerier dat jaar verviel in verband met […]

Encyclopedie-artikel

Boekweit

Gewas voor arme grond Boekweit was geen graansoort in botanische zin, maar werd wel op vergelijkbare wijze gebruikt. Het gewas kon groeien op relatief arme zandgronden en was daarom aantrekkelijk voor boeren in gebieden als Mierlo. De zaden werden gemalen en gebruikt voor pap, koeken en andere gerechten. Boekweit had een korte groeiperiode, maar was […]

Encyclopedie-artikel

Boerin en huishouden

Werk in huis én bedrijf Het werk van de boerin beperkte zich niet tot het huishouden. Zij zorgde voor eten, kleding en kinderen, maar werkte vaak tegelijk mee aan melken, voeren, tuinieren, oogsten, bewaren en verwerken van voedsel. Op gemengde bedrijven liepen woon- en bedrijfsruimte letterlijk in elkaar over. De werkdag werd bepaald door seizoenen, […]

Encyclopedie-artikel

Bos- en heidebranden rond Mierlo

Bos- en heidebranden rond Mierlo Bos- en heidebranden vormen een terugkerend thema in een landschap met droge zandgrond, heide en naaldbos. Voor Mierlo waren natuurbranden niet alleen ecologische gebeurtenissen: rook, windrichting, bereikbaarheid en de nabijheid van woningen of wegen maakten ze ook tot veiligheidsvraagstuk. Brandbaar landschap Droge heide, gras en naaldstrooisel kunnen vuur snel verspreiden. […]

Encyclopedie-artikel

Bosbrandbewaking op de Luchense Heide

Bosbrandbewaking op de Luchense Heide De brandtoren op de Luchense Heide was onderdeel van een bredere praktijk van bosbrandbewaking. De heemkundige reconstructie dateert de toren in de periode van de jaren vijftig tot 1973. Vanuit een hoog waarnemingspunt konden rookontwikkeling en beginnende branden in bos- en heidegebieden eerder worden opgemerkt. Het gebouw zelf staat al […]

Encyclopedie-artikel

Bouwbedrijven

Bouwen als lokale bedrijfstak Metselaars, timmerlieden en aannemers waren nodig voor boerderijen, woningen, scholen, fabrieken en openbare gebouwen. Naarmate Mierlo in de twintigste eeuw groeide, werd bouw een steeds belangrijkere economische sector. Lokale aannemers komen regelmatig in historische bronnen voor. J. Huijbregts bouwde in 1912 bijvoorbeeld een uitbreiding voor de weverij van Swinkels; Piet Huijbregts […]

Encyclopedie-artikel

Brand aan de Bekelaar in 1893

Brand aan de Bekelaar in 1893 In de vroege ochtend van 6 augustus 1893 werd de Bekelaar getroffen door een grote brand. Volgens het lokale brandweeronderzoek gingen zes huizen verloren waarin acht gezinnen woonden. Onder de getroffen gebouwen waren boerderijen en woningen waarin ook werd geweven. Daardoor raakte de ramp niet alleen huisvesting en bezit, […]

Encyclopedie-artikel

Brand in sporthal De Weijer in 1974

Brand in sporthal De Weijer in 1974 De brand in sporthal De Weijer in 1974 is een afzonderlijke gebeurtenis in de geschiedenis van sportaccommodaties en brandveiligheid in Mierlo. Het dossier wordt als hoofdartikel behandeld, zodat de gebeurtenis niet opnieuw als losse publieke gebeurtenispagina naast een artikel verschijnt. Sportvoorziening als dorpsfunctie Een sporthal is meer dan […]

Encyclopedie-artikel

Brand op Luchen in 1933

Brand op Luchen in 1933 Brand op Luchen in 1933 beschrijft een nachtelijke brand die twee boerderijen op Luchen verwoestte en korte tijd de vrees opriep dat een veel groter deel van het buurtschap verloren zou gaan. De nacht van 14 op 15 maart In de nacht van dinsdag 14 op woensdag 15 maart 1933 […]