Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
1617 als keerpunt In 1617 kochten de inwoners van Mierlo een groot deel van de heerlijke rechten af. De achtergrond lag in jaren van spanning tussen bevolking en heer, versterkt door economische problemen, oorlogsomstandigheden en het strenge bewind van Erasmus van Grevenbroeck. De afkoop betekende niet dat alle banden met de heer verdwenen. Het kasteel […]
Een oude centrale as De Dorpsstraat is een van de belangrijkste historische lijnen door Mierlo. De straat verbindt verschillende oude kerngebieden en bevat of bevatte bestuurlijke, religieuze, commerciële en agrarische functies. Aan de Dorpsstraat staat het Oude Raadhuis uit 1806. Ook de standerdmolen staat tegenwoordig aan deze centrale dorpsas, nadat zij in de negentiende eeuw […]
Bescherming van lokaal erfgoed Gemeentelijke monumenten zijn objecten die vooral op lokaal niveau van bijzondere cultuurhistorische, architectonische of stedenbouwkundige waarde zijn. Ze vullen de landelijke rijksmonumentenbescherming aan. Voor Mierlo kunnen juist karakteristieke boerderijen, woningen, bedrijfsgebouwen en kleinere objecten belangrijk zijn voor het lokale verhaal, ook wanneer hun betekenis niet van nationaal niveau is. Actuele lijst […]
Gruitrecht in de heerlijkheid Mierlo Gruitrecht in de heerlijkheid Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Langgevelboerderijen in een agrarisch dorp Als voormalige agrarische gemeente kende Mierlo veel boerderijen. De cultuurhistorische inventarisatie noemt vooral het Brabantse langgeveltype: woon- en bedrijfsfuncties liggen daarbij onder één langgerekt dak en zijn vanaf de lange gevel bereikbaar. De meeste historische boerderijen waren sober uitgevoerd in baksteen en lagen dicht langs wegen of aan de rand […]
Een van de kasteelboerderijen Het Hofgoed was een boerderij aan de Kasteelweg die tot het historische bezit rond het Kasteel van Mierlo behoorde. Op de kadastrale kaart van 1832 stond de hoeve in bezit van baron M.G.K. van Scherpenzeel-Heusch. In de negentiende en twintigste eeuw wisselde het Hofgoed meerdere malen van eigenaar. In 1936 werd […]
Houtschat en houtrechten in Mierlo Houtschat en houtrechten in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Jaarmarkt van Mierlo uit 1232 Een van de vroegste aanwijzingen voor de economische betekenis van Mierlo is het recht om een jaarmarkt te houden. De Canon van Mierlo vermeldt dat hertog Hendrik I van Brabant in 1232 aan Mierlo het recht toekende om een jaarmarkt te organiseren. Zo’n marktprivilege was in de middeleeuwen meer dan […]
Kortste route naar de parochiekerk Kerkpaden waren voetpaden die bewoners van buurtschappen en verspreide boerderijen gebruikten om naar de kerk te gaan. Zij liepen vaak zo rechtstreeks mogelijk door akkers en weilanden en volgden niet altijd de bredere karroutes. De kadastrale kaart van Mierlo uit 1832 laat verschillende wegen met de naam Kerkweg zien. Daarbij […]
Korweide en gemene weiden in Mierlo Korweide en gemene weiden in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, […]
Mierlo volgens A.C. Brock rond 1825 Een waardevolle vroege negentiende-eeuwse beschrijving van Mierlo is te vinden in de Beschrijving der Meijerij van Adriaan Cornelis Brock. Het handschrift ontstond in de jaren rond 1825. Brock, die van 1775 tot 1834 leefde en koster in Sint-Oedenrode was, beschreef plaatsen in de Meierij vanuit de kennis en geschiedopvattingen […]
Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo beschrijft hoe monumenten niet alleen juridisch worden beschermd, maar ook herkenbaar worden gemaakt in de openbare ruimte. In 2024 werd een project afgerond waarbij rijks- en gemeentelijke monumenten in de gemeente met schildjes zichtbaar werden gemaakt. Van register naar straatbeeld Een monumentenregister is […]
Boerderij en land als één economische eenheid Een historische hoeve bestond niet alleen uit een boerderijgebouw. Tot de hoeve konden ook akkers, weilanden, beemden, heidegebruik en andere rechten behoren. Grote hoeven waren daardoor economische eenheden die generaties lang een vaste plaats in het landschap konden behouden. De Heren van Mierlo bezaten verschillende grote hoeven die […]
