Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Van gemengde dorpsschool naar aparte jongensschool De oudste Mierlose dorpsschool was niet formeel uitsluitend voor jongens, maar jongens maakten historisch vaker gebruik van onderwijs dan meisjes. Na de opening van de katholieke meisjesschool in 1874 bleven aan de openbare school aan de Dorpsstraat vrijwel alleen jongens over. In 1927 werd deze school officieel de katholieke […]
Geloof als onderdeel van de schooldag Katholiek onderwijs kreeg in Mierlo vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw een steeds grotere plaats. De Franciscanessen begonnen in 1874 met onderwijs voor meisjes en kleuters; later kwam ook de jongensschool onder het kerkbestuur. Het kerkbestuur was tevens schoolbestuur. Catechismus, misbezoek en godsdienstonderwijs stonden naast lezen, schrijven, […]
Kerkelijke broederschappen in Mierlo Kerkelijke broederschappen in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis verspreid. Dit […]
Kettingmigratie van de familie Van Lieshout naar Canada Een tweede sterk voorbeeld van Mierlose kettingmigratie is de familie Van Lieshout uit Mierlo-Hout. De familie telde volgens de lokale emigratiepublicatie acht zoons en zes dochters. In 1952 vertrok de oudste zoon, geboren in 1924, naar Canada. Daarna volgde volgens het artikel vrijwel ieder jaar een andere […]
Opgroeien tussen gezin, werk en school Het dagelijks leven van kinderen in historisch Mierlo verschilde sterk van dat van nu. Het gezin was tegelijk woon-, werk- en opvoedingsgemeenschap. Kinderen hielpen thuis, op het land, in de winkel of in het ambacht van hun ouders. Dat werk had direct invloed op het schoolbezoek. In het gemeentelijke […]
Klassenfoto’s van Mierlo als historische bron Klassenfoto’s zijn meer dan nostalgische afbeeldingen. Wanneer school, klas, jaar en personen betrouwbaar zijn geïdentificeerd, kunnen ze onderwijsgebouwen, kleding, groepsgrootte, leerkrachten en generaties dorpsbewoners zichtbaar maken. Tegelijk zijn ze selectieve momentopnamen: afwezigheid op een foto betekent niet noodzakelijk afwezigheid op school, en namen die later uit herinnering zijn toegevoegd […]
Kwakzalvers in Mierlo Historische kern In een tijd waarin professionele medische zorg beperkt bereikbaar was, bestond naast huisarts, vroedvrouw en apotheker een wereld van huismiddelen, rondtrekkende genezers en kwakzalverij. De Myerlese Koerier behandelt dit als een eigen onderdeel van een reeks over bijgeloof, heksen en kwakzalvers. Voor de encyclopedie is vooral van belang welke praktijken […]
Meisjesschool vanaf 1874 De Luciaschool begon in 1874 als katholieke meisjesschool. Zij lag aanvankelijk tegenover de pastorie, ongeveer op de plaats waar later Huize Bethanië kwam. De Franciscanessen verzorgden het onderwijs. Naast de meisjesschool richtten zij in 1877 een gemengde kleuterschool op. Nieuwbouw en uitbreiding Na de Onderwijswet van 1920 werd subsidie verkregen voor nieuwbouw. […]
Personen die sporen nalieten Een overzicht van markante Mierlonaren kan nooit volledig objectief zijn. Bekendheid alleen is onvoldoende; voor deze encyclopedie staat de aantoonbare betekenis voor de geschiedenis, cultuur of herinnering van Mierlo centraal. Willem van Enckevoirt is een uitzonderlijk voorbeeld door zijn internationale kerkelijke carrière en zijn Apostelhuis. Godfried van Mierlo werd bisschop van […]
Medische armenzorg in Mierlo rond 1840 Rond 1840 werd de gebrekkige medische hulp aan arme inwoners van Mierlo onderwerp van provinciale kritiek. De reactie van het gemeentebestuur laat zien hoe gezondheidszorg vóór ziekenfondsen en moderne huisartsenzorg lokaal werd georganiseerd via betaalde armenpraktijken. Wat de bronnen laten zien De Myerlese Koerier beschrijft dat de Provinciale Commissie […]
Minder schoolbezoek in de negentiende eeuw Meisjes hadden formeel toegang tot de openbare school, maar bezochten die in de negentiende eeuw minder vaak dan jongens. De komst van aparte meisjesscholen veranderde dat. In Mierlo-Dorp opende in 1874 de Luciaschool en in Mierlo-Hout kwam in 1889 meisjesonderwijs van de Zusters van Liefde. De lokale leerlingcijfers laten […]
Merklappen en borduurwerk in Mierlo Historische kern Merklappen en borduurwerk behoren tot de materiële cultuur die gemakkelijk als huiselijk detail wordt onderschat. Een lokale publicatie volgt de ontwikkeling “van merklap tot borduurlap”. Zulke objecten kunnen informatie geven over handwerkonderwijs, meisjesopvoeding, religieuze of decoratieve motieven, initialen en soms familiegeschiedenis. Tegelijk moet een losse lap niet automatisch […]
