Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Hulp wanneer gezin en inkomen tekortschoten Armoede betekende vroeger niet alleen te weinig geld. Wie ziek werd, niet meer kon werken of geen familie had, kon ook voedsel, brandstof, huisvesting en verzorging missen. In Mierlo speelden kerkelijke armenfondsen en later de gemeente een belangrijke rol. Een boerderij aan de Dorpsstraat/hoek Prelaat Brantenstraat was in de […]
Twintigste-eeuwse schaalvergroting De oudere mannenopvang rond Bethanië groeide in de twintigste eeuw uit tot een veel groter bejaardencentrum. Uitbreidingen van gebouwen en voorzieningen maakten verzorging van een grotere groep bewoners mogelijk. De kloosterboerderij leverde aanvankelijk producten en inkomsten voor zusters en bewoners. Rond 1975 werd deze boerderij gesloopt en kwam de grond beschikbaar voor uitbreiding […]
Huisarts van 1934 tot 1974 Emiel Kerssemakers was veertig jaar huisarts in Mierlo. Zijn praktijk bediende niet alleen Mierlo-Dorp, maar ook patiënten uit Mierlo-Hout en Stiphout. In een periode waarin huisartsenzorg veel meer bij mensen thuis plaatsvond, kende een dorpsdokter vaak meerdere generaties van dezelfde families. Kerssemakers werd daardoor een zeer herkenbare figuur in het […]
Dorpsputten en openbare pompen in Mierlo Dorpsputten en openbare pompen in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, […]
Opgericht op 5 mei 1951 EHBO Mierlo werd op 5 mei 1951 opgericht. Jan Liebreks, Ferdinand Branten en Goen van der Wiel namen volgens de Canon het initiatief; dokter Kerssemakers en pastoor Van Lierop waren eveneens nauw betrokken. De vereniging wilde inwoners opleiden om direct na een ongeval verantwoorde eerste hulp te kunnen geven, in […]
Zusters naar Mierlo in 1874 De Franciscanessen van Oirschot kwamen in 1874 naar Mierlo. Onderwijs vormde naast zorg een belangrijk onderdeel van hun werk. Bij de start van de meisjesschool begonnen de zusters met ongeveer dertig kinderen. De lokale bron vermeldt dat daar zelfs meisjes van tien of elf jaar bij waren die nog nauwelijks […]
Vanaf 1874 in Mierlo Acht Franciscanessen van Oirschot vestigden zich op 28 november 1874 in Mierlo. Zij kwamen voor onderwijs, maar kregen ook een belangrijke zorgtaak. De nieuwe gebouwen tegenover de pastorie boden ruimte voor klooster, school en het opnieuw georganiseerde Apostelhuis. Aanvankelijk wilden de oudere mannen liever bij particulieren blijven wonen, waardoor het gasthuis […]
Meerdere betekenissen door de eeuwen heen Het woord gasthuis kan in de Mierlose geschiedenis tot verwarring leiden. Het zestiende-eeuwse Apostelhuis was al bedoeld als hospitaal of gasthuis voor twaalf oude mannen. In 1874 ontstond tegenover de pastorie opnieuw een complex waarin oude mannen konden worden opgenomen. Vanaf 1881 verbleven daar daadwerkelijk bewoners. Nieuw gasthuis in […]
Van vroedvrouw aan huis naar georganiseerde moeder- en kindzorg Bevallingen vonden vroeger vrijwel altijd thuis plaats. De vroedvrouw begeleidde de geboorte, terwijl familie en buurvrouwen praktische ondersteuning boden. In de negentiende eeuw kwam de gemeentelijke medische armenzorg erbij. In de twintigste eeuw namen huisartsen, vroedvrouwen en kruisverenigingen gezamenlijk een groter deel van de professionele geboorte- […]
Lang afhankelijk van artsen buiten het dorp Professionele medische zorg kwam in Mierlo relatief laat structureel op gang. Inwoners deden onder meer een beroep op artsen uit Helmond en Geldrop. In de negentiende eeuw organiseerde de gemeente een armenpraktijk. Plattelandsheelmeester Jacobus van Hout verzorgde samen met vroedvrouw Maria Anna van Stekelenborg onvermogende patiënten. Na zijn […]
Kennis uit ervaring en overlevering Wanneer een arts niet direct beschikbaar was, gebruikten huishoudens middelen die zij uit familieoverlevering, volksgeneeskunde of praktische ervaring kenden. Kruiden, warme doeken, voeding, rust en eenvoudige wondverzorging konden daarbij een rol spelen. Sommige middelen hadden een werkzame basis, andere waren vooral traditie of bijgeloof. Het onderscheid was voor mensen zonder […]
Jaarthema Zorg in Mierlo 2026 Heemkundekring Myerle koos voor 2026 het jaarthema Zorg in Mierlo. Het thema bracht verschillende onderdelen van de lokale gezondheids- en welzijnsgeschiedenis bijeen: armenzorg, religieuze ouderenzorg, wijkverpleging, geboortezorg, huisartsen, EHBO en de ontwikkeling van zorggebouwen. Het onderwerp is voor de encyclopedie relevant omdat een jaarthema niet alleen terugkijkt, maar ook actief […]
