Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Een dorp groeit door komst van buitenaf Mierlo veranderde in de twintigste eeuw van een overwegend agrarisch dorp in een aantrekkelijke woonplaats binnen de stedelijke regio Eindhoven-Helmond. Daardoor groeide het aandeel inwoners zonder generatieslange familieband met het dorp. Nieuwe inwoners brengen andere ervaringen, woorden en gewoonten mee. Tegelijk maken zij via school, sport, buurt, werk, […]
Bewegend Mierlo uit de twintigste eeuw Historische film is een uitzonderlijke bron omdat niet alleen gebouwen maar ook beweging, gedrag en gebeurtenissen zichtbaar blijven. Een belangrijk deel van het Mierlose filmmateriaal is gemaakt door huisarts dr. Emiel Kerssemakers, die van 1934 tot 1974 in Mierlo werkte en veel dorpsactiviteiten met een filmcamera vastlegde. Heemkundekring Myerle […]
Een visueel geheugen van het dorp Oude foto’s tonen details die geschreven bronnen vaak niet vermelden: gevels, kleding, wegdek, winkelreclame, bomen, voertuigen en de manier waarop inwoners openbare ruimte gebruikten. Heemkundekring Myerle beheert een omvangrijke beeldbank met foto’s van personen, gebouwen, verenigingen en gebeurtenissen uit Mierlo en het historische werkgebied. Een foto is niet vanzelf […]
Taal bewaart verdwenen werelden Oude dialectwoorden zijn vaak nauw verbonden met werkzaamheden en voorwerpen die uit het dagelijkse leven verdwenen. Landbouwgereedschap, textielwerk, onderdelen van een boerderij, voedselbereiding en lokale gebruiken hadden hun eigen woordenschat. Wanneer zo’n activiteit verdwijnt, verdwijnt vaak ook het woord uit actief gebruik. Daardoor kunnen woordenboeken en herinneringen informatie bewaren die in […]
Wegen zonder verharding Tot diep in de negentiende eeuw bestond het Mierlose wegennet grotendeels uit zandwegen. In 1876 telde de gemeente ongeveer vijftig kilometer aan straten, wegen en voetpaden. De gemeentelijke wegen waren toen nog onverhard; alleen delen van de provinciale route Geldrop-Mierlo-Helmond waren al met klinkers of grind verbeterd. Zandwegen waren sterk afhankelijk van […]
Het eerste Mierlose weekblad Rond de Toren begon in 1963 als lokaal blad vanuit de Heilige Luciaparochie. De eerste uitgaven waren eenvoudige mededelingenbladen met informatie vanuit de kerk en enkele advertenties. Het blad groeide snel uit tot veel meer dan een parochieblad. Verenigingen publiceerden er nieuws, de lokale middenstand adverteerde en inwoners gebruikten kleine advertenties […]
Ruilverkaveling in Mierlo De ruilverkaveling van Mierlo behoort tot de ingrijpendste veranderingen van het agrarische landschap in de twintigste eeuw. Het BHIC ontsluit archiefmateriaal van de plaatselijke commissie over de periode 1935–1977. Ruilverkaveling was bedoeld om versnipperde landbouwgronden doelmatiger te ordenen, maar had gevolgen die veel verder gingen dan eigendomsgrenzen alleen. Wegen, sloten, perceelsvormen en […]
Zichtbare continuïteit met het verleden Het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde is voor Mierlo een bijzonder voorbeeld van een vereniging die haar wortels in de late middeleeuwen plaatst en nog steeds actief is. Daardoor verbindt het gilde heden en verleden op een zichtbare manier. Uniformen, vaandel, koningszilver, trom, vendel en schietrituelen geven historische symbolen […]
Plaatsnamen in brede zin Een toponiem is een geografische naam. In lokaal heemkundig onderzoek worden toponiemen en veldnamen vaak vrijwel als synoniemen gebruikt, al kan ’toponiem’ breder zijn en ook namen van gehuchten, waterlopen, wegen en andere plaatsen omvatten. Voor Mierlo zijn toponiemen belangrijk omdat sommige namen ouder kunnen zijn dan de oudste bewaard gebleven […]
