Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
101st Airborne in Mierlo Op 19 september 1944 verschenen Amerikaanse parachutisten van de 101st Airborne Division in Mierlo. De Heemkundekring heeft foto’s en ooggetuigenherinneringen bewaard waarin de komst van de Amerikaanse militairen als een eerste moment van bevrijding wordt beschreven. Voor inwoners die ruim vier jaar Duitse laarzen en uniformen hadden gezien, maakten de Amerikaanse […]
Belgische vluchtelingen in Mierlo De Duitse inval in België in 1914 bracht een vluchtelingenstroom naar het neutrale Nederland op gang. Noord-Brabant lag direct achter de grens en kreeg daardoor al vroeg met opvang te maken. Ook Mierlo ontving Belgische vluchtelingen. Het precieze aantal en de verblijfsduur mogen niet zonder archiefcontrole worden ingevuld, maar het gemeentelijke […]
Ruim vier jaar Duitse overheersing Van mei 1940 tot september 1944 stond Mierlo onder Duitse bezetting. De invloed daarvan nam in de loop van de oorlog toe. Vrijheden werden beperkt, goederen werden schaars en bewoners kregen te maken met distributie, vorderingen en de dreiging van gedwongen arbeid. Duitse militairen gebruikten lokale gebouwen en infrastructuur. Huize […]
Dagboeken van Kees Maas 1943–1945 De dagboekjes van Kees Maas vormen een bijzonder type historische bron: een egodocument dat tijdens de Tweede Wereldoorlog zelf werd bijgehouden en pas vele decennia later publiek werd ontsloten. Door de dagboeken als eigen dossier te behandelen kan de encyclopedie helder onderscheid maken tussen bron, persoon en latere boekpublicatie. Dagelijks […]
Bonnen en rantsoenen Tijdens de bezetting werden steeds meer levensmiddelen en gebruiksgoederen alleen via distributiebonnen verkrijgbaar. Het systeem moest schaarse voorraden verdelen, maar betekende voor gezinnen dat voedsel, kleding, brandstof en andere producten niet meer vrij gekocht konden worden. Op het platteland waren sommige voedingsmiddelen dichterbij dan in grote steden, maar dat betekende niet dat […]
20 september 1944 Na de feestelijke verwachtingen van 19 september bleek de bevrijding nog niet definitief. Duitse troepen keerden op woensdag 20 september terug in Mierlo-Dorp. De terugkeer hing samen met de zware tegenstand in de omgeving van Mierlo-Hout en Helmond. Geallieerde eenheden moesten zich hergroeperen en het front bewoog tijdelijk terug. Angstige onzekerheid Voor […]
Dwangarbeiders uit Mierlo in Duitsland Tijdens de Duitse bezetting kregen ook inwoners uit Mierlo te maken met arbeidsinzet in Duitsland. Dit dossier richt zich op die vaak minder zichtbare oorlogservaring: oproep, vertrek, verblijf, arbeid, contact met thuis en terugkeer. De beschikbare lokale interviews zijn waardevol omdat zij individuele ervaringen bewaren, maar herinneringen die tientallen jaren […]
Fragmentatiebommen op Mierlo op 24 oktober 1944 Historische kern Op 24 oktober 1944, ruim een maand na de bevrijding van Mierlo, volgde onverwacht opnieuw oorlogsgeweld. Volgens het lokale onderzoek wierp een Duits vliegtuig rond 19.45 uur fragmentatie- of splinterbommen af bij de toenmalige Lindenstraat, de huidige Wilhelminastraat. De tien maanden oude Toontje van de Vossenberg […]
Veel verschillende geallieerde eenheden De bevrijding van Mierlo en de verdere strijd in Zuidoost-Nederland bracht militairen uit verschillende geallieerde formaties naar het dorp. Op 19 september waren Amerikaanse parachutisten van de 101st Airborne Division aanwezig; later speelden Britse grondeenheden een hoofdrol in de gevechten rond Mierlo en Mierlo-Hout. Na de bevrijding werd Bethanië een hoofdkwartier […]
Van oorlogsgraf naar vaste herdenkingsplaats Vrij snel na de oorlog werd Mierlo War Cemetery een belangrijke plaats voor herdenking. De eerste nationale dodenherdenking vond in Nederland in 1946 plaats en lokale bronnen tonen dat ook op het Mierlose ereveld al vroeg ceremonies werden gehouden. Naast 4 mei kreeg ook 21 september, de datum van de […]
Oorlog en dekolonisatie na 1945 Voor tientallen Mierlose gezinnen eindigde de militaire onzekerheid niet in 1945. Mierlose mannen werden als oorlogsvrijwilliger of dienstplichtige uitgezonden naar Nederlands-Indië/Indonesië tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Een lokale bron vermeldt 66 Mierlose militairen die in de periode 1946–1950 behouden terugkeerden. Het thuisfront hield contact via onder meer het speciaal voor hen […]
Liefs uit Berlijn – van dagboek tot publicatie Liefs uit Berlijn is een in 2022 verschenen boek waarin Ton Maas de dagboekjes van zijn vader Kees uit 1943–1945 als basis gebruikt voor een reconstructie van oorlog, dwangarbeid en de relatie met Martha Kopka. Voor de Mierlose encyclopedie is vooral het traject van privébron naar publieke […]
