Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Taal bewaart verdwenen werelden Oude dialectwoorden zijn vaak nauw verbonden met werkzaamheden en voorwerpen die uit het dagelijkse leven verdwenen. Landbouwgereedschap, textielwerk, onderdelen van een boerderij, voedselbereiding en lokale gebruiken hadden hun eigen woordenschat. Wanneer zo’n activiteit verdwijnt, verdwijnt vaak ook het woord uit actief gebruik. Daardoor kunnen woordenboeken en herinneringen informatie bewaren die in […]
Wegen zonder verharding Tot diep in de negentiende eeuw bestond het Mierlose wegennet grotendeels uit zandwegen. In 1876 telde de gemeente ongeveer vijftig kilometer aan straten, wegen en voetpaden. De gemeentelijke wegen waren toen nog onverhard; alleen delen van de provinciale route Geldrop-Mierlo-Helmond waren al met klinkers of grind verbeterd. Zandwegen waren sterk afhankelijk van […]
Mechanisering verandert het werk In de negentiende eeuw veranderde de textielproductie in Zuidoost-Brabant ingrijpend. Mechanische aandrijving en grotere productie-eenheden maakten het mogelijk om meer doek met minder verspreide handarbeid te vervaardigen. Geldrop industrialiseerde eerder en sterker. Voor veel Mierlose thuiswevers betekende dat dat hun traditionele positie verzwakte. Sommigen gingen als loonarbeider in fabrieken werken, terwijl […]
Karelstein en De Kroon Naast Het Vertrouwen en Cambrinus kende Mierlo andere brouwerijen. Bij Huize Karelstein aan de Hekelstraat lag een brouwerij die in het kadaster met Antonie Keunen wordt verbonden. Willem Gooien bouwde in 1880 een brouwerij aan de Dorpsstraat. Na zijn faillissement werd het pand in 1887 verkocht aan Theodor Karel Daamen, die […]
Een breed sportdorp Naast voetbal, hockey, tennis en gymnastiek zijn in Mierlo veel andere sporten georganiseerd. Tafeltennis, judo, hardlopen, korfbal, paardensport, wielrennen en fitness behoren of behoorden tot het lokale sportlandschap. Sportcomplex De Weijer is geschikt voor uiteenlopende zaalsporten, waaronder badminton, basketbal, handbal, hockey, korfbal, rolschaatsen, tennis, voetbal en volleybal. Nieuwe sporten komen erbij Sportcultuur […]
Patentregisters van Mierlo Patentregisters vormen een bijzondere bron voor de economische geschiedenis van negentiende-eeuws Mierlo. Het patentsysteem werd in de Franse tijd ingevoerd en registreerde veel zelfstandige beroepsbeoefenaren en handelaren die voor hun bedrijf een patent nodig hadden. Daardoor kunnen de registers namen, beroepen en economische activiteiten zichtbaar maken die in algemene gemeentelijke overzichten nauwelijks […]
De uitbraak van 1636 Een van de bekendste vroege epidemieën in Mierlo is de pestuitbraak van 1636. Lokale bronnen plaatsen het begin van de uitbraak in het voorjaar in het gehucht Overakker. De ziekte kon in een gemeenschap met beperkte medische kennis en nauwe sociale contacten verwoestend uitpakken. Angst voor besmetting beïnvloedde handel, bezoek en […]
Pestuitbraak in Mierlo in 1636 De pest van 1636 behoort tot de zwaarste gedocumenteerde ziekteperioden in de vroege Mierlose geschiedenis. Henk Simons reconstrueerde het verloop aan de hand van begraafregisters van de Heilige Luciaparochie en vergeleek het patroon met Geldrop. Voor 1635 overleden volgens zijn telling gemiddeld één à twee inwoners per maand. Vanaf augustus […]
Postbezorging en postkantoor in Mierlo Lokale ontwikkeling van briefpost, loketten, postboden en adressen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Postvoorziening verbond Mierlo met regionale en landelijke […]
1916: productie in Mierlo begint De mechanische weverij van De Haes werd in 1916 gebouwd en nog in hetzelfde jaar in bedrijf genomen. De fabriek maakte verschillende geweven textielproducten. De onderneming groeide, moderniseerde en werd onderdeel van grotere textielcombinaties. In de jaren zestig werd na samenwerking met Baekers en Elias de naam De Haes Holland […]
Provinciale monumentenlijst Mierlo 1992 Lokale historische bronnen noemen 1992 als moment waarop zestig Mierlose panden op een provinciale monumentenlijst zouden zijn opgenomen. De primaire provinciale documentatie laat echter een verwante maar andere bron zien: de Cultuurhistorische Inventarisatie Mierlo van het Monumenten Inventarisatie Project, gebaseerd op veldwerk in 1989/1990 en gepubliceerd in november 1990. Dit dossier […]
