Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Tussen Eindhoven en Helmond Mierlo ligt tegenwoordig in het stedelijke netwerk tussen Eindhoven en Helmond. De belangrijkste regionale autoverbindingen zijn de routes richting de N270 en, via Geldrop, de A67. Het centrum van Mierlo ligt verder van de autosnelweg dan Geldrop, maar relatief dicht bij de N270. De fiets heeft een sterke positie. De gemeentelijke […]
Zorg is verdeeld over meerdere systemen De moderne zorg rond Mierlo bestaat niet meer uit één dorpsdokter, één klooster of één armenfonds. Huisartsen, apotheek, fysiotherapie, thuiszorg, ziekenhuizen, gemeentelijke ondersteuning en welzijnsorganisaties hebben ieder een eigen taak. Voor ondersteuning bij zelfstandig wonen of huishoudelijke problemen kunnen inwoners bij de gemeente en het CMD terecht. Persoonlijke verzorging […]
Moedercursussen van het Wit-Gele Kruis in Mierlo Voorlichting aan aanstaande en jonge moeders was een belangrijk onderdeel van de twintigste-eeuwse preventieve gezondheidszorg. In Mierlo gebeurde dit onder meer via het Wit-Gele Kruis en de wijkzusters. De lokale bronnen noemen cursussen, een bureau voor aanstaande moeders en consultatie rond zuigelingen. Daarmee werd kennis over zwangerschap, geboorte […]
Graan malen voor het dorp De molenaar zette windkracht om in maalwerk. Op de Mierlose standerdmolen werd graan tussen molenstenen tot meel of veevoer verwerkt. De molen was eeuwenlang bezit van de Heren van Mierlo en werd aan een molenaar verpacht. Heemkundig onderzoek noemt de molen zeer waarschijnlijk een banmolen: inwoners moesten hun graan daar […]
Mond- en-klauwzeer in Mierlo in 1926 legt een concrete uitbraak van mond- en-klauwzeer vast in een periode waarin veehouderij een belangrijk onderdeel van het Mierlose platteland vormde. De uitbraak van april 1926 De lokale ziektegeschiedenis vermeldt dat in april 1926 in Mierlo dertig stallen met ongeveer zeventig stuks vee besmet waren met mond- en-klauwzeer. Dat […]
Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo beschrijft hoe monumenten niet alleen juridisch worden beschermd, maar ook herkenbaar worden gemaakt in de openbare ruimte. In 2024 werd een project afgerond waarbij rijks- en gemeentelijke monumenten in de gemeente met schildjes zichtbaar werden gemaakt. Van register naar straatbeeld Een monumentenregister is […]
Muntvondsten in Het Broek, Hazenwinkel en Stepekolk Historische kern Archeologisch onderzoek in en rond Mierlo heeft naast aardewerk, waterputten, graven en huisplattegronden ook munten opgeleverd. Een lokaal muntenoverzicht brengt vondsten uit Het Broek, Hazenwinkel en Stepekolk samen. Munten kunnen datering en contactnetwerken ondersteunen, maar een losse munt bewijst op zichzelf niet dat op de vindplaats […]
Naaien, handwerken en kledingvaardigheden in Mierlo Naaien, handwerken en kledingvaardigheden in Mierlo richt zich niet op één kledingstuk, maar op de vaardigheden die nodig waren om kleding en huishoudtextiel te maken, te herstellen en te onderhouden. Dagelijks noodzakelijk werk Voor gezinnen in een agrarisch en ambachtelijk dorp was textielonderhoud lange tijd een terugkerende huishoudelijke taak. […]
Het landschap rond Mierlo bestaat uit hogere zandgronden, oude akkers, heide, bossen, vennen en lager gelegen beekdalen. Die afwisseling bepaalt al eeuwen waar mensen konden wonen en boeren, maar ook waar natte natuur, bos en open heide zich ontwikkelden. Het huidige landschap is daarom een combinatie van natuurlijke processen en langdurig menselijk gebruik. Op deze […]
Onderwijs wordt een overheidstaak In de negentiende eeuw werd het lager onderwijs steeds sterker door wetten en gemeentelijk bestuur geregeld. Onderwijzers moesten aan opleidingseisen voldoen en schoolopzieners controleerden de kwaliteit. Het bestaande Mierlose schoolgebouw verkeerde rond 1819 in slechte staat. Na klachten en provinciale toestemming werd het vernieuwd en uitgebreid; het aangepaste gebouw werd in […]
Nutsvoorzieningen en communicatie in Mierlo De modernisering van Mierlo is goed zichtbaar in voorzieningen die tegenwoordig vanzelfsprekend lijken. Schoon leidingwater, elektriciteit, gas, riolering en straatverlichting veranderden de woonomgeving, terwijl post en telefonie de verbinding met de buitenwereld versnelden. Deze ontwikkelingen verliepen niet op één moment en werden ook niet door één organisatie uitgevoerd. Door de […]