Dankbaarheid voor 66 teruggekeerde militairen De Mariakapel aan de Sint Sebastiaanweg kreeg na de oorlog een bijzondere herinneringsfunctie. De kapel werd op 22 juli 1951 door pastoor Th. van Lierop ingewijd uit dankbaarheid voor de behouden terugkeer van 66 Mierlose militairen die tussen 1946 en 1950 in Nederlands-Indië/Indonesië waren ingezet. De bevolking bracht via acties […]
Een grote geallieerde operatie Operatie Market Garden begon op 17 september 1944. Het plan combineerde luchtlandingen met een snelle grondopmars vanuit België. In Zuidoost-Brabant moesten geallieerde eenheden via Eindhoven verder noordwaarts trekken. Mierlo lag niet in het centrale luchtlandingsgebied, maar kwam direct in de strijdzone terecht. Eindhoven werd op 18 september bevrijd en de geallieerde […]
Een dorp in een gespannen Europa In de jaren dertig was Mierlo nog in sterke mate een agrarisch dorp, met daarnaast textielarbeid, middenstand en een groeiend verenigingsleven. De internationale spanningen waren echter ook hier merkbaar. De opkomst van nazi-Duitsland, de oorlogsdreiging en uiteindelijk de Nederlandse mobilisatie maakten duidelijk dat neutraliteit geen garantie voor veiligheid was. […]
Mierlo tijdens de Dertigjarige Oorlog 1618–1648 De Dertigjarige Oorlog speelde zich grotendeels buiten Mierlo af, maar Mierlose families en netwerken konden er wel rechtstreeks door worden geraakt. Een in de Myerlese Koerier gepubliceerde briefwisseling uit 1626 volgt leden van de familie Van der Steghen tijdens de oorlog en noemt verwondingen en militaire gebeurtenissen in het […]
Mierlo tijdens de Eerste Wereldoorlog De Eerste Wereldoorlog werd niet op Mierloos grondgebied uitgevochten, maar de jaren 1914–1918 veranderden ook hier het dagelijks leven. Nederland bleef neutraal, terwijl direct over de grens in België oorlog werd gevoerd. Daardoor kreeg een Brabants dorp als Mierlo te maken met mobilisatie, onzekerheid, vluchtelingen, prijsstijgingen en steeds meer overheidsbemoeienis […]
Strategisch knooppunt Mierlo-Hout behoorde tijdens de Tweede Wereldoorlog nog tot de gemeente Mierlo. De wijk lag aan de spoorlijn Eindhoven-Helmond, bij kanalen en aan de doorgaande route vanuit Eindhoven. Daardoor was het gebied militair veel belangrijker dan een gewone woonwijk. Al in mei 1940 vielen er slachtoffers bij een bombardement. In 1944 werd Mierlo-Hout opnieuw […]
Molen van Branten in oorlogstijd De Molen van Branten heeft naast zijn lange molengeschiedenis een afzonderlijke oorlogshistorische laag. Door de verhoogde ligging aan de rand van het toenmalige dorp bood de molenberg uitzicht richting Eindhovensch Kanaal en Mierlo-Hout. Daardoor kreeg de omgeving tijdens de oorlog en vooral bij de gevechten van september 1944 een militaire […]
Uit handen van de bezetter blijven Naarmate de bezetting strenger werd, moesten mensen onderduiken om arrestatie, deportatie of gedwongen arbeid te vermijden. Het kon gaan om joden, verzetsmensen, mannen die de arbeidsinzet wilden ontlopen en andere gezochte personen. Onderduiken was alleen mogelijk dankzij hulp van anderen. Onderdak, voedselbonnen, kleding en informatie moesten vaak in het […]
Oorlogsinterviews met inwoners van Mierlo uit 1994 In 1994 zijn herinneringen van inwoners aan de oorlogsjaren in een archiefcollectie vastgelegd. Zulke interviews zijn onmisbaar voor ervaringen die nauwelijks in officiële dossiers voorkomen: angst, evacuatie, dagelijkse improvisatie, indrukken van militairen en de manier waarop gebeurtenissen tientallen jaren later werden herinnerd. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal […]
Meer dan één soort slachtoffer De oorlogsslachtoffers uit de toenmalige gemeente Mierlo vormen geen enkele homogene groep. Burgers kwamen om door bombardementen, beschietingen en andere oorlogshandelingen. Militairen sneuvelden elders en inwoners konden slachtoffer worden van vervolging, gevangenschap of andere gevolgen van de oorlog. Mierlo-Hout kreeg door zijn strategische ligging bijzonder veel oorlogsgeweld te verwerken. In […]
Verzet kende veel vormen Verzet tegen de bezetter bestond niet alleen uit gewapende acties. Het kon ook gaan om het verbergen van mensen, doorgeven van informatie, verspreiden van illegale berichten, vervalsen van documenten of saboteren van Duitse maatregelen. Lokale bronnen over Bethanië vermelden dat onderwijzend personeel tijdens de bezetting een verzetsrol had. Zulke verwijzingen laten […]
Bethanië als toevluchtsoord Na de bevrijding eindigde de oorlog voor Zuid-Nederland niet onmiddellijk. Het front schoof noord- en oostwaarts en grote groepen mensen raakten ontheemd. Huize Bethanië kreeg naast zijn militaire functie ook een belangrijke humanitaire rol. Volgens het Brabants Historisch Informatie Centrum werden in het laatste oorlogsjaar meer dan achthonderd vluchtelingen in Bethanië opgevangen. […]
