Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Veldnamen”

91 dossiers
Encyclopedie-artikel

Oude zandwegen

Wegen zonder verharding Tot diep in de negentiende eeuw bestond het Mierlose wegennet grotendeels uit zandwegen. In 1876 telde de gemeente ongeveer vijftig kilometer aan straten, wegen en voetpaden. De gemeentelijke wegen waren toen nog onverhard; alleen delen van de provinciale route Geldrop-Mierlo-Helmond waren al met klinkers of grind verbeterd. Zandwegen waren sterk afhankelijk van […]

Encyclopedie-artikel

Overval op het Oude Raadhuis in 1944

Overval op het Oude Raadhuis in 1944 De overval op het Oude Raadhuis op 11 februari 1944 was een concrete verzetsactie in Mierlo. Het doel was niet een spectaculaire bezetting van het gemeentehuis, maar het ondermijnen van de administratieve middelen waarmee de bezetter inwoners kon oproepen en controleren. Juist daardoor past de actie in de […]

Encyclopedie-artikel

Poervoe

Jongerenorganisatie aan de Neerakkers Poervoe was een Mierlose jongerenorganisatie die van de gemeente een boerderij aan de Neerakkers ter beschikking kreeg. In hetzelfde gebied lag activiteitencentrum Het Karrewiel, dat door Stichting Jeugdbelangen werd gebruikt. Poervoe werd een ontmoetingsplaats voor jongeren en ontwikkelde een sterke relatie met muziek. De locatie maakte deel uit van een bredere […]

Encyclopedie-artikel

Rond de Toren

Het eerste Mierlose weekblad Rond de Toren begon in 1963 als lokaal blad vanuit de Heilige Luciaparochie. De eerste uitgaven waren eenvoudige mededelingenbladen met informatie vanuit de kerk en enkele advertenties. Het blad groeide snel uit tot veel meer dan een parochieblad. Verenigingen publiceerden er nieuws, de lokale middenstand adverteerde en inwoners gebruikten kleine advertenties […]

Encyclopedie-artikel

Schepenbank

Bestuur en rechtspraak in één instelling Een schepenbank bestond uit lokale schepenen die onder leiding van de schout bestuurlijke en juridische taken uitvoerden. In een samenleving zonder moderne scheiding tussen gemeenteraad, bestuur en rechtbank liepen zulke functies in elkaar over. De schepenen legden verklaringen vast, behandelden transacties en spraken in rechtszaken vonnis. Hun stukken zijn […]

Encyclopedie-artikel

Schuttersgilde als identiteit

Zichtbare continuïteit met het verleden Het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde is voor Mierlo een bijzonder voorbeeld van een vereniging die haar wortels in de late middeleeuwen plaatst en nog steeds actief is. Daardoor verbindt het gilde heden en verleden op een zichtbare manier. Uniformen, vaandel, koningszilver, trom, vendel en schietrituelen geven historische symbolen […]

Encyclopedie-artikel

Sinterklaasintocht in Mierlo

Sinterklaasintocht in Mierlo Sinterklaasintocht in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]

Encyclopedie-artikel

Toponiemen

Plaatsnamen in brede zin Een toponiem is een geografische naam. In lokaal heemkundig onderzoek worden toponiemen en veldnamen vaak vrijwel als synoniemen gebruikt, al kan ’toponiem’ breder zijn en ook namen van gehuchten, waterlopen, wegen en andere plaatsen omvatten. Voor Mierlo zijn toponiemen belangrijk omdat sommige namen ouder kunnen zijn dan de oudste bewaard gebleven […]

Encyclopedie-artikel

Toponymische kaarten en veldnamenonderzoek in Mierlo

Toponymische kaarten en veldnamenonderzoek in Mierlo Veldnamen en oude plaatsnamen bewaren informatie over gebruik, eigendom, bodem, landschap en lokale herinnering. Een naam kan eeuwen blijven bestaan terwijl het fysieke landschap sterk verandert. Daarom zijn toponymische kaarten een waardevolle aanvulling op kadaster en archiefstukken. Wat de bronnen vastleggen De Meertens-collectie bevat toponymisch kaartmateriaal als landelijke onderzoeksingang. […]

Encyclopedie-artikel

Tour de France door Mierlo in 1996

Tour de France door Mierlo in 1996 Doorkomst van de Tour de France als opvallend moment in de recente Mierlose sport- en evenementengeschiedenis. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft […]