Toponymische kaarten en veldnamenonderzoek in Mierlo Veldnamen en oude plaatsnamen bewaren informatie over gebruik, eigendom, bodem, landschap en lokale herinnering. Een naam kan eeuwen blijven bestaan terwijl het fysieke landschap sterk verandert. Daarom zijn toponymische kaarten een waardevolle aanvulling op kadaster en archiefstukken. Wat de bronnen vastleggen De Meertens-collectie bevat toponymisch kaartmateriaal als landelijke onderzoeksingang. […]
Dialect is vooral gesproken taal Het eigene van een dialect zit niet alleen in woorden. Klank, ritme, klinkers en uitspraak kunnen minstens zo karakteristiek zijn. Daardoor kan een geschreven dialectzin maar gedeeltelijk weergeven hoe een oudere Mierlonaar werkelijk sprak. Heemkundige dialectvoorbeelden gebruiken aangepaste spelling om klanken zichtbaar te maken. Zulke schrijfwijzen zijn praktisch, maar vormen […]
Naamkaart van het landschap Vóór huisnummers, moderne straatnamen en nauwkeurige kaarten gebruikten bewoners namen om akkers, weilanden, heidevelden, bossen en andere terreinen aan te duiden. Zulke veldnamen vormden een praktische mentale kaart van het landschap. Heemkundekring Myerle beschrijft veldnamen als belangrijke bron voor historische geografie. Namen kunnen aanwijzingen bevatten over bodem, landbouw, bezit, gebruik, personen, […]
Verdwenen grensnamen van Mierlo Oude grensbeschrijvingen van Mierlo noemen punten waarvan de naam tegenwoordig verdwenen, verschoven of moeilijk lokaliseerbaar is. De figuratieve kaart van 1706 noemt en tekent dergelijke grensplaatsen in samenhang met wegen, water en heide. Dit dossier verzamelt die verdwenen naamlaag zonder iedere oude term met een moderne straat of GPS-punt gelijk te […]
Routes verdwijnen door nieuwe inrichting Historische wegen waren sterk verbonden met boerderijen, akkers, kerk, heide en buurdorpen. Wanneer functies verdwenen of nieuwe woonwijken en landbouwpercelen werden aangelegd, konden oude routes worden verlegd of volledig verdwijnen. Toponiemenonderzoek noemt bijvoorbeeld de oude Lo-straat, in dialect ook ‘de Louwe’, die op de kadastrale kaart van 1832 voorkomt en […]
Herhaling maakt traditie Volksgebruiken zijn gewoonten die binnen een gemeenschap worden doorgegeven en gezamenlijk betekenis krijgen. In Mierlo lopen religieuze, agrarische en verenigingsgebonden tradities door elkaar. Voorbeelden zijn de meiboom, gildegebruiken, carnaval, processies en gebruiken rond de kersenoogst. Niet al deze tradities zijn even oud en sommige zijn in de twintigste eeuw opnieuw vormgegeven. Levend […]
Volkstuinen en zelfvoorziening in Mierlo Moestuinen en volkstuinen vormen de kleinschalige kant van de Mierlose voedselgeschiedenis. Naast commerciële landbouw verbouwden huishoudens groenten en fruit voor eigen gebruik, soms uit gewoonte, soms uit noodzaak en later ook als vrijetijdsbesteding. Het dossier volgt die veranderende betekenis zonder een moderne volkstuinvereniging automatisch terug te projecteren op oudere huis- […]
Werkgroep Historische Geografie Mierlo De Werkgroep Historische Geografie Mierlo probeert ruimtelijke geschiedenis op perceelsniveau met archiefgegevens te verbinden. Het project is een belangrijke stap in de digitale ontsluiting van Mierlo, omdat kaarten, eigendom, bewoning, toponiemen, genealogie en uiteindelijk ook foto’s en aktes in één geografisch kader kunnen worden samengebracht. Kadaster als basis Een logisch vertrekpunt […]
Werkkleding en zondagse kleding in Mierlo Historische kleding maakte zichtbaar of iemand werkte, naar de kerk ging, poseerde voor een foto of een feest bezocht. Het onderscheid tussen werkkleding en zondagse kleding biedt daardoor een ingang naar sociale normen, beroep, welvaart en religieuze cultuur in Mierlo. Kleding voor arbeid Boerenwerk, ambacht en huishouden vroegen praktische, […]
Meer dan een geboorteplaats Het woord Mierlonaar lijkt eenvoudig: iemand uit Mierlo. In de praktijk is lokale identiteit minder scherp af te bakenen. Sommige inwoners zijn in het dorp geboren en behoren tot families die er al generaties wonen. Anderen kwamen voor werk, een woning, een partner of de omgeving naar Mierlo en voelen zich […]