Een dorp met internationale verbindingen De geschiedenis van Mierlo was nooit volledig lokaal. Mensen, goederen, oorlogen, religie en economie verbonden het dorp voortdurend met gebieden ver buiten Brabant. Willem van Enckevoirt bouwde in Rome een internationale kerkelijke carrière op. Godfried van Mierlo werkte als dominicaan en bisschop in een religieus-politiek conflict dat heel Noordwest-Europa raakte. […]
Van archeologische vondst tot wereldvoetbal Sommige gebeurtenissen rond Mierlo haalden een veel groter publiek dan het dorp zelf. De ontdekking van de later zogenoemde Venus van Mierlo kreeg in 1961 al snel landelijke kranten-aandacht en werd een onderwerp van archeologisch debat. Ook evenementen trokken landelijke en internationale belangstelling. Dynamo Open Air bracht in 1999 op […]
Mierlo volgens A.C. Brock rond 1825 Een waardevolle vroege negentiende-eeuwse beschrijving van Mierlo is te vinden in de Beschrijving der Meijerij van Adriaan Cornelis Brock. Het handschrift ontstond in de jaren rond 1825. Brock, die van 1775 tot 1834 leefde en koster in Sint-Oedenrode was, beschreef plaatsen in de Meierij vanuit de kennis en geschiedopvattingen […]
Mierlonaren in het leger van Napoleon De Franse tijd maakte militaire dienst voor jonge mannen uit Mierlo tot een zeer concreet onderdeel van internationale oorlogvoering. Onder Napoleon werden inwoners van ingelijfde Nederlandse gebieden via loting en conscriptie in Franse eenheden opgenomen. Lokaal onderzoek heeft een reeks Mierlonaren geïdentificeerd die in verschillende regimenten terechtkwamen. Daardoor krijgt […]
Mierlose gilden en Lodewijk Napoleon in 1809 Mierlose gilden en Lodewijk Napoleon in 1809 is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd […]
Naaien, handwerken en kledingvaardigheden in Mierlo Naaien, handwerken en kledingvaardigheden in Mierlo richt zich niet op één kledingstuk, maar op de vaardigheden die nodig waren om kleding en huishoudtextiel te maken, te herstellen en te onderhouden. Dagelijks noodzakelijk werk Voor gezinnen in een agrarisch en ambachtelijk dorp was textielonderhoud lange tijd een terugkerende huishoudelijke taak. […]
Onderwijs wordt een overheidstaak In de negentiende eeuw werd het lager onderwijs steeds sterker door wetten en gemeentelijk bestuur geregeld. Onderwijzers moesten aan opleidingseisen voldoen en schoolopzieners controleerden de kwaliteit. Het bestaande Mierlose schoolgebouw verkeerde rond 1819 in slechte staat. Na klachten en provinciale toestemming werd het vernieuwd en uitgebreid; het aangepaste gebouw werd in […]
OBS ’t Hout OBS ’t Hout krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Een kleine dorpsschool Voor 1800 was het onderwijs in Mierlo kleinschalig en sterk verbonden met kerk en plaatselijke bestuurders. Kinderen van verschillende leeftijden konden tegelijk in één ruimte les krijgen. Lezen, schrijven en rekenen vormden de belangrijkste vaardigheden. Niet ieder kind volgde even regelmatig onderwijs; ouders betaalden schoolgeld en kinderen waren ook thuis of op […]
Geschiedenis bevat ook onzekerheid Niet iedere vraag over Mierlo kan met de huidige bronnen definitief worden beantwoord. Soms ontbreken originele documenten, spreken transcripties elkaar tegen of is een latere traditie veel stelliger geworden dan het beschikbare bewijs toestaat. Voorbeelden zijn de precieze vroegste genealogie van de Heren van Mierlo, de exacte bouwfase van het oudste […]
Straffen moesten ook zichtbaar zijn In vroegere rechtssystemen had straf niet alleen als doel een veroordeelde te treffen. Openbaarheid kon ook dienen om de gemeenschap te waarschuwen en de eer of sociale positie van de veroordeelde aan te tasten. Daarom kwamen schandstraffen, publieke bekendmakingen en andere vormen van vernedering voor. Verbanning verwijderde een persoon tijdelijk […]
School, sport en vrije tijd Opgroeien in het huidige Mierlo verschilt sterk van de situatie waarin kinderen zomers van school wegbleven om op het land te werken. Onderwijs beslaat een veel groter deel van de jeugd en wordt aangevuld met kinderopvang, sport, muziek, cultuur en verenigingsactiviteiten. Ook de schoolomgeving verandert. Kindcentra combineren steeds vaker onderwijs […]
