Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Mond- en-klauwzeer in Mierlo in 1926 legt een concrete uitbraak van mond- en-klauwzeer vast in een periode waarin veehouderij een belangrijk onderdeel van het Mierlose platteland vormde. De uitbraak van april 1926 De lokale ziektegeschiedenis vermeldt dat in april 1926 in Mierlo dertig stallen met ongeveer zeventig stuks vee besmet waren met mond- en-klauwzeer. Dat […]
Boer, ambachtsman, winkelier en fabrikant Ondernemen in Mierlo bestond eeuwenlang uit kleinschalige bedrijvigheid die direct verbonden was met het dagelijks dorpsleven. Boeren verkochten producten, ambachtslieden maakten en repareerden goederen en herbergen, winkels en handelaren bedienden inwoners en reizigers. In de negentiende eeuw vormde thuisweven een belangrijke aanvulling op het landbouwinkomen. Rond 1900 begon daarnaast fabrieksmatige […]
Lokale economie en dorpsleven versterken elkaar Ondernemers spelen in Mierlo niet alleen een economische rol. Winkels, horeca en bedrijven sponsoren sportclubs, evenementen, carnaval en andere verenigingen, terwijl druk bezochte activiteiten op hun beurt klanten en bezoekers naar het dorp trekken. Historisch waren caféhouders en winkeliers vaak direct bij verenigingen betrokken. Advertenties in clubbladen en Rond […]
Het drukste moment van het landbouwjaar Oogsten was afhankelijk van het gewas. Graan moest worden gemaaid en gedorst, aardappelen gerooid en fruit geplukt. Bij kwetsbare producten bepaalde het weer hoe snel gewerkt moest worden. In Mierlo was veel oogstwerk nog lang handwerk. De twintigste-eeuwse groentecontractteelt kon juist profiteren van grote gezinnen: lokale bronbeschrijvingen benadrukken dat […]
Karelstein en De Kroon Naast Het Vertrouwen en Cambrinus kende Mierlo andere brouwerijen. Bij Huize Karelstein aan de Hekelstraat lag een brouwerij die in het kadaster met Antonie Keunen wordt verbonden. Willem Gooien bouwde in 1880 een brouwerij aan de Dorpsstraat. Na zijn faillissement werd het pand in 1887 verkocht aan Theodor Karel Daamen, die […]
Grond en plantenmateriaal van heide en andere gronden Plaggen zijn dun afgestoken lagen vegetatie met een deel van de ondergrond. In het historische landbouwsysteem konden zij als strooisel in de stal worden gebruikt. Vermengd met dierlijke mest en ander organisch materiaal werden de plaggen later over akkers verspreid. Daarmee droegen zij bij aan de vorming […]
Mest opbouwen in een verdiepte stal De potstal was een stalsysteem waarbij mest zich ophoopte in een verdiept stalgedeelte. Strooisel, heideplaggen, bosstrooisel en zand konden worden toegevoegd, zodat een steeds dikker mestpakket ontstond. Wanneer de stal werd uitgereden, kwam dit materiaal op de akkers terecht. Door dit eeuwenlang te herhalen ontstonden rond oude dorpen dikke […]
1916: productie in Mierlo begint De mechanische weverij van De Haes werd in 1916 gebouwd en nog in hetzelfde jaar in bedrijf genomen. De fabriek maakte verschillende geweven textielproducten. De onderneming groeide, moderniseerde en werd onderdeel van grotere textielcombinaties. In de jaren zestig werd na samenwerking met Baekers en Elias de naam De Haes Holland […]
Graan voor de zandgrond Rogge was eeuwenlang een belangrijk gewas op de arme zandgronden van Zuidoost-Brabant. Het gewas kon beter met voedselarme bodem en winterse omstandigheden omgaan dan veel andere graansoorten. Voor Mierlo past rogge in het traditionele landbouwsysteem rond oude akkers en gemengde bedrijven. Het graan leverde meel voor voeding en veel stro voor […]
Wol, vlees en gebruik van schrale gronden Schapen konden grazen op gronden die voor akkerbouw minder geschikt waren, waaronder heide en andere gemeenschappelijke of marginale gronden. Zij leverden wol, vlees en mest. Voor het historische zandlandschap rond Mierlo past schapenhouderij in het bredere systeem waarin heide, akker, stal en dorp met elkaar verbonden waren. Geen […]
Scheepvaart op het Eindhovensch Kanaal bij Mierlo De aanleg van het Eindhovensch Kanaal kreeg pas betekenis door het verkeer dat erover plaatsvond. Scheepvaart bracht grondstoffen, brandstof en goederen langs het Mierlose grondgebied en maakte het kanaal tot economische infrastructuur. Dit dossier richt zich daarom op gebruik en vervoer, niet opnieuw op de aanleg van het […]
Maken én repareren De schoenmaker vervaardigde en vooral later repareerde leren schoenen en ander leerwerk. In een tijd waarin goederen kostbaar waren, werden schoenen veel langer gebruikt en meermaals hersteld. Mierlose bronnen noemen al in 1762 schoenmaker Hendrik Gooris. De gemeente liet hem twaalf leren brandemmers maken. Een krantenreconstructie uit 1921 noemt daarnaast schoenmaker Boelens […]
