Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Gemeente sinds 2004 Geldrop-Mierlo is de gemeente die op 1 januari 2004 ontstond door samenvoeging van de voormalige gemeenten Geldrop en Mierlo. De officiële gemeentecode is 1771. De gemeente bestaat uit twee duidelijk herkenbare hoofdkernen met elk een eigen historische ontwikkeling. De naam met koppelteken was vanaf de vorming bedoeld om beide identiteiten zichtbaar te […]
Gemeentearchieven van Mierlo 1387–2003 De bestuurlijke geschiedenis van Mierlo is over meerdere archieftoegangen verdeeld. Samen bestrijken zij de periode vanaf het laatmiddeleeuwse gemeentebestuur tot het einde van de zelfstandige gemeente in 2003. Voor de encyclopedie zijn deze toegangen de belangrijkste route naar primaire dossiers over lokaal beleid en uitvoering. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal […]
De grenskwestie van 1920 De discussie over Mierlo en Helmond begon lang vóór de annexatie van Mierlo-Hout in 1968. In 1920 kwamen zowel gemeentelijke samenvoeging als een mogelijke overgang van Mierlo-Hout naar Helmond concreet in de Mierlose gemeenteraad aan de orde. Raadsbesluit van 11 februari Volgens de lokale Canon besprak de gemeenteraad op 11 februari […]
Opnieuw bouwen aan een gemeente Na het verlies van Mierlo-Hout en Lungendonk had Mierlo nog 5.566 inwoners. De zelfstandige gemeente koos vervolgens nadrukkelijk voor groei. Nieuwe woonbuurten breidden de kern uit en het karakter veranderde geleidelijk van overwegend agrarisch dorp naar woonplaats voor mensen die ook buiten Mierlo werkten. Op 13 november 1988 werd opnieuw […]
Eeuwenlang opvallend stabiele grenzen De grenzen van Mierlo werden al in 1292 beschreven. Volgens lokaal historisch onderzoek bleven de hoofdlijnen daarvan vervolgens vele eeuwen vrijwel ongewijzigd. Rond 1900 omvatte de gemeente ongeveer 3.460 hectare. Dat oude grondgebied was aanzienlijk groter dan het gebied dat tegenwoordig als Mierlo binnen Geldrop-Mierlo herkenbaar is. Het omvatte onder meer […]
Mierlo tussen regionale routes Mierlo lag eeuwenlang op landroutes tussen plaatsen als Geldrop, Helmond, Asten, Stiphout en Nuenen. Het wegennet bestond uit een combinatie van lokale zandwegen en enkele routes met een bredere regionale functie. In de negentiende eeuw werd die infrastructuur stapsgewijs verbeterd. Een route maakte deel uit van de verbinding Eindhoven-Geldrop-Mierlo-Asten-Venlo. In 1856–1857 […]
Overnachten in en rond het dorp De oudste vorm van logies was de herberg. Reizigers konden er eten, drinken en overnachten, terwijl stalling voor paard of wagen eveneens belangrijk kon zijn. In de twintigste eeuw ontstonden modernere hotel- en recreatievoorzieningen. De ligging tussen Eindhoven, Helmond en natuurgebieden maakte Mierlo ook aantrekkelijk voor zakelijke bezoekers, sportteams […]
Zeilschip, trekschuit en stoomboot In de eerste periode werd het Eindhovensch Kanaal vooral gebruikt door zeilschepen en trekschuiten. In 1862 voer volgens de lokale kanaalgeschiedenis het eerste stoomschip over het kanaal. De vervoerde goederen waren vaak zwaar of omvangrijk: bouwmaterialen, hout, turf, steenkool en machines. Vanuit Mierlo konden goederen via een lokale losplaats worden aangevoerd […]
Een fijnmazig netwerk Naast de grotere zandwegen kende Mierlo een dicht netwerk van karrensporen en voetpaden. Karrensporen verbonden boerderijen met akkers, heide, hooilanden en naburige dorpen. Smallere voetpaden boden wandelaars vaak een directere route. Op historische kaarten is te zien dat het wegennet veel minder strak was dan tegenwoordig. Routes konden langs perceelsgrenzen lopen, splitsen […]
Kortste route naar de parochiekerk Kerkpaden waren voetpaden die bewoners van buurtschappen en verspreide boerderijen gebruikten om naar de kerk te gaan. Zij liepen vaak zo rechtstreeks mogelijk door akkers en weilanden en volgden niet altijd de bredere karroutes. De kadastrale kaart van Mierlo uit 1832 laat verschillende wegen met de naam Kerkweg zien. Daarbij […]
Ketelmuziek op Luchen in 1909 Ketelmuziek op Luchen in 1909 gaat over een opmerkelijk conflict tussen boerenbelang en jachtrecht. Boeren maakten met potten, pannen, ketels en ander materiaal lawaai om hazen uit hun rogge en koren te verjagen. Landbouwschade door wild In 1909 ondervonden boeren op Luchen ernstige schade van hazen die vanuit de Luchense […]
Marechaussee en Rijksveldwacht in Mierlo Naast gemeentelijke veldwachters konden in Mierlo ook de Rijksveldwacht en Marechaussee optreden. Hun aanwezigheid wordt vooral zichtbaar bij situaties die meer capaciteit, specialistisch gezag of bovenlokale coördinatie vroegen. Daarmee vormt dit dossier de schakel tussen de lokale veldwachter en de latere nationale politieorganisatie. Verschillende korpsen De precieze bevoegdheden veranderden door […]
