Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s
Encyclopedie 529 Personen 95 Locaties 72 Gebouwen 61 Gebeurtenissen 51 Verenigingen 50 Bedrijven 17 Beeldbank 133 Bronnen 740

Resultaten

Zoeken naar “Mierlo in de twintigste eeuw”

198 dossiers
Encyclopedie-artikel

Nalatenschap Jean Coenen bij Heemkundekring Myerle

Nalatenschap Jean Coenen bij Heemkundekring Myerle In 2026 kreeg Heemkundekring Myerle historisch relevant materiaal uit de nalatenschap van regionaal historicus Jean Coenen overgedragen. Die overdracht is belangrijker dan een gewone schenking van boeken. Een onderzoeksnalatenschap kan notities, kopieën, verwijzingen, werkbestanden en documentatie bevatten die inzicht geven in de manier waarop een historicus tot zijn publicaties […]

Encyclopedie-artikel

Natuur en landschap in Mierlo

Het landschap rond Mierlo bestaat uit hogere zandgronden, oude akkers, heide, bossen, vennen en lager gelegen beekdalen. Die afwisseling bepaalt al eeuwen waar mensen konden wonen en boeren, maar ook waar natte natuur, bos en open heide zich ontwikkelden. Het huidige landschap is daarom een combinatie van natuurlijke processen en langdurig menselijk gebruik. Op deze […]

Encyclopedie-artikel

Nieuwe inwoners en Mierlose identiteit

Een dorp groeit door komst van buitenaf Mierlo veranderde in de twintigste eeuw van een overwegend agrarisch dorp in een aantrekkelijke woonplaats binnen de stedelijke regio Eindhoven-Helmond. Daardoor groeide het aandeel inwoners zonder generatieslange familieband met het dorp. Nieuwe inwoners brengen andere ervaringen, woorden en gewoonten mee. Tegelijk maken zij via school, sport, buurt, werk, […]

Encyclopedie-artikel

Ondernemen in historisch Mierlo

Boer, ambachtsman, winkelier en fabrikant Ondernemen in Mierlo bestond eeuwenlang uit kleinschalige bedrijvigheid die direct verbonden was met het dagelijks dorpsleven. Boeren verkochten producten, ambachtslieden maakten en repareerden goederen en herbergen, winkels en handelaren bedienden inwoners en reizigers. In de negentiende eeuw vormde thuisweven een belangrijke aanvulling op het landbouwinkomen. Rond 1900 begon daarnaast fabrieksmatige […]

Encyclopedie-artikel

Ondernemers en verenigingsleven

Lokale economie en dorpsleven versterken elkaar Ondernemers spelen in Mierlo niet alleen een economische rol. Winkels, horeca en bedrijven sponsoren sportclubs, evenementen, carnaval en andere verenigingen, terwijl druk bezochte activiteiten op hun beurt klanten en bezoekers naar het dorp trekken. Historisch waren caféhouders en winkeliers vaak direct bij verenigingen betrokken. Advertenties in clubbladen en Rond […]

Encyclopedie-artikel

Onderwijs in Mierlo-Hout

Eigen school vanaf 1873 Kinderen uit Mierlo-Hout gingen lange tijd naar de school in Mierlo-Dorp. In de negentiende eeuw werd de afstand en groei van ’t Hout steeds problematischer. In 1873 kreeg Mierlo-Hout een eigen school. Voor meisjes volgde in 1889 een belangrijke uitbreiding toen de Zusters van Liefde van Schijndel zich in het Sint-Alphonsusklooster […]

Encyclopedie-artikel

Ontginning van woeste gronden rond Mierlo

Ontginning van woeste gronden rond Mierlo De term “woeste gronden” werd historisch gebruikt voor heide, zandige en andere niet-intensief ontgonnen terreinen. Rond Mierlo maakten zulke gebieden lange tijd deel uit van een landbouwsysteem waarin heide, plaggen, begrazing en akkers met elkaar samenhingen. In de negentiende en twintigste eeuw veranderde dat landschap sterk. Wat de bronnen […]

