Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Zorg vóór professionele geneeskunde”

41 dossiers
Encyclopedie-artikel

Ontwikkeling van Bethanië

Van Apostelhuisfonds naar georganiseerd zorgcomplex De geschiedenis van Bethanië begint niet in 1932. De financiële en sociale lijn loopt terug naar de zestiende-eeuwse fundatie van Willem van Enckevoirt. In 1874 kwamen klooster, school en ruimte voor oude mannen in één complex tegenover de pastorie. In 1909 kon een aangrenzend huis worden gekocht; na verbouwing kreeg […]

Encyclopedie-artikel

Ouderenzorg

Van familie en liefdadigheid naar instelling Ouderen bleven vroeger meestal binnen familie of huishouden wonen. Wie arm, alleenstaand of hulpbehoevend was, kon echter afhankelijk worden van armenzorg of een gasthuis. Het Apostelhuis bood vanaf de zestiende eeuw een bijzondere vorm van georganiseerde opvang voor twaalf oude mannen. Toen het gebouw verviel, werden bewoners bij particulieren […]

Encyclopedie-artikel

Pestuitbraak in Mierlo in 1636

Pestuitbraak in Mierlo in 1636 De pest van 1636 behoort tot de zwaarste gedocumenteerde ziekteperioden in de vroege Mierlose geschiedenis. Henk Simons reconstrueerde het verloop aan de hand van begraafregisters van de Heilige Luciaparochie en vergeleek het patroon met Geldrop. Voor 1635 overleden volgens zijn telling gemiddeld één à twee inwoners per maand. Vanaf augustus […]

Encyclopedie-artikel

Rattenplaag in Mierlo

Rattenplaag in Mierlo Rattenoverlast was in een agrarisch dorp niet alleen een hinderlijk verschijnsel maar kon voedselvoorraden, stallen, afvalplaatsen en volksgezondheid raken. Een lokale Koerierstudie verbindt een Mierlose rattenplaag met herinneringen aan gezondheid en dagelijks leven. Het dossier behandelt bestrijdingsmethoden en lokale reacties als historisch onderwerp, maar maakt onderscheid tussen aantoonbare gemeentelijke of krantenmeldingen en […]

Encyclopedie-artikel

Stichting Van Enckevoirt

De nalatenschap achter het Apostelhuis Met ‘Stichting Van Enckevoirt’ wordt in de Mierlose geschiedenis de vermogens- en beheersstructuur rond de nalatenschap van kardinaal Willem van Enckevoirt bedoeld. Historische bronnen spreken vooral van de stichting of fundatie van het Apostelhuis. Inkomsten kwamen uit bezittingen, verpachtingen en andere rechten. Een rentmeester beheerde die middelen; later lag het […]

Encyclopedie-artikel

Studiebeurzen van Jan Damen

Studiebeurzen van Jan Damen De nalatenschap van Jan Damen kreeg in Mierlo ook betekenis via studieondersteuning. Dit dossier richt zich niet opnieuw op zijn volledige biografie, maar op de langdurige werking van een fonds of fundatie waarmee opleiding voor begunstigden mogelijk werd gemaakt. Zulke beurzen laten zien hoe religieuze nalatenschappen, familieverbanden en onderwijs met elkaar […]

Encyclopedie-artikel

Tentoonstelling Zorg in Mierlo 2026

Tentoonstelling Zorg in Mierlo 2026 In het voorjaar van 2026 organiseerde Heemkundekring Myerle in het atrium van Hof van Bethanië de tentoonstelling Zorg in Mierlo. De expositie vormde een belangrijk publiek onderdeel van het gelijknamige jaarthema. Aan de hand van historische foto’s, zorgvoorwerpen en voorbeelden van gebouwen werd zichtbaar gemaakt hoe lokale gezondheids- en welzijnszorg […]

Encyclopedie-artikel

Thuiszorg

Zorg aan huis heeft oude wortels Thuis zorgen is veel ouder dan de term thuiszorg. Eeuwenlang namen familieleden en buren de verzorging van zieken en ouderen op zich. In de twintigste eeuw werd professionele zorg aan huis georganiseerd via kruisverenigingen en wijkverpleegkundigen. In Mierlo kwamen vanaf 1933 de gezusters Ronz en later andere wijkzusters bij […]

