Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Trekkracht vóór de tractor Paarden en ossen leverden eeuwenlang de kracht voor ploegen, karren en ander zwaar werk. Welke dieren werden gebruikt hing af van bedrijf, tijd en beschikbare middelen. Dat beide in Mierlo praktisch van belang waren blijkt onder meer uit oude gemeentelijke brandweerregels: bij brand konden paarden, ossen en karren van inwoners worden […]
Vaccinatiegeschiedenis in Mierlo Vaccinatie is een geschikt onderwerp om de overgang van traditionele ziektebestrijding naar georganiseerde volksgezondheid in Mierlo zichtbaar te maken. Vooral pokken vormden in de negentiende eeuw een directe aanleiding voor registratie, toezicht en inenting. Het dossier behandelt niet alleen medische techniek, maar ook de rol van gemeentebestuur, artsen, ouders en scholen. Pokken […]
Van boerderijmelk naar zuivelfabriek De geschiedenis van melk in Mierlo laat de overgang zien van een agrarische huishoud- en dorpsvoorziening naar georganiseerde verwerking en distributie. Lokale herinneringen aan het boerenleven beschrijven een wereld waarin melk direct aan de boerderij en in het dorp aanwezig was. De archiefvermelding van de zuivelfabriek Sint Lucia, gedateerd 1916–1960, laat […]
Hulp was ooit afhankelijk van lokale middelen Eeuwenlang hing steun bij armoede, ziekte en ouderdom af van familie, kerkelijke fondsen, liefdadige verenigingen en gemeentelijke armenzorg. Het Apostelhuis is daarvan een vroeg voorbeeld. Later kwamen armenbesturen, de Tafel van de Heilige Geest, Vincentius- en Elisabethverenigingen en gemeentelijk betaalde geneeskundige hulp. Rechten in plaats van uitsluitend gunsten […]
Vleesvoorraad op het erf Een of meer varkens vormden op veel historische boerenerven een belangrijke vleesreserve. De dieren konden worden gevoerd met producten en reststromen uit het eigen huishouden en bedrijf. Lokale bronnen tonen varkens regelmatig in het dagelijkse boerderijleven. In een bericht uit De Kersenpit over een brand op ’t Oudven wordt bijvoorbeeld vermeld […]
Dieren als onderdeel van het gemengde bedrijf Veehouderij stond in historisch Mierlo meestal niet los van akkerbouw. Koeien leverden melk en mest, varkens konden restproducten benutten en paarden of ossen leverden trekkracht. Het aantal dieren per boerderij was veel kleiner dan in moderne gespecialiseerde bedrijven. Voor kleine boeren kon één koe of varken al een […]
Veldwachters van Mierlo Voor de komst van de moderne politie waren veldwachters een zichtbaar gezicht van het lokale gezag. Zij hielden toezicht op wegen, markten, kermis, jacht, drankgebruik, ordeverstoring en gemeentelijke voorschriften. In Mierlo veranderde hun werk mee met verkeersgroei, nieuwe wetten en de ontwikkeling van Mierlo-Hout. Taken op straat en buitengebied De veldwachter controleerde […]
Een agrarisch landschap dat plaatsmaakte De groei van Mierlo in de twintigste en eenentwintigste eeuw vond voor een groot deel plaats op voormalige landbouwgrond. Daarmee verdwenen niet alleen akkers en boomgaarden, maar ook boerderijen, stallen en erven. Sommige boerderijen werden gesloopt omdat zij bouwplannen in de weg stonden; andere raakten hun agrarische functie kwijt en […]
Van lokale middenstand naar veranderd winkelpatroon Het Mierlo van de twintigste eeuw kende veel kleine winkels die onderdeel waren van het dagelijkse dorpsleven: kruideniers, bakkers, slagers, textielzaken en andere speciaalzaken. Vaak waren winkel en woning in hetzelfde pand ondergebracht. De komst van grotere winkels, supermarkten, autoverkeer en veranderend consumentengedrag maakte veel kleinschalige bedrijven economisch minder […]
Een dorp georganiseerd in verenigingen Het verenigingsleven vormt al generaties lang een belangrijk onderdeel van Mierlo. Religieuze broederschappen en schuttersgilden behoren tot de oudste georganiseerde verbanden, terwijl in de negentiende en twintigste eeuw zang-, muziek-, sport-, jeugd-, buurt- en carnavalsverenigingen een steeds grotere rol gingen spelen. Verenigingen boden meer dan een hobby. Ze organiseerden feesten, […]
VGLO Sint Agnes VGLO Sint Agnes krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Grondstof voor linnen Vlas werd verbouwd vanwege de vezels in de stengel en vanwege het zaad. De vezels konden na een reeks bewerkingen worden gesponnen tot garen en vervolgens tot linnen worden geweven. De verwerking was arbeidsintensief. Na het oogsten moest vlas onder meer worden geroot, gedroogd, gebroken en gehekeld voordat bruikbare vezels overbleven. Een […]