Encyclopedie-artikel

Ontstaan georganiseerde sport

De eerste clubs in de twintigste eeuw De opkomst van georganiseerde sport in Mierlo valt vooral in de eerste decennia van de twintigste eeuw. Een gemeentelijk stuk uit december 1919 noemt al een voetbalclub M.V.C. die subsidie vroeg. Vanuit het katholieke Patronaat ontstond daarnaast P.V.C., de Patronaats Voetbal Club. De huidige voetbalvereniging werd op 23 […]

Encyclopedie-artikel

Ontstaan van de gemeente Mierlo

Van heerlijkheid naar moderne gemeente Mierlo kende al eeuwen vóór de moderne gemeentelijke organisatie een eigen lokale bestuursstructuur. In de tijd van de heerlijkheid speelden de heer, schepenen en andere plaatselijke functionarissen een rol in bestuur en rechtspraak. De moderne gemeente Mierlo ontstond in de bestuurlijke hervormingen van de Franse en vroeg-Nederlandse periode. Het Centraal […]

Encyclopedie-artikel

Ontwikkeling van Bethanië

Van Apostelhuisfonds naar georganiseerd zorgcomplex De geschiedenis van Bethanië begint niet in 1932. De financiële en sociale lijn loopt terug naar de zestiende-eeuwse fundatie van Willem van Enckevoirt. In 1874 kwamen klooster, school en ruimte voor oude mannen in één complex tegenover de pastorie. In 1909 kon een aangrenzend huis worden gekocht; na verbouwing kreeg […]

Encyclopedie-artikel

Oogsten

Het drukste moment van het landbouwjaar Oogsten was afhankelijk van het gewas. Graan moest worden gemaaid en gedorst, aardappelen gerooid en fruit geplukt. Bij kwetsbare producten bepaalde het weer hoe snel gewerkt moest worden. In Mierlo was veel oogstwerk nog lang handwerk. De twintigste-eeuwse groentecontractteelt kon juist profiteren van grote gezinnen: lokale bronbeschrijvingen benadrukken dat […]

Encyclopedie-artikel

Opgroeien in modern Mierlo

School, sport en vrije tijd Opgroeien in het huidige Mierlo verschilt sterk van de situatie waarin kinderen zomers van school wegbleven om op het land te werken. Onderwijs beslaat een veel groter deel van de jeugd en wordt aangevuld met kinderopvang, sport, muziek, cultuur en verenigingsactiviteiten. Ook de schoolomgeving verandert. Kindcentra combineren steeds vaker onderwijs […]

Encyclopedie-artikel

Opkomst van de auto

Wegennet krijgt een nieuwe gebruiker De opkomst van de motorauto veranderde Mierlo in de twintigste eeuw sterk. Wegen die oorspronkelijk voor voetgangers, karren en fietsen waren aangelegd, moesten geschikt worden gemaakt voor sneller en zwaarder verkeer. De provinciale verbindingen richting Geldrop en Helmond kregen daardoor steeds meer betekenis. Bruggen werden vervangen, wegen verbreed en verhard […]

Encyclopedie-artikel

Oude boerderijen

Boerderijtypen in een agrarisch dorp Mierlo kende tot ver in de twintigste eeuw een groot aantal boerderijen. Veel bewaarde voorbeelden behoren tot het Brabantse langgeveltype, waarin wonen, stal en bedrijfsruimte onder één lang dak zijn samengebracht. Boerderijen stonden niet willekeurig verspreid. Hun ligging hing samen met oude akkers, beemden, zandwegen en gehuchten. Daardoor zijn zij […]

Encyclopedie-artikel

Oude films

Bewegend Mierlo uit de twintigste eeuw Historische film is een uitzonderlijke bron omdat niet alleen gebouwen maar ook beweging, gedrag en gebeurtenissen zichtbaar blijven. Een belangrijk deel van het Mierlose filmmateriaal is gemaakt door huisarts dr. Emiel Kerssemakers, die van 1934 tot 1974 in Mierlo werkte en veel dorpsactiviteiten met een filmcamera vastlegde. Heemkundekring Myerle […]

Encyclopedie-artikel

Ouderenzorg

Van familie en liefdadigheid naar instelling Ouderen bleven vroeger meestal binnen familie of huishouden wonen. Wie arm, alleenstaand of hulpbehoevend was, kon echter afhankelijk worden van armenzorg of een gasthuis. Het Apostelhuis bood vanaf de zestiende eeuw een bijzondere vorm van georganiseerde opvang voor twaalf oude mannen. Toen het gebouw verviel, werden bewoners bij particulieren […]