Van dier tot winkelproduct De traditionele slager deed veel meer dan vlees achter een toonbank verkopen. Hij slachtte dieren, beende karkassen uit en maakte zelf producten als worst en zult. Een goed gedocumenteerd Mierloos voorbeeld is Janus van den Wittenboer, die een slagerij aan de Marktstraat had. Hij werkte overdag in slachterij en winkel en […]
Slagerijen als plaatselijke voedselvoorziening Mierlo kende meerdere slagers die vlees verkochten en vroeger vaak zelf slachtten. Zij werkten voor huishoudens én boeren die een dier op het eigen erf lieten slachten. Janus van den Wittenboer aan de Marktstraat is een goed gedocumenteerd voorbeeld, maar hij was niet de enige Mierlose slager. Van eigen slachterij naar […]
Van huisnijverheid naar fabriek Mierlo had in de negentiende eeuw veel thuiswevers. In de vroege twintigste eeuw verschoof de textielproductie naar fabrieksgebouwen met mechanische getouwen. In de negentiende eeuw veranderde de textielproductie in Zuidoost-Brabant ingrijpend. Mechanische aandrijving en grotere productie-eenheden maakten het mogelijk om meer doek met minder verspreide handarbeid te vervaardigen. De Mierlose fabriek […]
Textielverleden zichtbaar in het Mierlose straatbeeld Textielverleden zichtbaar in het Mierlose straatbeeld gaat over een recente vorm van erfgoedpresentatie: historische fotoborden op plekken die herinneren aan wevers, bedrijven en woonhuizen uit de textielgeschiedenis. Acht zichtbare locaties In 2025 meldde Heemkundekring Myerle dat in Mierlo op verschillende strategische plaatsen fotoborden waren aangebracht. Genoemd werden onder meer […]
Van paard en wagen naar vrachtwagen Transport was eerst een aanvulling op landbouw en handel. Met de groei van industrie, wegen en gemotoriseerd verkeer ontstonden gespecialiseerde vervoersbedrijven. Een opvallend voorbeeld uit het oude gemeentelijke grondgebied is de ontwikkeling van Jumbo in Mierlo-Hout. In een voormalige textielfabriek werden vanaf 1927 transportauto’s geproduceerd. Logistieke ligging Mierlo lag […]
Trekkracht vóór de tractor Paarden en ossen leverden eeuwenlang de kracht voor ploegen, karren en ander zwaar werk. Welke dieren werden gebruikt hing af van bedrijf, tijd en beschikbare middelen. Dat beide in Mierlo praktisch van belang waren blijkt onder meer uit oude gemeentelijke brandweerregels: bij brand konden paarden, ossen en karren van inwoners worden […]
Vleesvoorraad op het erf Een of meer varkens vormden op veel historische boerenerven een belangrijke vleesreserve. De dieren konden worden gevoerd met producten en reststromen uit het eigen huishouden en bedrijf. Lokale bronnen tonen varkens regelmatig in het dagelijkse boerderijleven. In een bericht uit De Kersenpit over een brand op ’t Oudven wordt bijvoorbeeld vermeld […]
Dieren als onderdeel van het gemengde bedrijf Veehouderij stond in historisch Mierlo meestal niet los van akkerbouw. Koeien leverden melk en mest, varkens konden restproducten benutten en paarden of ossen leverden trekkracht. Het aantal dieren per boerderij was veel kleiner dan in moderne gespecialiseerde bedrijven. Voor kleine boeren kon één koe of varken al een […]
Techniek veranderde het dorp Veel ambachten verdwenen niet omdat hun producten overbodig werden, maar omdat de productiewijze veranderde. Schoenen bleven nodig, maar kwamen uit fabrieken. Karren maakten plaats voor tractorwagens en auto’s. Mechanische maalderijen namen werk van windmolens over. Ook landbouwmechanisatie verkleinde de vraag naar hoefsmid, wagenmaker en traditioneel handgereedschap. Centrale slachthuizen en nieuwe voedselregels […]
Houten voertuigen voor landbouw en vervoer De wagenmaker vervaardigde en repareerde karren, wagens en houten onderdelen daarvan. Het ambacht was nauw verbonden met boerenbedrijven, omdat vervoer van mest, hooi, oogst en brandhout zonder karren nauwelijks mogelijk was. De wagenmaker werkte met verschillende houtsoorten en moest rekening houden met belasting, vorm en maatvoering. Voor ijzeren banden […]
De gezichten van het dorpscentrum Winkeliers bepaalden lange tijd in sterke mate het straatbeeld van Dorpsstraat, Marktstraat, Kerkstraat en omliggende straten. Veel winkels droegen eenvoudig de familienaam van de eigenaar. De zaak kon gedurende meerdere generaties worden voortgezet, maar ook snel van branche of eigenaar veranderen. Bronnen voor winkelgeschiedenis Advertenties, telefoonboeken, belastingregisters, bouwvergunningen en foto’s […]
Wonen en verkopen onder één dak Historische winkels waren vaak letterlijk onderdeel van het woonhuis. Een voorkamer werd winkel, terwijl opslag of werkplaats achter het huis lag. Voor kleine middenstanders maakte die combinatie een aparte bedrijfsruimte overbodig. Bakkers, kruideniers, melkverkopers, kleermakers en andere ondernemers konden op deze manier vanuit huis werken. Moderne variant: bedrijf aan […]