Zorg als religieuze opdracht De katholieke kerk speelde eeuwenlang een grote rol bij armen- en ouderenzorg. Liefdadigheid werd gezien als christelijke plicht en kreeg vorm via fondsen, collectes, parochiële verenigingen en religieuze congregaties. Het Apostelhuis was een vroeg Mierloos voorbeeld. In de negentiende eeuw kwamen daar de Franciscanessen bij, die onderwijs, armenzorg en verzorging van […]
Oude praktijk, moderne naam Familieleden en buren verzorgen hulpbehoevenden al eeuwen. De moderne term mantelzorg maakt zichtbaar dat deze langdurige, onbetaalde zorg een afzonderlijke maatschappelijke betekenis heeft. Waar vroegere gezinnen vaak vanzelfsprekend voor ouderen en zieken moesten zorgen omdat weinig alternatieven bestonden, functioneert mantelzorg tegenwoordig naast professionele zorg. Ondersteuning voor de mantelzorger De gemeente Geldrop-Mierlo […]
Zorg is verdeeld over meerdere systemen De moderne zorg rond Mierlo bestaat niet meer uit één dorpsdokter, één klooster of één armenfonds. Huisartsen, apotheek, fysiotherapie, thuiszorg, ziekenhuizen, gemeentelijke ondersteuning en welzijnsorganisaties hebben ieder een eigen taak. Voor ondersteuning bij zelfstandig wonen of huishoudelijke problemen kunnen inwoners bij de gemeente en het CMD terecht. Persoonlijke verzorging […]
Van Apostelhuisfonds naar georganiseerd zorgcomplex De geschiedenis van Bethanië begint niet in 1932. De financiële en sociale lijn loopt terug naar de zestiende-eeuwse fundatie van Willem van Enckevoirt. In 1874 kwamen klooster, school en ruimte voor oude mannen in één complex tegenover de pastorie. In 1909 kon een aangrenzend huis worden gekocht; na verbouwing kreeg […]
Van familie en liefdadigheid naar instelling Ouderen bleven vroeger meestal binnen familie of huishouden wonen. Wie arm, alleenstaand of hulpbehoevend was, kon echter afhankelijk worden van armenzorg of een gasthuis. Het Apostelhuis bood vanaf de zestiende eeuw een bijzondere vorm van georganiseerde opvang voor twaalf oude mannen. Toen het gebouw verviel, werden bewoners bij particulieren […]
Pestuitbraak in Mierlo in 1636 De pest van 1636 behoort tot de zwaarste gedocumenteerde ziekteperioden in de vroege Mierlose geschiedenis. Henk Simons reconstrueerde het verloop aan de hand van begraafregisters van de Heilige Luciaparochie en vergeleek het patroon met Geldrop. Voor 1635 overleden volgens zijn telling gemiddeld één à twee inwoners per maand. Vanaf augustus […]
De nalatenschap achter het Apostelhuis Met ‘Stichting Van Enckevoirt’ wordt in de Mierlose geschiedenis de vermogens- en beheersstructuur rond de nalatenschap van kardinaal Willem van Enckevoirt bedoeld. Historische bronnen spreken vooral van de stichting of fundatie van het Apostelhuis. Inkomsten kwamen uit bezittingen, verpachtingen en andere rechten. Een rentmeester beheerde die middelen; later lag het […]
Tentoonstelling Zorg in Mierlo 2026 In het voorjaar van 2026 organiseerde Heemkundekring Myerle in het atrium van Hof van Bethanië de tentoonstelling Zorg in Mierlo. De expositie vormde een belangrijk publiek onderdeel van het gelijknamige jaarthema. Aan de hand van historische foto’s, zorgvoorwerpen en voorbeelden van gebouwen werd zichtbaar gemaakt hoe lokale gezondheids- en welzijnszorg […]
Zorg aan huis heeft oude wortels Thuis zorgen is veel ouder dan de term thuiszorg. Eeuwenlang namen familieleden en buren de verzorging van zieken en ouderen op zich. In de twintigste eeuw werd professionele zorg aan huis georganiseerd via kruisverenigingen en wijkverpleegkundigen. In Mierlo kwamen vanaf 1933 de gezusters Ronz en later andere wijkzusters bij […]
Hulp was ooit afhankelijk van lokale middelen Eeuwenlang hing steun bij armoede, ziekte en ouderdom af van familie, kerkelijke fondsen, liefdadige verenigingen en gemeentelijke armenzorg. Het Apostelhuis is daarvan een vroeg voorbeeld. Later kwamen armenbesturen, de Tafel van de Heilige Geest, Vincentius- en Elisabethverenigingen en gemeentelijk betaalde geneeskundige hulp. Rechten in plaats van uitsluitend gunsten […]
Gemeentelijk betaalde geboortehulp Vroedvrouwen waren al vroeg onderdeel van de Mierlose zorg. In de achttiende eeuw betaalden de borgemeesters een jaarlijks tractement aan verschillende vroedvrouwen. Bekende voorbeelden zijn Jenneke van Eijck-Knapen, vroedvrouw van 1753 tot 1755; Anna Maria Dijstelblom, werkzaam van 1757 tot 1766; Lucie van Bree, die van 1767 tot 1783 bleef; en Antonetta […]
Meer dan medische zorg Welzijn gaat over kunnen deelnemen aan het dagelijks leven: contact met anderen, zelfstandig functioneren, zinvolle activiteiten, veiligheid en ondersteuning wanneer dat niet vanzelf gaat. Historisch werden zulke taken vaak door familie, kerk, buurtschap en verenigingen gedragen. Armenzorg, bezoek aan zieken en vrijwilligerswerk liepen in elkaar over. Sociaal domein In de moderne […]