Overval op het Oude Raadhuis in 1944 De overval op het Oude Raadhuis op 11 februari 1944 was een concrete verzetsactie in Mierlo. Het doel was niet een spectaculaire bezetting van het gemeentehuis, maar het ondermijnen van de administratieve middelen waarmee de bezetter inwoners kon oproepen en controleren. Juist daardoor past de actie in de […]
Provinciale monumentenlijst Mierlo 1992 Lokale historische bronnen noemen 1992 als moment waarop zestig Mierlose panden op een provinciale monumentenlijst zouden zijn opgenomen. De primaire provinciale documentatie laat echter een verwante maar andere bron zien: de Cultuurhistorische Inventarisatie Mierlo van het Monumenten Inventarisatie Project, gebaseerd op veldwerk in 1989/1990 en gepubliceerd in november 1990. Dit dossier […]
Erfgoed van nationaal belang Rijksmonumenten zijn gebouwen, terreinen of objecten die vanwege hun cultuurhistorische betekenis zijn opgenomen in het Rijksmonumentenregister. Voor de officiële status, het monumentnummer en de formele beschrijving is dat register de primaire bron. De actuele gemeentelijke monumentenpagina en Monumenten.nl/Rijksmonumentenregister tellen in Mierlo negen rijksmonumenten: Voormalig gemeentehuis, Dorpsstraat 134 — monumentnummer 526441. Patronaat, […]
Ruilverkaveling in Mierlo De ruilverkaveling van Mierlo behoort tot de ingrijpendste veranderingen van het agrarische landschap in de twintigste eeuw. Het BHIC ontsluit archiefmateriaal van de plaatselijke commissie over de periode 1935–1977. Ruilverkaveling was bedoeld om versnipperde landbouwgronden doelmatiger te ordenen, maar had gevolgen die veel verder gingen dan eigendomsgrenzen alleen. Wegen, sloten, perceelsvormen en […]
Tolrecht in de heerlijkheid Mierlo Tolrecht in de heerlijkheid Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Verborgen schat van Mierlo in 1791 Op 9 april 1791 schreef secretaris B. J. van Heuven van de heerlijkheid Mierlo aan de Vrouw van Mierlo over een gerucht dat in het dorp rondging: bij een inwoner zou onder de overstek van een woning een aardewerken pot met enkele honderden munten zijn opgegraven. Van Heuven onderzocht […]
Een agrarisch landschap dat plaatsmaakte De groei van Mierlo in de twintigste en eenentwintigste eeuw vond voor een groot deel plaats op voormalige landbouwgrond. Daarmee verdwenen niet alleen akkers en boomgaarden, maar ook boerderijen, stallen en erven. Sommige boerderijen werden gesloopt omdat zij bouwplannen in de weg stonden; andere raakten hun agrarische functie kwijt en […]
Van lokale middenstand naar veranderd winkelpatroon Het Mierlo van de twintigste eeuw kende veel kleine winkels die onderdeel waren van het dagelijkse dorpsleven: kruideniers, bakkers, slagers, textielzaken en andere speciaalzaken. Vaak waren winkel en woning in hetzelfde pand ondergebracht. De komst van grotere winkels, supermarkten, autoverkeer en veranderend consumentengedrag maakte veel kleinschalige bedrijven economisch minder […]
Steeds minder residentiële betekenis Vanaf de zeventiende eeuw verloor het kasteel geleidelijk zijn functie als permanente machtsresidentie. Na de afkoop van veel heerlijke rechten in 1617 verbleven de heren vaker elders. In de achttiende eeuw werd het gebouw steeds minder intensief gebruikt. In 1736 werd kasteel en hoeve op 5.000 gulden getaxeerd. Erfgoed Brabant interpreteert […]
Wapen van Mierlo Het gemeentewapen van Mierlo kende in de negentiende en twintigste eeuw twee officiële hoofdvormen. Het wapen dat in 1817 werd vastgesteld bevatte Sint Lucia en twee schildjes met telkens drie molenijzers. Na hernieuwd heraldisch onderzoek kreeg Mierlo bij Koninklijk Besluit van 20 augustus 1959 een nieuw wapen, waarin Sint Lucia bleef staan […]
Een gebied met plaatselijke rechten Een heerlijkheid was in de middeleeuwen en vroegmoderne tijd een gebied waarin een heer bepaalde bestuurlijke, juridische en economische rechten bezat. Die rechten waren niet overal hetzelfde en konden in de loop van de eeuwen veranderen. Een heerlijkheid moet daarom niet worden gezien als een moderne gemeente met één vast […]
