Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Militaire voorbereiding van de kanaalbrug in Mierlo in 1938 In 1938, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa, werd een Mierlose brug over het Eindhovensch Kanaal onderwerp van militaire voorbereiding. Het Nationaal Archief bewaart hiervoor een afzonderlijk dossier in het archief van de Generale Staf. Die inventarisvermelding is belangrijk omdat zij Mierlo […]
Militie en loting in Mierlo Historische kern Voor jonge Mierlose mannen kon de nationale militie grote gevolgen hebben. In de negentiende eeuw werd dienstplicht mede via loting georganiseerd en moesten gemeenten registers, signalementen, vrijstellingen en bewijsstukken bijhouden. Het lokale notariële en gemeentelijke archief bevat materiaal waarmee individuele lotgevallen en de administratieve procedure kunnen worden gereconstrueerd. […]
Missie en missionarissen uit Mierlo In de late negentiende en vroege twintigste eeuw vormde de katholieke missie een zichtbaar onderdeel van het religieuze leven in Noord-Brabant. Ook vanuit Mierlo en Mierlo-Hout vertrokken geestelijken naar missiegebieden buiten Europa. De Canon van Mierlo behandelt dit als een afzonderlijk venster. Voor de encyclopedie is het onderwerp vooral relevant […]
Van afzonderlijke lagere scholen naar kindcentra Het Mierlose basisonderwijs veranderde na 1970 sterk. Jongens- en meisjesscholen werden gemengd, kleuter- en lager onderwijs werden in 1985 samengevoegd tot basisonderwijs en schoolbesturen professionaliseerden. Historische namen verdwenen, fuseerden of leefden in nieuwe organisaties voort. De Lucia-traditie is bijvoorbeeld onderdeel geworden van Kindcentrum Puur Sang. Ook de huisvesting blijft […]
Molen van Branten in oorlogstijd De Molen van Branten heeft naast zijn lange molengeschiedenis een afzonderlijke oorlogshistorische laag. Door de verhoogde ligging aan de rand van het toenmalige dorp bood de molenberg uitzicht richting Eindhovensch Kanaal en Mierlo-Hout. Daardoor kreeg de omgeving tijdens de oorlog en vooral bij de gevechten van september 1944 een militaire […]
Mond- en-klauwzeer in Mierlo in 1926 legt een concrete uitbraak van mond- en-klauwzeer vast in een periode waarin veehouderij een belangrijk onderdeel van het Mierlose platteland vormde. De uitbraak van april 1926 De lokale ziektegeschiedenis vermeldt dat in april 1926 in Mierlo dertig stallen met ongeveer zeventig stuks vee besmet waren met mond- en-klauwzeer. Dat […]
Van koor en harmonie tot pop en metal De Mierlose muziekgeschiedenis is opvallend breed. Kerkelijke en wereldlijke koren, harmonieën, blaaskapellen en carnavalsmuziek vormden lang de traditionele basis. Vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw kwamen pop, rock en jongerencultuur daar nadrukkelijk bij. Poervoe bood ruimte aan jonge bands en artiesten. Doe Maar trad er […]
Nalatenschap Jean Coenen bij Heemkundekring Myerle In 2026 kreeg Heemkundekring Myerle historisch relevant materiaal uit de nalatenschap van regionaal historicus Jean Coenen overgedragen. Die overdracht is belangrijker dan een gewone schenking van boeken. Een onderzoeksnalatenschap kan notities, kopieën, verwijzingen, werkbestanden en documentatie bevatten die inzicht geven in de manier waarop een historicus tot zijn publicaties […]
Het landschap rond Mierlo bestaat uit hogere zandgronden, oude akkers, heide, bossen, vennen en lager gelegen beekdalen. Die afwisseling bepaalt al eeuwen waar mensen konden wonen en boeren, maar ook waar natte natuur, bos en open heide zich ontwikkelden. Het huidige landschap is daarom een combinatie van natuurlijke processen en langdurig menselijk gebruik. Op deze […]
Nutsvoorzieningen en communicatie in Mierlo De modernisering van Mierlo is goed zichtbaar in voorzieningen die tegenwoordig vanzelfsprekend lijken. Schoon leidingwater, elektriciteit, gas, riolering en straatverlichting veranderden de woonomgeving, terwijl post en telefonie de verbinding met de buitenwereld versnelden. Deze ontwikkelingen verliepen niet op één moment en werden ook niet door één organisatie uitgevoerd. Door de […]
Uit handen van de bezetter blijven Naarmate de bezetting strenger werd, moesten mensen onderduiken om arrestatie, deportatie of gedwongen arbeid te vermijden. Het kon gaan om joden, verzetsmensen, mannen die de arbeidsinzet wilden ontlopen en andere gezochte personen. Onderduiken was alleen mogelijk dankzij hulp van anderen. Onderdak, voedselbonnen, kleding en informatie moesten vaak in het […]
Geschiedenis bevat ook onzekerheid Niet iedere vraag over Mierlo kan met de huidige bronnen definitief worden beantwoord. Soms ontbreken originele documenten, spreken transcripties elkaar tegen of is een latere traditie veel stelliger geworden dan het beschikbare bewijs toestaat. Voorbeelden zijn de precieze vroegste genealogie van de Heren van Mierlo, de exacte bouwfase van het oudste […]