Encyclopedie-artikel

Tuberculoseonderzoek in Mierlo in 1966

Tuberculoseonderzoek in Mierlo in 1966 In het najaar van 1966 werd in Mierlo een algemeen bevolkingsonderzoek op tuberculose voorbereid. Een contemporaine aankondiging in Rond de Toren vermeldt dat het onderzoek van 10 tot en met 17 november zou plaatsvinden en dat inwoners boven een bepaalde leeftijd vooraf een enquêtekaart ontvingen. Het gemeentebestuur riep inwoners op […]

Encyclopedie-artikel

Vaccinatiegeschiedenis in Mierlo

Vaccinatiegeschiedenis in Mierlo Vaccinatie is een geschikt onderwerp om de overgang van traditionele ziektebestrijding naar georganiseerde volksgezondheid in Mierlo zichtbaar te maken. Vooral pokken vormden in de negentiende eeuw een directe aanleiding voor registratie, toezicht en inenting. Het dossier behandelt niet alleen medische techniek, maar ook de rol van gemeentebestuur, artsen, ouders en scholen. Pokken […]

Encyclopedie-artikel

Van liefdadigheid naar sociale zekerheid

Hulp was ooit afhankelijk van lokale middelen Eeuwenlang hing steun bij armoede, ziekte en ouderdom af van familie, kerkelijke fondsen, liefdadige verenigingen en gemeentelijke armenzorg. Het Apostelhuis is daarvan een vroeg voorbeeld. Later kwamen armenbesturen, de Tafel van de Heilige Geest, Vincentius- en Elisabethverenigingen en gemeentelijk betaalde geneeskundige hulp. Rechten in plaats van uitsluitend gunsten […]

Encyclopedie-artikel

Vroedvrouwen

Gemeentelijk betaalde geboortehulp Vroedvrouwen waren al vroeg onderdeel van de Mierlose zorg. In de achttiende eeuw betaalden de borgemeesters een jaarlijks tractement aan verschillende vroedvrouwen. Bekende voorbeelden zijn Jenneke van Eijck-Knapen, vroedvrouw van 1753 tot 1755; Anna Maria Dijstelblom, werkzaam van 1757 tot 1766; Lucie van Bree, die van 1767 tot 1783 bleef; en Antonetta […]

Encyclopedie-artikel

Welzijn

Meer dan medische zorg Welzijn gaat over kunnen deelnemen aan het dagelijks leven: contact met anderen, zelfstandig functioneren, zinvolle activiteiten, veiligheid en ondersteuning wanneer dat niet vanzelf gaat. Historisch werden zulke taken vaak door familie, kerk, buurtschap en verenigingen gedragen. Armenzorg, bezoek aan zieken en vrijwilligerswerk liepen in elkaar over. Sociaal domein In de moderne […]

Encyclopedie-artikel

Wijkzusters Remmen, De Vries en De Putter in Mierlo

Wijkzusters Remmen, De Vries en De Putter in Mierlo Na de lange werkperiode van de gezusters Ronz werd de Mierlose wijkverpleging voortgezet door andere verpleegkundigen. In de lokale historische bronnen worden zuster Remmen, zuster De Vries en zuster De Putter expliciet genoemd. Hun namen illustreren de continuïteit van een zorgmodel waarin de wijkzuster letterlijk de […]

Encyclopedie-artikel

Wijkzusters van Mierlo

Wijkzusters van Mierlo Wijkverpleegkundigen als spil tussen gezinnen, artsen en georganiseerde kruiszorg. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern In 1933 kwamen volgens de heemkundekring de zussen […]

Encyclopedie-artikel

Ziekenzorg

Van thuis verplegen naar wijkverpleging Zieken werden vroeger vooral thuis verzorgd. Familieleden droegen de dagelijkse zorg, terwijl arts of vroedvrouw slechts op bepaalde momenten kwam. Met de komst van religieuze zusters, gemeentelijke geneeskundige hulp en later kruisverenigingen ontstond een professioneler netwerk. De oprichting van het Wit-Gele Kruis rond 1930 was voor Mierlo een belangrijk omslagpunt. […]

Encyclopedie-artikel

Zorg vóór professionele geneeskunde

Zorg begon in huis en buurt Vóór de komst van professionele artsen en verpleegkundigen werd ziekte in Mierlo vooral binnen gezin, familie en buurt opgevangen. Rust, voeding, warmte, kruiden en praktische ervaring vormden de belangrijkste middelen. Bij ernstige problemen kon een vroedvrouw, geestelijke, chirurgijn of geneesheer van buiten het dorp worden ingeschakeld, maar zulke hulp […]