Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Toneel”

42 dossiers
Encyclopedie-artikel

Nieuwe inwoners en Mierlose identiteit

Een dorp groeit door komst van buitenaf Mierlo veranderde in de twintigste eeuw van een overwegend agrarisch dorp in een aantrekkelijke woonplaats binnen de stedelijke regio Eindhoven-Helmond. Daardoor groeide het aandeel inwoners zonder generatieslange familieband met het dorp. Nieuwe inwoners brengen andere ervaringen, woorden en gewoonten mee. Tegelijk maken zij via school, sport, buurt, werk, […]

Encyclopedie-artikel

Oranjefeest in Mierlo in 1937

Oranjefeest in Mierlo in 1937 Historische kern Een afzonderlijk lokaal artikel beschrijft het Oranjefeest dat in 1937 in Mierlo werd gehouden. Het dossier plaatst zo’n feest in de context van het interbellum, lokale verenigingen, scholen, muziek, vlagvertoon en gemeentelijke organisatie. Programmaonderdelen worden alleen exact opgesomd wanneer het oorspronkelijke programma of krantverslag is gecontroleerd. Plaats in […]

Encyclopedie-artikel

Oude films

Bewegend Mierlo uit de twintigste eeuw Historische film is een uitzonderlijke bron omdat niet alleen gebouwen maar ook beweging, gedrag en gebeurtenissen zichtbaar blijven. Een belangrijk deel van het Mierlose filmmateriaal is gemaakt door huisarts dr. Emiel Kerssemakers, die van 1934 tot 1974 in Mierlo werkte en veel dorpsactiviteiten met een filmcamera vastlegde. Heemkundekring Myerle […]

Encyclopedie-artikel

Oude woorden

Taal bewaart verdwenen werelden Oude dialectwoorden zijn vaak nauw verbonden met werkzaamheden en voorwerpen die uit het dagelijkse leven verdwenen. Landbouwgereedschap, textielwerk, onderdelen van een boerderij, voedselbereiding en lokale gebruiken hadden hun eigen woordenschat. Wanneer zo’n activiteit verdwijnt, verdwijnt vaak ook het woord uit actief gebruik. Daardoor kunnen woordenboeken en herinneringen informatie bewaren die in […]

Encyclopedie-artikel

Patronaatsjeugd

Katholieke vorming buiten schooltijd Een patronaat was bedoeld als georganiseerde ontmoetings- en vormingsplek voor katholieke jeugd, vooral jongens. Religieuze opvoeding, ontspanning en verenigingsactiviteiten kwamen er samen. Het Mierlose Patronaat werd in het begin van de twintigste eeuw gebouwd en kreeg een grote zaal met podium. Daardoor kon het naast jeugdwerk ook toneel, vergaderingen en andere […]

Encyclopedie-artikel

Poervoe

Jongerenorganisatie aan de Neerakkers Poervoe was een Mierlose jongerenorganisatie die van de gemeente een boerderij aan de Neerakkers ter beschikking kreeg. In hetzelfde gebied lag activiteitencentrum Het Karrewiel, dat door Stichting Jeugdbelangen werd gebruikt. Poervoe werd een ontmoetingsplaats voor jongeren en ontwikkelde een sterke relatie met muziek. De locatie maakte deel uit van een bredere […]

Encyclopedie-artikel

Sinterklaasintocht in Mierlo

Sinterklaasintocht in Mierlo Sinterklaasintocht in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]

Encyclopedie-artikel

Toneel

Van amateurspel naar professioneel programma Toneel heeft in Mierlo zowel een amateur- als een professionele traditie. Schoolvoorstellingen, verenigingsavonden en amateurtoneel boden inwoners de mogelijkheid zelf op het podium te staan. In de recente cultuurgeschiedenis ontwikkelde zich daarnaast een geprogrammeerd theateraanbod. Ons Mierloos Theater bracht in het Patronaat cabaret, muziek, jeugdvoorstellingen en toneel naar het dorp. […]

Encyclopedie-artikel

Tour de France door Mierlo in 1996

Tour de France door Mierlo in 1996 Doorkomst van de Tour de France als opvallend moment in de recente Mierlose sport- en evenementengeschiedenis. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft […]

Encyclopedie-artikel

Uitspraak en klanken

Dialect is vooral gesproken taal Het eigene van een dialect zit niet alleen in woorden. Klank, ritme, klinkers en uitspraak kunnen minstens zo karakteristiek zijn. Daardoor kan een geschreven dialectzin maar gedeeltelijk weergeven hoe een oudere Mierlonaar werkelijk sprak. Heemkundige dialectvoorbeelden gebruiken aangepaste spelling om klanken zichtbaar te maken. Zulke schrijfwijzen zijn praktisch, maar vormen […]

