Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Cafés als sociale infrastructuur Historische cafés waren ontmoetingsplaatsen voor veel meer dan alleen drank. Verenigingen vergaderden er, schutters en sportclubs vierden er bijeenkomsten en inwoners kwamen er voor kaartspel, muziek en nieuws. Heemkundig onderzoek noemt café Het Zwaantje aan de Marktstraat als een van de oudste horecalocaties die lange tijd op dezelfde plek bleef bestaan. […]
Geen strak gepland centrum De historische kern van Mierlo is in de loop van eeuwen gegroeid. De omgeving van de Luciakerk, Dorpsstraat, Heuvel, Marktstraat en oude verbindingswegen vormde geen vooraf ontworpen centrum, maar een netwerk van kerk, boerderijen, woningen, bestuurlijke gebouwen en kleine bedrijven. De cultuurhistorische inventarisatie wijst de omgeving van Zaagstelling, Heuvel en Dorpsstraat […]
Historische geografie van Mierlo Historische geografie verbindt oude kaarten, kadastrale percelen, wegen, waterlopen, gehuchten en veldnamen met het huidige landschap. Voor Mierlo is het kadaster van 1832 een belangrijk ijkpunt, maar het onderzoek reikt verder terug via akten en heerlijkheidsarchieven en vooruit via latere topografische kaarten. Dit dossier beschrijft de methode en de lokale waarde […]
Mierlo tussen regionale routes Mierlo lag eeuwenlang op landroutes tussen plaatsen als Geldrop, Helmond, Asten, Stiphout en Nuenen. Het wegennet bestond uit een combinatie van lokale zandwegen en enkele routes met een bredere regionale functie. In de negentiende eeuw werd die infrastructuur stapsgewijs verbeterd. Een route maakte deel uit van de verbinding Eindhoven-Geldrop-Mierlo-Asten-Venlo. In 1856–1857 […]
Lang afhankelijk van artsen buiten het dorp Professionele medische zorg kwam in Mierlo relatief laat structureel op gang. Inwoners deden onder meer een beroep op artsen uit Helmond en Geldrop. In de negentiende eeuw organiseerde de gemeente een armenpraktijk. Plattelandsheelmeester Jacobus van Hout verzorgde samen met vroedvrouw Maria Anna van Stekelenborg onvermogende patiënten. Na zijn […]
Kennis uit ervaring en overlevering Wanneer een arts niet direct beschikbaar was, gebruikten huishoudens middelen die zij uit familieoverlevering, volksgeneeskunde of praktische ervaring kenden. Kruiden, warme doeken, voeding, rust en eenvoudige wondverzorging konden daarbij een rol spelen. Sommige middelen hadden een werkzame basis, andere waren vooral traditie of bijgeloof. Het onderscheid was voor mensen zonder […]
Inmaken en voedselbewaring in Mierlo Inmaken en voedselbewaring in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]
Jaarthema Zorg in Mierlo 2026 Heemkundekring Myerle koos voor 2026 het jaarthema Zorg in Mierlo. Het thema bracht verschillende onderdelen van de lokale gezondheids- en welzijnsgeschiedenis bijeen: armenzorg, religieuze ouderenzorg, wijkverpleging, geboortezorg, huisartsen, EHBO en de ontwikkeling van zorggebouwen. Het onderwerp is voor de encyclopedie relevant omdat een jaarthema niet alleen terugkijkt, maar ook actief […]
Ruimte voor jonge Mierlonaren Jeugdwerk werd in de twintigste eeuw een belangrijk onderdeel van het Mierlose verenigingsleven. Kerkelijke jeugdgroepen, scoutingachtige organisaties, sportclubs, Jeugdvakantiewerk en later zelfstandiger jongerenorganisaties boden activiteiten buiten school en gezin. De Stichting Jeugdbelangen fungeerde als overkoepeling voor maar liefst 21 verenigingen en had behoefte aan eigen ruimte. In 1975 werd daarom een […]
Vrije tijd wordt georganiseerd In de twintigste eeuw kregen Mierlose kinderen en jongeren steeds meer georganiseerde activiteiten buiten school. Kerkelijke jeugdgroepen, sportclubs, scoutingachtige verbanden, vakantiewerk en later jongerencentra vormden een breed netwerk. Een opvallend voorbeeld is Stichting Jeugdbelangen. De lokale bron beschrijft deze organisatie als overkoepeling voor 21 verenigingen. Het Karrewiel en Poervoe In 1975 […]
Van openbare school naar katholieke jongensschool Het schoolgebouw aan de Dorpsstraat werd in 1899 als openbare school in gebruik genomen. In 1927 droeg de gemeente het op verzoek van het kerkbestuur over aan de parochie. Vanaf dat moment heette de school de R.K. bijzondere jongensschool Sint Johannes, kortweg Johannesschool. Niet-katholieke onderwijzers verloren bij die overgang […]
