Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Emigratie van Mierlonaren Emigratie vormt een belangrijk maar lang onderbelicht deel van de sociale geschiedenis van Mierlo. Inwoners vertrokken in de negentiende en twintigste eeuw naar onder meer de Verenigde Staten, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. De motieven veranderden door de tijd: gebrek aan bestaansmogelijkheden, beperkte kansen op een eigen boerenbedrijf, werk, familie die al was […]
Ziekte kon een dorp ontwrichten Besmettelijke ziekten vormden vóór moderne hygiëne, vaccinatie en antibiotica een voortdurende bedreiging. Mierlo werd in verschillende eeuwen getroffen door epidemieën die in korte tijd veel slachtoffers maakten. De lokale Canon noemt als belangrijke voorbeelden pest in 1636, rode loop in 1779, pokken in 1824 en cholera vanaf 1830. Van gebed […]
Families als dragers van dorpsgeschiedenis Familienamen keren in oude Mierlose registers, kadasterstukken en bevolkingsadministratie vaak generaties lang terug. Daardoor zijn zij belangrijke sleutels voor genealogisch onderzoek en de reconstructie van bewonersgeschiedenis. Sommige Nederlandse familienamen verwijzen naar geografische kenmerken. Een heemkundige publicatie noemt voorbeelden als Van den Donk, Van den Hurk, Van der Putten en Van […]
Fotoarchief Houtvonken Uit meer dan een halve eeuw Houtvonken groeide een omvangrijk beeldarchief. Na het beëindigen van het blad werd dit fotoarchief aan Heemkundekring Myerle overgedragen, waardoor een groot deel van het visuele geheugen van Mierlo-Hout duurzaam voor historisch onderzoek beschikbaar bleef. Wat de bronnen laten zien De nieuwsbrief van Heemkundekring Myerle spreekt over een […]
Zusters naar Mierlo in 1874 De Franciscanessen van Oirschot kwamen in 1874 naar Mierlo. Onderwijs vormde naast zorg een belangrijk onderdeel van hun werk. Bij de start van de meisjesschool begonnen de zusters met ongeveer dertig kinderen. De lokale bron vermeldt dat daar zelfs meisjes van tien of elf jaar bij waren die nog nauwelijks […]
Vanaf 1874 in Mierlo Acht Franciscanessen van Oirschot vestigden zich op 28 november 1874 in Mierlo. Zij kwamen voor onderwijs, maar kregen ook een belangrijke zorgtaak. De nieuwe gebouwen tegenover de pastorie boden ruimte voor klooster, school en het opnieuw georganiseerde Apostelhuis. Aanvankelijk wilden de oudere mannen liever bij particulieren blijven wonen, waardoor het gasthuis […]
Meerdere betekenissen door de eeuwen heen Het woord gasthuis kan in de Mierlose geschiedenis tot verwarring leiden. Het zestiende-eeuwse Apostelhuis was al bedoeld als hospitaal of gasthuis voor twaalf oude mannen. In 1874 ontstond tegenover de pastorie opnieuw een complex waarin oude mannen konden worden opgenomen. Vanaf 1881 verbleven daar daadwerkelijk bewoners. Nieuw gasthuis in […]
Gasvoorziening in Mierlo Aansluiting van huishoudens en bedrijven op gas en de verandering van koken en verwarmen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Gasvoorziening maakte deel […]
Van vroedvrouw aan huis naar georganiseerde moeder- en kindzorg Bevallingen vonden vroeger vrijwel altijd thuis plaats. De vroedvrouw begeleidde de geboorte, terwijl familie en buurvrouwen praktische ondersteuning boden. In de negentiende eeuw kwam de gemeentelijke medische armenzorg erbij. In de twintigste eeuw namen huisartsen, vroedvrouwen en kruisverenigingen gezamenlijk een groter deel van de professionele geboorte- […]
Een dorp met meerdere historische woonkernen Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar […]
Een momentopname van de gemeente De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar waren verdeeld over acht genoemde buurtschappen. Mierlo-dorp telde 72 huizen en 466 inwoners; Overakker 29 en 185; Loeswijk 29 en 173; Bekelaar 15 en 90; Marktstraat […]
Gemeente sinds 2004 Geldrop-Mierlo is de gemeente die op 1 januari 2004 ontstond door samenvoeging van de voormalige gemeenten Geldrop en Mierlo. De officiële gemeentecode is 1771. De gemeente bestaat uit twee duidelijk herkenbare hoofdkernen met elk een eigen historische ontwikkeling. De naam met koppelteken was vanaf de vorming bedoeld om beide identiteiten zichtbaar te […]