Encyclopedie-artikel

Overgang van thuisweverij naar fabriek

Mechanisering verandert het werk In de negentiende eeuw veranderde de textielproductie in Zuidoost-Brabant ingrijpend. Mechanische aandrijving en grotere productie-eenheden maakten het mogelijk om meer doek met minder verspreide handarbeid te vervaardigen. Geldrop industrialiseerde eerder en sterker. Voor veel Mierlose thuiswevers betekende dat dat hun traditionele positie verzwakte. Sommigen gingen als loonarbeider in fabrieken werken, terwijl […]

Encyclopedie-artikel

Overige brouwerijen

Karelstein en De Kroon Naast Het Vertrouwen en Cambrinus kende Mierlo andere brouwerijen. Bij Huize Karelstein aan de Hekelstraat lag een brouwerij die in het kadaster met Antonie Keunen wordt verbonden. Willem Gooien bouwde in 1880 een brouwerij aan de Dorpsstraat. Na zijn faillissement werd het pand in 1887 verkocht aan Theodor Karel Daamen, die […]

Encyclopedie-artikel

Parochieblad Houtvonken

Parochieblad Houtvonken Parochieblad Houtvonken was decennialang een belangrijk communicatiemiddel in Mierlo-Hout. Het blad verbond kerk, scholen, verenigingen, bedrijven en inwoners en fungeerde daarmee als een lokaal geheugen van het dagelijks leven in de Houtse gemeenschap. Wat de bronnen laten zien Heemkundekring Myerle beschrijft Houtvonken als een blad dat vanaf 1968 de schakel vormde tussen kerk, […]

Encyclopedie-artikel

Parochiebladen als historische bron voor Mierlo

Parochiebladen als historische bron voor Mierlo Parochiebladen zijn voor lokale geschiedenis veel meer dan kerkelijke mededelingen. Zij bevatten overlijdensberichten, jubilea, verenigingsnieuws, advertenties, oproepen, evenementen en soms discussies over veranderingen in het dorp. Voor Mierlo is vooral het omvangrijke archief van Rond de Toren een belangrijke doorlopende bron. Seriële bron De kracht van een periodiek zit […]

Encyclopedie-artikel

Patronaatsjeugd

Katholieke vorming buiten schooltijd Een patronaat was bedoeld als georganiseerde ontmoetings- en vormingsplek voor katholieke jeugd, vooral jongens. Religieuze opvoeding, ontspanning en verenigingsactiviteiten kwamen er samen. Het Mierlose Patronaat werd in het begin van de twintigste eeuw gebouwd en kreeg een grote zaal met podium. Daardoor kon het naast jeugdwerk ook toneel, vergaderingen en andere […]

Encyclopedie-artikel

Poervoe

Jongerenorganisatie aan de Neerakkers Poervoe was een Mierlose jongerenorganisatie die van de gemeente een boerderij aan de Neerakkers ter beschikking kreeg. In hetzelfde gebied lag activiteitencentrum Het Karrewiel, dat door Stichting Jeugdbelangen werd gebruikt. Poervoe werd een ontmoetingsplaats voor jongeren en ontwikkelde een sterke relatie met muziek. De locatie maakte deel uit van een bredere […]

Encyclopedie-artikel

Productieperiode De Haes

1916: productie in Mierlo begint De mechanische weverij van De Haes werd in 1916 gebouwd en nog in hetzelfde jaar in bedrijf genomen. De fabriek maakte verschillende geweven textielproducten. De onderneming groeide, moderniseerde en werd onderdeel van grotere textielcombinaties. In de jaren zestig werd na samenwerking met Baekers en Elias de naam De Haes Holland […]

Encyclopedie-artikel

Protestants Mierlo

Protestants Mierlo De religieuze geschiedenis van Mierlo was niet uitsluitend katholiek. Na de verovering van ‘s-Hertogenbosch door Frederik Hendrik in 1629 en de politieke veranderingen in de Meierij kreeg de gereformeerde overheid een sterkere positie. Katholieke eredienst werd beperkt en de oude parochiekerk kwam in protestants gebruik. In een dorp met overwegend katholieke bevolking ontstond […]