Erfgoed van nationaal belang Rijksmonumenten zijn gebouwen, terreinen of objecten die vanwege hun cultuurhistorische betekenis zijn opgenomen in het Rijksmonumentenregister. Voor de officiële status, het monumentnummer en de formele beschrijving is dat register de primaire bron. De actuele gemeentelijke monumentenpagina en Monumenten.nl/Rijksmonumentenregister tellen in Mierlo negen rijksmonumenten: Voormalig gemeentehuis, Dorpsstraat 134 — monumentnummer 526441. Patronaat, […]
Riolering in Mierlo Ontwikkeling van ondergrondse afvalwaterafvoer en veranderende hygiëne in het dorp. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Riolering is minder zichtbaar dan wegen of […]
Broodgraan van de zandgronden Rogge was eeuwenlang een belangrijk graangewas op de Brabantse zandgronden. De plant stelt minder hoge eisen aan de bodem dan tarwe en paste daardoor goed bij het agrarische landschap rond Mierlo. Het graan werd vooral gebruikt voor brood en pap. Daarnaast konden stro en andere resten op het boerenbedrijf worden benut. […]
Schapen op de heide Schapen pasten goed in het oude heidelandschap rond Mierlo. Zij konden grazen op gronden die voor akkerbouw weinig geschikt waren en leverden mest, vlees en wol. Wol vormde een belangrijke grondstof voor de regionale textielproductie. In de bredere omgeving van Geldrop en Mierlo ontstond daardoor een nauwe band tussen landbouw en […]
Schepenbankarchief van Mierlo als historische bron De schepenbank was niet alleen een instelling voor rechtspraak. Haar protocollen en akten kunnen ook informatie bevatten over overdracht van goederen, schulden, afspraken en andere juridische handelingen. Het archief is daardoor een kernbron voor de vroegmoderne sociale en economische geschiedenis van Mierlo. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]
Schoolmelk in Mierlo Schoolmelk als onderdeel van naoorlogse voeding, onderwijs en gezondheidszorg. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Schoolmelk hoorde in Nederland bij een bredere aandacht […]
Bewegen wordt onderdeel van onderwijs Gymnastiek en lichamelijke oefening kregen in de twintigste eeuw een vaste plaats in het schoolprogramma. Daardoor kwamen vrijwel alle kinderen structureel met sport in aanraking, ook wanneer zij geen verenigingslid waren. Scholen gebruiken daarvoor eigen speelruimte en gemeentelijke accommodaties. In Mierlo is Sportcomplex De Weijer een belangrijke zaal voor onderwijs […]
Schouten van Mierlo Schouten van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Zichtbare continuïteit met het verleden Het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde is voor Mierlo een bijzonder voorbeeld van een vereniging die haar wortels in de late middeleeuwen plaatst en nog steeds actief is. Daardoor verbindt het gilde heden en verleden op een zichtbare manier. Uniformen, vaandel, koningszilver, trom, vendel en schietrituelen geven historische symbolen […]
Van losse vezel naar garen Voordat wol, vlas of katoen kon worden geweven, moesten vezels tot een bruikbare draad worden gesponnen. Dat gebeurde lange tijd met eenvoudig handgereedschap en later met spinnewielen. Spinnen was vaak huisarbeid en werd in historische beschrijvingen veel met vrouwenwerk verbonden. Het maakte deel uit van een productieketen waarin verschillende gezinsleden […]
Spoor langs Mierlo-Hout Het historische grondgebied van de voormalige gemeente Mierlo werd doorsneden door de spoorlijn Eindhoven-Venlo. Vooral bij Mierlo-Hout lag de spoorweg dicht bij de bebouwing en had zij grote invloed op de ruimtelijke ontwikkeling. Mierlo-Dorp kreeg zelf geen station aan deze spoorlijn. Daardoor was de betekenis voor het dorp anders dan voor plaatsen […]
Clubs als onderdeel van het dorp Sport is in Mierlo meer dan lichamelijke activiteit. Verenigingen brengen generaties samen, creëren vrijwilligersnetwerken en leveren gedeelde herinneringen aan wedstrijden, kampioenschappen, toernooien en clubhuizen. Mifano en Uno Animo bestaan al ongeveer een eeuw; tennis en hockey voegden later nieuwe verenigingsculturen toe. Daardoor heeft vrijwel iedere periode van het moderne […]
Bewegen vóór de moderne club Sport zoals we die nu kennen — met vaste regels, ledenadministratie, competities en sportparken — ontstond pas relatief laat. Daarvóór waren lichamelijke activiteiten verweven met werk, feest, jeugdspel en lokale gebruiken. Het schuttersgilde is een oud Mierloos voorbeeld waarin vaardigheid, competitie en ritueel samenkomen. Schieten op doel of vogel had […]