Encyclopedie-artikel

Uitspraak en klanken

Dialect is vooral gesproken taal Het eigene van een dialect zit niet alleen in woorden. Klank, ritme, klinkers en uitspraak kunnen minstens zo karakteristiek zijn. Daardoor kan een geschreven dialectzin maar gedeeltelijk weergeven hoe een oudere Mierlonaar werkelijk sprak. Heemkundige dialectvoorbeelden gebruiken aangepaste spelling om klanken zichtbaar te maken. Zulke schrijfwijzen zijn praktisch, maar vormen […]

Encyclopedie-artikel

Van Gogh en Mierlo: hypothese en onderzoek

Van Gogh en Mierlo: hypothese en onderzoek Er bestaat een lokale hypothese dat een tekening van Vincent van Gogh mogelijk een plek bij Mierlo of een Mierlose kanaalbrug weergeeft. Juist omdat de toeschrijving van de locatie niet algemeen vaststaat, wordt dit geen artikel dat beweert dat Van Gogh “in Mierlo tekende”, maar een onderzoeksdossier over […]

Encyclopedie-artikel

Veldnamen

Naamkaart van het landschap Vóór huisnummers, moderne straatnamen en nauwkeurige kaarten gebruikten bewoners namen om akkers, weilanden, heidevelden, bossen en andere terreinen aan te duiden. Zulke veldnamen vormden een praktische mentale kaart van het landschap. Heemkundekring Myerle beschrijft veldnamen als belangrijke bron voor historische geografie. Namen kunnen aanwijzingen bevatten over bodem, landbouw, bezit, gebruik, personen, […]

Encyclopedie-artikel

Verdwenen boerderijen

Een agrarisch landschap dat plaatsmaakte De groei van Mierlo in de twintigste en eenentwintigste eeuw vond voor een groot deel plaats op voormalige landbouwgrond. Daarmee verdwenen niet alleen akkers en boomgaarden, maar ook boerderijen, stallen en erven. Sommige boerderijen werden gesloopt omdat zij bouwplannen in de weg stonden; andere raakten hun agrarische functie kwijt en […]

Encyclopedie-artikel

Verdwenen wegen

Routes verdwijnen door nieuwe inrichting Historische wegen waren sterk verbonden met boerderijen, akkers, kerk, heide en buurdorpen. Wanneer functies verdwenen of nieuwe woonwijken en landbouwpercelen werden aangelegd, konden oude routes worden verlegd of volledig verdwijnen. Toponiemenonderzoek noemt bijvoorbeeld de oude Lo-straat, in dialect ook ‘de Louwe’, die op de kadastrale kaart van 1832 voorkomt en […]

Encyclopedie-artikel

Volksgebruiken

Herhaling maakt traditie Volksgebruiken zijn gewoonten die binnen een gemeenschap worden doorgegeven en gezamenlijk betekenis krijgen. In Mierlo lopen religieuze, agrarische en verenigingsgebonden tradities door elkaar. Voorbeelden zijn de meiboom, gildegebruiken, carnaval, processies en gebruiken rond de kersenoogst. Niet al deze tradities zijn even oud en sommige zijn in de twintigste eeuw opnieuw vormgegeven. Levend […]

Encyclopedie-artikel

Volkstuinen en zelfvoorziening in Mierlo

Volkstuinen en zelfvoorziening in Mierlo Moestuinen en volkstuinen vormen de kleinschalige kant van de Mierlose voedselgeschiedenis. Naast commerciële landbouw verbouwden huishoudens groenten en fruit voor eigen gebruik, soms uit gewoonte, soms uit noodzaak en later ook als vrijetijdsbesteding. Het dossier volgt die veranderende betekenis zonder een moderne volkstuinvereniging automatisch terug te projecteren op oudere huis- […]

Encyclopedie-artikel

Werkgroep Historische Geografie Mierlo

Werkgroep Historische Geografie Mierlo De Werkgroep Historische Geografie Mierlo probeert ruimtelijke geschiedenis op perceelsniveau met archiefgegevens te verbinden. Het project is een belangrijke stap in de digitale ontsluiting van Mierlo, omdat kaarten, eigendom, bewoning, toponiemen, genealogie en uiteindelijk ook foto’s en aktes in één geografisch kader kunnen worden samengebracht. Kadaster als basis Een logisch vertrekpunt […]

Encyclopedie-artikel

Wie is een Mierlonaar?

Meer dan een geboorteplaats Het woord Mierlonaar lijkt eenvoudig: iemand uit Mierlo. In de praktijk is lokale identiteit minder scherp af te bakenen. Sommige inwoners zijn in het dorp geboren en behoren tot families die er al generaties wonen. Anderen kwamen voor werk, een woning, een partner of de omgeving naar Mierlo en voelen zich […]