Encyclopedie-artikel

Veldnamen

Naamkaart van het landschap Vóór huisnummers, moderne straatnamen en nauwkeurige kaarten gebruikten bewoners namen om akkers, weilanden, heidevelden, bossen en andere terreinen aan te duiden. Zulke veldnamen vormden een praktische mentale kaart van het landschap. Heemkundekring Myerle beschrijft veldnamen als belangrijke bron voor historische geografie. Namen kunnen aanwijzingen bevatten over bodem, landbouw, bezit, gebruik, personen, […]

Encyclopedie-artikel

Verenigingsjubilea

Jubileum als moment van geschiedschrijving Verenigingsjubilea zijn in Mierlo vaak meer dan een feest. Ze vormen een aanleiding om archieven te ordenen, oude foto’s te verzamelen, oud-leden te interviewen en de geschiedenis van een club opnieuw te vertellen. Een duidelijk voorbeeld is het 550-jarig bestaan van het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde in 2024. […]

Encyclopedie-artikel

Verenigingsleven in Mierlo

Een dorp georganiseerd in verenigingen Het verenigingsleven vormt al generaties lang een belangrijk onderdeel van Mierlo. Religieuze broederschappen en schuttersgilden behoren tot de oudste georganiseerde verbanden, terwijl in de negentiende en twintigste eeuw zang-, muziek-, sport-, jeugd-, buurt- en carnavalsverenigingen een steeds grotere rol gingen spelen. Verenigingen boden meer dan een hobby. Ze organiseerden feesten, […]

Encyclopedie-artikel

Volksgebruiken

Herhaling maakt traditie Volksgebruiken zijn gewoonten die binnen een gemeenschap worden doorgegeven en gezamenlijk betekenis krijgen. In Mierlo lopen religieuze, agrarische en verenigingsgebonden tradities door elkaar. Voorbeelden zijn de meiboom, gildegebruiken, carnaval, processies en gebruiken rond de kersenoogst. Niet al deze tradities zijn even oud en sommige zijn in de twintigste eeuw opnieuw vormgegeven. Levend […]

Encyclopedie-artikel

Volkstuinen en zelfvoorziening in Mierlo

Volkstuinen en zelfvoorziening in Mierlo Moestuinen en volkstuinen vormen de kleinschalige kant van de Mierlose voedselgeschiedenis. Naast commerciële landbouw verbouwden huishoudens groenten en fruit voor eigen gebruik, soms uit gewoonte, soms uit noodzaak en later ook als vrijetijdsbesteding. Het dossier volgt die veranderende betekenis zonder een moderne volkstuinvereniging automatisch terug te projecteren op oudere huis- […]

Encyclopedie-artikel

Vrijwilligerswerk

De motor achter veel dorpsactiviteiten Een groot deel van het Mierlose verenigings- en evenementenleven zou zonder vrijwilligers niet bestaan. Bestuursleden, trainers, organisatoren, decorbouwers, verkeersregelaars, collectanten en vele andere helpers leveren vaak jarenlang onbetaald werk. Historische voorbeelden maken de omvang zichtbaar. Toen Stichting Jeugdbelangen in 1975 een gebouw vanaf het DAF-terrein naar de Neerakkers verhuisde, hielpen […]

Encyclopedie-artikel

Werkkleding en zondagse kleding in Mierlo

Werkkleding en zondagse kleding in Mierlo Historische kleding maakte zichtbaar of iemand werkte, naar de kerk ging, poseerde voor een foto of een feest bezocht. Het onderscheid tussen werkkleding en zondagse kleding biedt daardoor een ingang naar sociale normen, beroep, welvaart en religieuze cultuur in Mierlo. Kleding voor arbeid Boerenwerk, ambacht en huishouden vroegen praktische, […]

Encyclopedie-artikel

Zang en koren

Een koortraditie vanaf de negentiende eeuw Zangverenigingen behoren tot de oudere culturele verenigingen van Mierlo. Mierlo Vocaal, voorheen Gemengd Koor Mierlo, voert zijn geschiedenis terug tot 1877. Koren waren lange tijd sterk verbonden met kerk en katholiek verenigingsleven, maar het repertoire werd gaandeweg veel breder. Mierlo Vocaal beschreef in 2014 een repertoire dat liep van […]