Van gemengde dorpsschool naar aparte jongensschool De oudste Mierlose dorpsschool was niet formeel uitsluitend voor jongens, maar jongens maakten historisch vaker gebruik van onderwijs dan meisjes. Na de opening van de katholieke meisjesschool in 1874 bleven aan de openbare school aan de Dorpsstraat vrijwel alleen jongens over. In 1927 werd deze school officieel de katholieke […]
Zeilschip, trekschuit en stoomboot In de eerste periode werd het Eindhovensch Kanaal vooral gebruikt door zeilschepen en trekschuiten. In 1862 voer volgens de lokale kanaalgeschiedenis het eerste stoomschip over het kanaal. De vervoerde goederen waren vaak zwaar of omvangrijk: bouwmaterialen, hout, turf, steenkool en machines. Vanuit Mierlo konden goederen via een lokale losplaats worden aangevoerd […]
Een fijnmazig netwerk Naast de grotere zandwegen kende Mierlo een dicht netwerk van karrensporen en voetpaden. Karrensporen verbonden boerderijen met akkers, heide, hooilanden en naburige dorpen. Smallere voetpaden boden wandelaars vaak een directere route. Op historische kaarten is te zien dat het wegennet veel minder strak was dan tegenwoordig. Routes konden langs perceelsgrenzen lopen, splitsen […]
Geloof als onderdeel van de schooldag Katholiek onderwijs kreeg in Mierlo vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw een steeds grotere plaats. De Franciscanessen begonnen in 1874 met onderwijs voor meisjes en kleuters; later kwam ook de jongensschool onder het kerkbestuur. Het kerkbestuur was tevens schoolbestuur. Catechismus, misbezoek en godsdienstonderwijs stonden naast lezen, schrijven, […]
Kerkelijke beneficiën en de Kapel op het Hout De religieuze geschiedenis van Mierlo bestaat niet alleen uit kerkgebouwen en parochies, maar ook uit goederen, inkomsten en juridische rechten die aan altaren, kapellen en beneficiën waren verbonden. Het Nationaal Archief bevat meerdere administratieve sporen die voor Mierlo relevant zijn, waaronder een verbaal uit 1836 over goederen […]
Kerkelijke broederschappen in Mierlo Kerkelijke broederschappen in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis verspreid. Dit […]
Zorg als religieuze opdracht De katholieke kerk speelde eeuwenlang een grote rol bij armen- en ouderenzorg. Liefdadigheid werd gezien als christelijke plicht en kreeg vorm via fondsen, collectes, parochiële verenigingen en religieuze congregaties. Het Apostelhuis was een vroeg Mierloos voorbeeld. In de negentiende eeuw kwamen daar de Franciscanessen bij, die onderwijs, armenzorg en verzorging van […]
Kerkmeesters van Mierlo Kerkmeesters van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Kortste route naar de parochiekerk Kerkpaden waren voetpaden die bewoners van buurtschappen en verspreide boerderijen gebruikten om naar de kerk te gaan. Zij liepen vaak zo rechtstreeks mogelijk door akkers en weilanden en volgden niet altijd de bredere karroutes. De kadastrale kaart van Mierlo uit 1832 laat verschillende wegen met de naam Kerkweg zien. Daarbij […]
Route naar de kerk De Kerkstraat maakt deel uit van de oude route naar de historische kerkplaats van Mierlo. Op negentiende-eeuwse kaarten zijn meerdere ‘Kerkwegen’ herkenbaar die vanuit verschillende delen van het dorp naar de parochiekerk liepen. De straat kreeg in 1876 een bijzondere positie in de verkeersgeschiedenis van het dorp. Heemkundig onderzoek beschrijft de […]
Kersenkoninginnen van Mierlo Ceremoniële vertegenwoordigers van het kersendorp tijdens oogstfeesten en latere herlevingen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De kersenkoningin werd een herkenbaar gezicht van […]
Opgroeien tussen gezin, werk en school Het dagelijks leven van kinderen in historisch Mierlo verschilde sterk van dat van nu. Het gezin was tegelijk woon-, werk- en opvoedingsgemeenschap. Kinderen hielpen thuis, op het land, in de winkel of in het ambacht van hun ouders. Dat werk had direct invloed op het schoolbezoek. In het gemeentelijke […]
Kinderpokkenuitbraak in Mierlo in 1824 In het voorjaar van 1824 kreeg Mierlo te maken met kinderpokken nadat een rondreizend gezin in het dorp was aangekomen. De uitbraak is goed bruikbaar om te laten zien hoe een negentiende-eeuws gemeentebestuur omging met melding, isolerende waarschuwingen en de nog jonge praktijk van vaccinatie. Wat de bronnen laten zien […]