Bescherming van lokaal erfgoed Gemeentelijke monumenten zijn objecten die vooral op lokaal niveau van bijzondere cultuurhistorische, architectonische of stedenbouwkundige waarde zijn. Ze vullen de landelijke rijksmonumentenbescherming aan. Voor Mierlo kunnen juist karakteristieke boerderijen, woningen, bedrijfsgebouwen en kleinere objecten belangrijk zijn voor het lokale verhaal, ook wanneer hun betekenis niet van nationaal niveau is. Actuele lijst […]
Genealogische databank van Mierlo De genealogische databank van Mierlo is een digitale onderzoekstoegang waarin gegevens over inwoners van de historische gemeente Mierlo zijn samengebracht. Heemkundekring Myerle meldt dat de databank meer dan 100.000 records bevat. Het gaat niet alleen om geboorte, huwelijk en overlijden, maar ook om andere soorten gegevens die familie- en persoonsgeschiedenis kunnen […]
Gildebegrafenissen met gilde-eer in Mierlo Gildebegrafenissen met gilde-eer in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]
Gildeleven en de katholieke kerk in Mierlo Gildeleven en de katholieke kerk in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd […]
Koningsschieten, vaandels en zilver Het Mierlose gildewezen kent een reeks rituelen die generaties lang zijn doorgegeven. Bij het koningsschieten wordt op een houten vogel geschoten totdat deze naar beneden valt. Vooraf kan de schietboom ritueel worden ‘gevrijd’: deelnemers lopen rond de boom om symbolisch kwade geesten te verdrijven. Vaandels en koningszilver zijn belangrijke zichtbare symbolen. […]
Gildevaandels en koningszilver in Mierlo Gildevaandels en koningszilver in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]
Grondbezit in Mierlo rond 1830 Rond 1830 werd eigendom steeds systematischer in kadastrale en hypothecaire administraties vastgelegd. Voor Mierlo is bij het BHIC een alfabetische naamlijst van grondeigenaren bewaard. Zo’n register biedt een directe mogelijkheid om personen en families te verbinden met percelen, hoeven, akkers, heide en andere onderdelen van het negentiende-eeuwse landschap. Wat de […]
Heilige Geestmeesters en de armenkas Voor de moderne sociale zekerheid werd plaatselijke armenzorg georganiseerd via kerkelijke en bestuurlijke structuren. Heilige Geestmeesters beheerden goederen en middelen die voor ondersteuning van behoeftigen bestemd waren. In Mierlo raakt dit onderwerp aan latere armmeesters en aan fondsen, maar de functies mogen niet zonder meer als identiek worden behandeld. Het […]
Een dorp dat uit meerdere kernen bestond Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 onderscheidde Mierlo-dorp, Overakker, Loeswijk, Bekelaar, Marktstraat, Broek, ’t Hout en Het Goor. Samen telden deze buurtschappen 324 huizen en […]
Historische route naar Geldrop Op de kadasterkaart van Mierlo van omstreeks 1832 staat het Katoenpad aangegeven. Het liep vanuit de omgeving van de kerk van Mierlo via de huidige Kanunnik Daemenstraat en de Molenheide richting Geldrop. Het pad werd gebruikt door Mierlose thuiswevers die grondstoffen ophaalden en geweven producten naar Geldropse fabrikeurs brachten. Daarmee is […]
Van bescherming naar traditie Schuttersgilden ontstonden als broederschappen die naast religieuze en sociale taken ook een beschermende functie voor de lokale gemeenschap konden hebben. Heemkundekring Myerle beschrijft dat de nog bestaande schuttersgilden in de regio hun wortels tot de late middeleeuwen kunnen terugvoeren. Mierlo kende van oudsher drie schuttersgilden: Sint Catharina en Sint Barbara en […]
Langgevelboerderijen in een agrarisch dorp Als voormalige agrarische gemeente kende Mierlo veel boerderijen. De cultuurhistorische inventarisatie noemt vooral het Brabantse langgeveltype: woon- en bedrijfsfuncties liggen daarbij onder één langgerekt dak en zijn vanaf de lange gevel bereikbaar. De meeste historische boerderijen waren sober uitgevoerd in baksteen en lagen dicht langs wegen of aan de rand […]
