Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Terugkeer van openbaar onderwijs Na de overdracht van de openbare school aan het kerkbestuur in 1927 kende Mierlo tientallen jaren geen openbare lagere school meer. In 1981 veranderde dat met de komst van openbare school ’t Schrijverke. Nieuwe keuze voor ouders De school betekende dat ouders in Mierlo opnieuw konden kiezen voor openbaar basisonderwijs naast […]
Hulp wanneer gezin en inkomen tekortschoten Armoede betekende vroeger niet alleen te weinig geld. Wie ziek werd, niet meer kon werken of geen familie had, kon ook voedsel, brandstof, huisvesting en verzorging missen. In Mierlo speelden kerkelijke armenfondsen en later de gemeente een belangrijke rol. Een boerderij aan de Dorpsstraat/hoek Prelaat Brantenstraat was in de […]
Twintigste-eeuwse schaalvergroting De oudere mannenopvang rond Bethanië groeide in de twintigste eeuw uit tot een veel groter bejaardencentrum. Uitbreidingen van gebouwen en voorzieningen maakten verzorging van een grotere groep bewoners mogelijk. De kloosterboerderij leverde aanvankelijk producten en inkomsten voor zusters en bewoners. Rond 1975 werd deze boerderij gesloopt en kwam de grond beschikbaar voor uitbreiding […]
Van Duitse inkwartiering naar Brits hoofdkwartier Huize Bethanië had tijdens de oorlog meerdere militaire functies. Duitse militairen namen het gebouw tijdens de bezettingsjaren in gebruik. Na de bevrijding van Mierlo op 21 september 1944 veranderde de situatie volledig. Bethanië werd hoofdkwartier van het Britse VIII Corps. Daarmee kwamen hoge geallieerde militairen naar Mierlo. Lokale bronnen […]
Huisarts van 1934 tot 1974 Emiel Kerssemakers was veertig jaar huisarts in Mierlo. Zijn praktijk bediende niet alleen Mierlo-Dorp, maar ook patiënten uit Mierlo-Hout en Stiphout. In een periode waarin huisartsenzorg veel meer bij mensen thuis plaatsvond, kende een dorpsdokter vaak meerdere generaties van dezelfde families. Kerssemakers werd daardoor een zeer herkenbare figuur in het […]
Dorpsputten en openbare pompen in Mierlo Dorpsputten en openbare pompen in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, […]
Opgericht op 5 mei 1951 EHBO Mierlo werd op 5 mei 1951 opgericht. Jan Liebreks, Ferdinand Branten en Goen van der Wiel namen volgens de Canon het initiatief; dokter Kerssemakers en pastoor Van Lierop waren eveneens nauw betrokken. De vereniging wilde inwoners opleiden om direct na een ongeval verantwoorde eerste hulp te kunnen geven, in […]
Vanaf 1874 in Mierlo Acht Franciscanessen van Oirschot vestigden zich op 28 november 1874 in Mierlo. Zij kwamen voor onderwijs, maar kregen ook een belangrijke zorgtaak. De nieuwe gebouwen tegenover de pastorie boden ruimte voor klooster, school en het opnieuw georganiseerde Apostelhuis. Aanvankelijk wilden de oudere mannen liever bij particulieren blijven wonen, waardoor het gasthuis […]
Meerdere betekenissen door de eeuwen heen Het woord gasthuis kan in de Mierlose geschiedenis tot verwarring leiden. Het zestiende-eeuwse Apostelhuis was al bedoeld als hospitaal of gasthuis voor twaalf oude mannen. In 1874 ontstond tegenover de pastorie opnieuw een complex waarin oude mannen konden worden opgenomen. Vanaf 1881 verbleven daar daadwerkelijk bewoners. Nieuw gasthuis in […]
Van vroedvrouw aan huis naar georganiseerde moeder- en kindzorg Bevallingen vonden vroeger vrijwel altijd thuis plaats. De vroedvrouw begeleidde de geboorte, terwijl familie en buurvrouwen praktische ondersteuning boden. In de negentiende eeuw kwam de gemeentelijke medische armenzorg erbij. In de twintigste eeuw namen huisartsen, vroedvrouwen en kruisverenigingen gezamenlijk een groter deel van de professionele geboorte- […]
Lang afhankelijk van artsen buiten het dorp Professionele medische zorg kwam in Mierlo relatief laat structureel op gang. Inwoners deden onder meer een beroep op artsen uit Helmond en Geldrop. In de negentiende eeuw organiseerde de gemeente een armenpraktijk. Plattelandsheelmeester Jacobus van Hout verzorgde samen met vroedvrouw Maria Anna van Stekelenborg onvermogende patiënten. Na zijn […]
Kennis uit ervaring en overlevering Wanneer een arts niet direct beschikbaar was, gebruikten huishoudens middelen die zij uit familieoverlevering, volksgeneeskunde of praktische ervaring kenden. Kruiden, warme doeken, voeding, rust en eenvoudige wondverzorging konden daarbij een rol spelen. Sommige middelen hadden een werkzame basis, andere waren vooral traditie of bijgeloof. Het onderscheid was voor mensen zonder […]