OBS ’t Hout OBS ’t Hout krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Boer, ambachtsman, winkelier en fabrikant Ondernemen in Mierlo bestond eeuwenlang uit kleinschalige bedrijvigheid die direct verbonden was met het dagelijks dorpsleven. Boeren verkochten producten, ambachtslieden maakten en repareerden goederen en herbergen, winkels en handelaren bedienden inwoners en reizigers. In de negentiende eeuw vormde thuisweven een belangrijke aanvulling op het landbouwinkomen. Rond 1900 begon daarnaast fabrieksmatige […]
Eigen school vanaf 1873 Kinderen uit Mierlo-Hout gingen lange tijd naar de school in Mierlo-Dorp. In de negentiende eeuw werd de afstand en groei van ’t Hout steeds problematischer. In 1873 kreeg Mierlo-Hout een eigen school. Voor meisjes volgde in 1889 een belangrijke uitbreiding toen de Zusters van Liefde van Schijndel zich in het Sint-Alphonsusklooster […]
Een kleine dorpsschool Voor 1800 was het onderwijs in Mierlo kleinschalig en sterk verbonden met kerk en plaatselijke bestuurders. Kinderen van verschillende leeftijden konden tegelijk in één ruimte les krijgen. Lezen, schrijven en rekenen vormden de belangrijkste vaardigheden. Niet ieder kind volgde even regelmatig onderwijs; ouders betaalden schoolgeld en kinderen waren ook thuis of op […]
Onderwijsarchieven van Mierlo De geschiedenis van onderwijs in Mierlo is over verschillende archieven verspreid. Schoolgebouwen, onderwijsorganisaties en religieuze congregaties lieten ieder andere soorten dossiers na. Een gerichte bronnenkaart voorkomt dat alleen jubileumverhalen of herinneringen worden gebruikt. Wat de bronnen vastleggen De bronlaag bevat een concrete inventariseenheid over een lagere school in Mierlo, bouwbescheiden uit 1932–1965 […]
Geschiedenis bevat ook onzekerheid Niet iedere vraag over Mierlo kan met de huidige bronnen definitief worden beantwoord. Soms ontbreken originele documenten, spreken transcripties elkaar tegen of is een latere traditie veel stelliger geworden dan het beschikbare bewijs toestaat. Voorbeelden zijn de precieze vroegste genealogie van de Heren van Mierlo, de exacte bouwfase van het oudste […]
Van heerlijkheid naar moderne gemeente Mierlo kende al eeuwen vóór de moderne gemeentelijke organisatie een eigen lokale bestuursstructuur. In de tijd van de heerlijkheid speelden de heer, schepenen en andere plaatselijke functionarissen een rol in bestuur en rechtspraak. De moderne gemeente Mierlo ontstond in de bestuurlijke hervormingen van de Franse en vroeg-Nederlandse periode. Het Centraal […]
Van Apostelhuisfonds naar georganiseerd zorgcomplex De geschiedenis van Bethanië begint niet in 1932. De financiële en sociale lijn loopt terug naar de zestiende-eeuwse fundatie van Willem van Enckevoirt. In 1874 kwamen klooster, school en ruimte voor oude mannen in één complex tegenover de pastorie. In 1909 kon een aangrenzend huis worden gekocht; na verbouwing kreeg […]
Het drukste moment van het landbouwjaar Oogsten was afhankelijk van het gewas. Graan moest worden gemaaid en gedorst, aardappelen gerooid en fruit geplukt. Bij kwetsbare producten bepaalde het weer hoe snel gewerkt moest worden. In Mierlo was veel oogstwerk nog lang handwerk. De twintigste-eeuwse groentecontractteelt kon juist profiteren van grote gezinnen: lokale bronbeschrijvingen benadrukken dat […]
Straffen moesten ook zichtbaar zijn In vroegere rechtssystemen had straf niet alleen als doel een veroordeelde te treffen. Openbaarheid kon ook dienen om de gemeenschap te waarschuwen en de eer of sociale positie van de veroordeelde aan te tasten. Daarom kwamen schandstraffen, publieke bekendmakingen en andere vormen van vernedering voor. Verbanning verwijderde een persoon tijdelijk […]
School, sport en vrije tijd Opgroeien in het huidige Mierlo verschilt sterk van de situatie waarin kinderen zomers van school wegbleven om op het land te werken. Onderwijs beslaat een veel groter deel van de jeugd en wordt aangevuld met kinderopvang, sport, muziek, cultuur en verenigingsactiviteiten. Ook de schoolomgeving verandert. Kindcentra combineren steeds vaker onderwijs […]
Wegennet krijgt een nieuwe gebruiker De opkomst van de motorauto veranderde Mierlo in de twintigste eeuw sterk. Wegen die oorspronkelijk voor voetgangers, karren en fietsen waren aangelegd, moesten geschikt worden gemaakt voor sneller en zwaarder verkeer. De provinciale verbindingen richting Geldrop en Helmond kregen daardoor steeds meer betekenis. Bruggen werden vervangen, wegen verbreed en verhard […]
Oranjefeest in Mierlo in 1937 Historische kern Een afzonderlijk lokaal artikel beschrijft het Oranjefeest dat in 1937 in Mierlo werd gehouden. Het dossier plaatst zo’n feest in de context van het interbellum, lokale verenigingen, scholen, muziek, vlagvertoon en gemeentelijke organisatie. Programmaonderdelen worden alleen exact opgesomd wanneer het oorspronkelijke programma of krantverslag is gecontroleerd. Plaats in […]