Een grote geallieerde operatie Operatie Market Garden begon op 17 september 1944. Het plan combineerde luchtlandingen met een snelle grondopmars vanuit België. In Zuidoost-Brabant moesten geallieerde eenheden via Eindhoven verder noordwaarts trekken. Mierlo lag niet in het centrale luchtlandingsgebied, maar kwam direct in de strijdzone terecht. Eindhoven werd op 18 september bevrijd en de geallieerde […]
Een dorp in een gespannen Europa In de jaren dertig was Mierlo nog in sterke mate een agrarisch dorp, met daarnaast textielarbeid, middenstand en een groeiend verenigingsleven. De internationale spanningen waren echter ook hier merkbaar. De opkomst van nazi-Duitsland, de oorlogsdreiging en uiteindelijk de Nederlandse mobilisatie maakten duidelijk dat neutraliteit geen garantie voor veiligheid was. […]
Wonen in Mierlo, werken in de regio In de twintigste eeuw veranderde Mierlo van een dorp waarin landbouw en lokale nijverheid veel werk boden naar een woonplaats waarvan een groot deel van de beroepsbevolking buiten het dorp werkt. Betere wegen, fietsverbindingen, busvervoer en vooral de auto maakten dagelijkse reizen naar Eindhoven, Helmond, Geldrop en andere […]
Mierlo in 1888: bestuur, bevolking en voorzieningen brengt het gemeentelijke jaarverslag van 1888 samen tot een momentopname van het dorp. Het jaarverslag behandelt bevolking, bestuur, financiën, eigendommen, gezondheid, politie, onderwijs en landbouw. Bevolking en verkiezingen Op 1 januari 1888 telde Mierlo volgens de uitgewerkte bron 2602 inwoners. Geboorte en vestiging voegden in de loop van […]
Mierlo tijdens de Belgische Opstand De Belgische Opstand van 1830 en de daaropvolgende jaren brachten een internationale en nationale crisis opvallend dicht bij Mierlo. Noord-Brabant lag in een grensprovincie waar troepenbewegingen, mobilisatie en militaire voorbereiding het dagelijks leven merkbaar konden beïnvloeden. Het lokale onderzoek van Heemkundekring Myerle laat zien dat Mierlo niet buiten deze gebeurtenissen […]
Mierlo tijdens de legermanoeuvres van 1904 In 1904 werd Mierlo onderdeel van grootschalige militaire manoeuvres. Zulke oefeningen waren bedoeld om troepen, leiding, verbindingen en logistiek onder omstandigheden te testen die op oorlogvoering moesten lijken. Voor inwoners betekende dat tijdelijk een heel ander dorpsbeeld: militairen trokken over wegen en akkers, paarden en materieel moesten worden verzorgd […]
Mierlo volgens A.C. Brock rond 1825 Een waardevolle vroege negentiende-eeuwse beschrijving van Mierlo is te vinden in de Beschrijving der Meijerij van Adriaan Cornelis Brock. Het handschrift ontstond in de jaren rond 1825. Brock, die van 1775 tot 1834 leefde en koster in Sint-Oedenrode was, beschreef plaatsen in de Meierij vanuit de kennis en geschiedopvattingen […]
Mierlo volgens A.J. van der Aa in 1839 In 1839 verscheen in het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden van A.J. van der Aa een uitgebreid lemma over Mierlo. Anders dan een moderne gemeentelijke statistiek combineert het lemma bestuurlijke indeling, bevolking, economie, landschap, kerkgeschiedenis en oudere heerlijkheidsrechten. Het is daardoor een rijke momentopname van hoe Mierlo aan […]
Strategisch knooppunt Mierlo-Hout behoorde tijdens de Tweede Wereldoorlog nog tot de gemeente Mierlo. De wijk lag aan de spoorlijn Eindhoven-Helmond, bij kanalen en aan de doorgaande route vanuit Eindhoven. Daardoor was het gebied militair veel belangrijker dan een gewone woonwijk. Al in mei 1940 vielen er slachtoffers bij een bombardement. In 1944 werd Mierlo-Hout opnieuw […]
Mierlose schepenprotocollen en gregoriaanse zang Historische kern Een opmerkelijk lokaal archiefverhaal betreft Mierlose schepenprotocollen die in verband worden gebracht met hergebruikte gregoriaanse zangbladen. In vroegere archieven konden oude perkamenten of handschriften een tweede leven krijgen als omslag of verstevigingsmateriaal. Daardoor kan een bestuurlijk of juridisch register onverwacht ook fragmenten van religieuze muziekgeschiedenis bewaren. Plaats in […]
Mierlose stuntpiloten en vroege luchtvaart Vliegveld Molenheide Rond 1919 werd op de Molenheide, tussen Mierlo en Geldrop, een vliegveld ingericht als onderdeel van Lustoord Molenheide. Het Brabants Historisch Informatie Centrum beschrijft dit als het eerste vliegveld in de omgeving van Eindhoven. Bezoekers konden er vlieg- en parachutedemonstraties zien en tegen betaling rondvluchten maken. De exploitanten […]
Militie en loting in Mierlo Historische kern Voor jonge Mierlose mannen kon de nationale militie grote gevolgen hebben. In de negentiende eeuw werd dienstplicht mede via loting georganiseerd en moesten gemeenten registers, signalementen, vrijstellingen en bewijsstukken bijhouden. Het lokale notariële en gemeentelijke archief bevat materiaal waarmee individuele lotgevallen en de administratieve procedure kunnen worden gereconstrueerd. […]