Jaarthema Zorg in Mierlo 2026 Heemkundekring Myerle koos voor 2026 het jaarthema Zorg in Mierlo. Het thema bracht verschillende onderdelen van de lokale gezondheids- en welzijnsgeschiedenis bijeen: armenzorg, religieuze ouderenzorg, wijkverpleging, geboortezorg, huisartsen, EHBO en de ontwikkeling van zorggebouwen. Het onderwerp is voor de encyclopedie relevant omdat een jaarthema niet alleen terugkijkt, maar ook actief […]
Van gemengde dorpsschool naar aparte jongensschool De oudste Mierlose dorpsschool was niet formeel uitsluitend voor jongens, maar jongens maakten historisch vaker gebruik van onderwijs dan meisjes. Na de opening van de katholieke meisjesschool in 1874 bleven aan de openbare school aan de Dorpsstraat vrijwel alleen jongens over. In 1927 werd deze school officieel de katholieke […]
Zorg als religieuze opdracht De katholieke kerk speelde eeuwenlang een grote rol bij armen- en ouderenzorg. Liefdadigheid werd gezien als christelijke plicht en kreeg vorm via fondsen, collectes, parochiële verenigingen en religieuze congregaties. Het Apostelhuis was een vroeg Mierloos voorbeeld. In de negentiende eeuw kwamen daar de Franciscanessen bij, die onderwijs, armenzorg en verzorging van […]
Kwakzalvers in Mierlo Historische kern In een tijd waarin professionele medische zorg beperkt bereikbaar was, bestond naast huisarts, vroedvrouw en apotheker een wereld van huismiddelen, rondtrekkende genezers en kwakzalverij. De Myerlese Koerier behandelt dit als een eigen onderdeel van een reeks over bijgeloof, heksen en kwakzalvers. Voor de encyclopedie is vooral van belang welke praktijken […]
Meisjesschool vanaf 1874 De Luciaschool begon in 1874 als katholieke meisjesschool. Zij lag aanvankelijk tegenover de pastorie, ongeveer op de plaats waar later Huize Bethanië kwam. De Franciscanessen verzorgden het onderwijs. Naast de meisjesschool richtten zij in 1877 een gemengde kleuterschool op. Nieuwbouw en uitbreiding Na de Onderwijswet van 1920 werd subsidie verkregen voor nieuwbouw. […]
Oude praktijk, moderne naam Familieleden en buren verzorgen hulpbehoevenden al eeuwen. De moderne term mantelzorg maakt zichtbaar dat deze langdurige, onbetaalde zorg een afzonderlijke maatschappelijke betekenis heeft. Waar vroegere gezinnen vaak vanzelfsprekend voor ouderen en zieken moesten zorgen omdat weinig alternatieven bestonden, functioneert mantelzorg tegenwoordig naast professionele zorg. Ondersteuning voor de mantelzorger De gemeente Geldrop-Mierlo […]
Zorg is verdeeld over meerdere systemen De moderne zorg rond Mierlo bestaat niet meer uit één dorpsdokter, één klooster of één armenfonds. Huisartsen, apotheek, fysiotherapie, thuiszorg, ziekenhuizen, gemeentelijke ondersteuning en welzijnsorganisaties hebben ieder een eigen taak. Voor ondersteuning bij zelfstandig wonen of huishoudelijke problemen kunnen inwoners bij de gemeente en het CMD terecht. Persoonlijke verzorging […]
Een kleine dorpsschool Voor 1800 was het onderwijs in Mierlo kleinschalig en sterk verbonden met kerk en plaatselijke bestuurders. Kinderen van verschillende leeftijden konden tegelijk in één ruimte les krijgen. Lezen, schrijven en rekenen vormden de belangrijkste vaardigheden. Niet ieder kind volgde even regelmatig onderwijs; ouders betaalden schoolgeld en kinderen waren ook thuis of op […]
Van Apostelhuisfonds naar georganiseerd zorgcomplex De geschiedenis van Bethanië begint niet in 1932. De financiële en sociale lijn loopt terug naar de zestiende-eeuwse fundatie van Willem van Enckevoirt. In 1874 kwamen klooster, school en ruimte voor oude mannen in één complex tegenover de pastorie. In 1909 kon een aangrenzend huis worden gekocht; na verbouwing kreeg […]
Van familie en liefdadigheid naar instelling Ouderen bleven vroeger meestal binnen familie of huishouden wonen. Wie arm, alleenstaand of hulpbehoevend was, kon echter afhankelijk worden van armenzorg of een gasthuis. Het Apostelhuis bood vanaf de zestiende eeuw een bijzondere vorm van georganiseerde opvang voor twaalf oude mannen. Toen het gebouw verviel, werden bewoners bij particulieren […]
Leraar, koster en soms voorzanger De vroegere schoolmeester had vaak meer functies dan alleen lesgeven. In Mierlo kon hij tegelijk koster en voorzanger zijn. Dat verklaart waarom kerk en onderwijs eeuwenlang nauw met elkaar verbonden waren. Tot 1648 werden katholieke schoolmeesters door de kerkelijke omgeving benoemd. Daarna kwam het officiële onderwijs in protestantse handen. Reinier […]
Wie betaalt het bijzondere onderwijs? De Nederlandse schoolstrijd draaide vooral om de positie en financiering van openbaar en bijzonder, vaak confessioneel onderwijs. De vrijheid van onderwijs werd in 1848 grondwettelijk vastgelegd, maar bijzondere scholen moesten aanvankelijk grotendeels zelf worden bekostigd. In het overwegend katholieke Mierlo kreeg de wens naar katholiek onderwijs in de tweede helft […]