Herhaling maakt traditie Volksgebruiken zijn gewoonten die binnen een gemeenschap worden doorgegeven en gezamenlijk betekenis krijgen. In Mierlo lopen religieuze, agrarische en verenigingsgebonden tradities door elkaar. Voorbeelden zijn de meiboom, gildegebruiken, carnaval, processies en gebruiken rond de kersenoogst. Niet al deze tradities zijn even oud en sommige zijn in de twintigste eeuw opnieuw vormgegeven. Levend […]
Volkshuisvesting in Mierlo 1924–1941 De snelle verandering van Mierlo in de eerste helft van de twintigste eeuw bracht nieuwe vragen over woningen, arbeidershuisvesting, voorzieningen en gemeentelijk beleid. Het Nationaal Archief bewaart een afzonderlijk dossier van de Hoofdinspectie Volkshuisvesting voor Mierlo over de periode 1924–1941. Dat dossier vormt een primaire onderzoeksingang naast het gemeentearchief en contemporaine […]
Vrouwelijke standsorganisaties in Mierlo Vrouwelijke standsorganisaties speelden in de twintigste eeuw een rol in het sociale en verenigingsleven van Mierlo. Het jubileumverhaal over ZijActief laat een lijn zien van Boerinnenbond via KVO naar de huidige vereniging. Een contemporaine bron uit 1966 toont daarnaast dat meerdere vrouwelijke organisaties uit Mierlo-Dorp en Mierlo-Hout gezamenlijk optraden als plaatselijk […]
Vrouwen in het Mierlose onderwijs Vrouwen in het Mierlose onderwijs volgt twee lijnen die vaak door elkaar lopen: de toegang van meisjes tot onderwijs en de groeiende rol van vrouwen als onderwijzeres. In Mierlo speelde de komst van de Franciscanessen vanaf 1874 daarin een grote rol. Zusters en de Luciaschool Toen in 1874 acht Franciscanessen […]
Houten voertuigen voor landbouw en vervoer De wagenmaker vervaardigde en repareerde karren, wagens en houten onderdelen daarvan. Het ambacht was nauw verbonden met boerenbedrijven, omdat vervoer van mest, hooi, oogst en brandhout zonder karren nauwelijks mogelijk was. De wagenmaker werkte met verschillende houtsoorten en moest rekening houden met belasting, vorm en maatvoering. Voor ijzeren banden […]
Wapen van Mierlo Het gemeentewapen van Mierlo kende in de negentiende en twintigste eeuw twee officiële hoofdvormen. Het wapen dat in 1817 werd vastgesteld bevatte Sint Lucia en twee schildjes met telkens drie molenijzers. Na hernieuwd heraldisch onderzoek kreeg Mierlo bij Koninklijk Besluit van 20 augustus 1959 een nieuw wapen, waarin Sint Lucia bleef staan […]
Waterleiding in Mierlo De ingebruikname van de waterleiding in 1932 was een belangrijke stap in de modernisering van Mierlo. Tot dan toe waren huishoudens voor drinkwater in belangrijke mate afhankelijk van putten. De kwaliteit daarvan kon sterk verschillen en was kwetsbaar voor verontreiniging. Lokale gezondheidsproblemen uit de periode vóór de waterleiding laten zien waarom schoon […]
Door de heide naar Helmond De verbinding met Helmond was historisch belangrijk voor handel, bestuur en later industrie. Een vroege negentiende-eeuwse beschrijving vermeldt dat in 1801 een vrij rechte weg door de heide in de richting van Helmond werd aangelegd. Een grote verbetering volgde met de provinciale kunstweg Geldrop-Mierlo-Helmond van 1856–1857. Daarmee kreeg Mierlo een […]
Meer dan medische zorg Welzijn gaat over kunnen deelnemen aan het dagelijks leven: contact met anderen, zelfstandig functioneren, zinvolle activiteiten, veiligheid en ondersteuning wanneer dat niet vanzelf gaat. Historisch werden zulke taken vaak door familie, kerk, buurtschap en verenigingen gedragen. Armenzorg, bezoek aan zieken en vrijwilligerswerk liepen in elkaar over. Sociaal domein In de moderne […]
Werkkleding en zondagse kleding in Mierlo Historische kleding maakte zichtbaar of iemand werkte, naar de kerk ging, poseerde voor een foto of een feest bezocht. Het onderscheid tussen werkkleding en zondagse kleding biedt daardoor een ingang naar sociale normen, beroep, welvaart en religieuze cultuur in Mierlo. Kleding voor arbeid Boerenwerk, ambacht en huishouden vroegen praktische, […]
Meer dan een geboorteplaats Het woord Mierlonaar lijkt eenvoudig: iemand uit Mierlo. In de praktijk is lokale identiteit minder scherp af te bakenen. Sommige inwoners zijn in het dorp geboren en behoren tot families die er al generaties wonen. Anderen kwamen voor werk, een woning, een partner of de omgeving naar Mierlo en voelen zich […]
Wilde zwijnen in Mierlo tijdens 1944–1945 Een terugblik in de Myerlese Koerier uit 1987 noemt een minder bekende episode uit de bevrijdingstijd: boeren in Mierlo zouden in 1944–1945 te maken hebben gekregen met verdwaalde wilde zwijnen. De auteur koppelt hun komst aan de oorlogshandelingen in de Ardennen en schrijft dat een grote jachtpartij werd georganiseerd […]