Oorlogsinterviews met inwoners van Mierlo uit 1994 In 1994 zijn herinneringen van inwoners aan de oorlogsjaren in een archiefcollectie vastgelegd. Zulke interviews zijn onmisbaar voor ervaringen die nauwelijks in officiële dossiers voorkomen: angst, evacuatie, dagelijkse improvisatie, indrukken van militairen en de manier waarop gebeurtenissen tientallen jaren later werden herinnerd. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal […]
Meer dan één soort slachtoffer De oorlogsslachtoffers uit de toenmalige gemeente Mierlo vormen geen enkele homogene groep. Burgers kwamen om door bombardementen, beschietingen en andere oorlogshandelingen. Militairen sneuvelden elders en inwoners konden slachtoffer worden van vervolging, gevangenschap of andere gevolgen van de oorlog. Mierlo-Hout kreeg door zijn strategische ligging bijzonder veel oorlogsgeweld te verwerken. In […]
Straffen moesten ook zichtbaar zijn In vroegere rechtssystemen had straf niet alleen als doel een veroordeelde te treffen. Openbaarheid kon ook dienen om de gemeenschap te waarschuwen en de eer of sociale positie van de veroordeelde aan te tasten. Daarom kwamen schandstraffen, publieke bekendmakingen en andere vormen van vernedering voor. Verbanning verwijderde een persoon tijdelijk […]
School, sport en vrije tijd Opgroeien in het huidige Mierlo verschilt sterk van de situatie waarin kinderen zomers van school wegbleven om op het land te werken. Onderwijs beslaat een veel groter deel van de jeugd en wordt aangevuld met kinderopvang, sport, muziek, cultuur en verenigingsactiviteiten. Ook de schoolomgeving verandert. Kindcentra combineren steeds vaker onderwijs […]
Taal bewaart verdwenen werelden Oude dialectwoorden zijn vaak nauw verbonden met werkzaamheden en voorwerpen die uit het dagelijkse leven verdwenen. Landbouwgereedschap, textielwerk, onderdelen van een boerderij, voedselbereiding en lokale gebruiken hadden hun eigen woordenschat. Wanneer zo’n activiteit verdwijnt, verdwijnt vaak ook het woord uit actief gebruik. Daardoor kunnen woordenboeken en herinneringen informatie bewaren die in […]
Gebeurtenissen die het dorp collectief raakten Een ramp onderscheidt zich van een gewoon ongeval doordat de gevolgen een grotere groep of het hele dorp raken. In de Mierlose geschiedenis zijn verschillende gebeurtenissen zo in het collectieve geheugen terechtgekomen. De grote Marktstraatbrand van 1921 verwoestte tientallen woningen en liet 29 gezinnen zonder huis achter. Tijdens de […]
Een zware epidemie in 1779 De ‘rode loop’ was een ernstige vorm van dysenterie met bloederige diarree. In 1779 werd Mierlo hard getroffen. Pastoor Sebastianus van Kerckhoven hield een gedetailleerd verslag bij. Tussen 1 en 23 oktober overleden volgens die bron 68 inwoners aan de ziekte. Op 14 oktober telde de gemeentesecretaris 211 zieken. Beperkte […]
Spoor langs Mierlo-Hout Het historische grondgebied van de voormalige gemeente Mierlo werd doorsneden door de spoorlijn Eindhoven-Venlo. Vooral bij Mierlo-Hout lag de spoorweg dicht bij de bebouwing en had zij grote invloed op de ruimtelijke ontwikkeling. Mierlo-Dorp kreeg zelf geen station aan deze spoorlijn. Daardoor was de betekenis voor het dorp anders dan voor plaatsen […]
Van boete tot doodstraf Historische rechtspraak kende een breed scala aan straffen. Geldboetes en verbeurdverklaring kwamen veel voor, maar ook openbare vernedering, verbanning, lijfstraffen en in uitzonderlijke zware zaken de doodstraf. De aard van de straf hing af van periode, delict, rechtsgebied en juridische status van betrokkenen. Het is daarom onjuist om één vast strafstelsel […]
Verzet tegen verlies van zelfstandigheid De discussie over annexatie en gemeentelijke herindeling liep in Mierlo gedurende een groot deel van de twintigste eeuw. Het verzet richtte zich niet altijd tegen hetzelfde voorstel: soms ging het om overdracht van een deel van het grondgebied, soms om de mogelijkheid dat de zelfstandige gemeente geheel zou verdwijnen. Daarom […]
Van paard en wagen naar vrachtwagen Transport was eerst een aanvulling op landbouw en handel. Met de groei van industrie, wegen en gemotoriseerd verkeer ontstonden gespecialiseerde vervoersbedrijven. Een opvallend voorbeeld uit het oude gemeentelijke grondgebied is de ontwikkeling van Jumbo in Mierlo-Hout. In een voormalige textielfabriek werden vanaf 1927 transportauto’s geproduceerd. Logistieke ligging Mierlo lag […]
Trekkracht vóór de tractor Paarden en ossen leverden eeuwenlang de kracht voor ploegen, karren en ander zwaar werk. Welke dieren werden gebruikt hing af van bedrijf, tijd en beschikbare middelen. Dat beide in Mierlo praktisch van belang waren blijkt onder meer uit oude gemeentelijke brandweerregels: bij brand konden paarden, ossen en karren van inwoners worden […]
