Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Een belangrijk volksvoedsel De aardappel groeide vanaf de achttiende en vooral negentiende eeuw uit tot een belangrijk gewas op Brabantse boerenbedrijven. Ook op de zandgronden rond Mierlo paste de aardappel goed in het bouwplan. Aardappelen leverden veel voedsel per oppervlakte-eenheid en konden zowel voor het huishouden als voor vee worden gebruikt. Daarmee namen ze een […]
Brood als dagelijkse basis De bakker verwerkte meel tot brood en andere bakproducten. In een dorp met graanteelt en een eigen korenmolen bestond een directe keten van akker naar molenaar en bakker. De Mierlose bronnen tonen bakkers ook in andere lokale geschiedenissen. Johannes Ferdinand Branten, echtgenoot van Anna Maria Doers, wordt als Mierlose bakker en […]
Vruchtbaarheid maken op arme zandgrond De natuurlijke Mierlose zandgronden bevatten relatief weinig voedingsstoffen. Bemesting was daarom een voorwaarde voor langdurige akkerbouw. Stalmest werd vermengd met strooisel, plaggen en ander organisch materiaal en over de bouwlanden verspreid. Door herhaald opbrengen werden sommige oude akkers geleidelijk opgehoogd. Een landbouwkundige revolutie in de moderne tijd Vanaf de negentiende […]
Gewas voor arme grond Boekweit was geen graansoort in botanische zin, maar werd wel op vergelijkbare wijze gebruikt. Het gewas kon groeien op relatief arme zandgronden en was daarom aantrekkelijk voor boeren in gebieden als Mierlo. De zaden werden gemalen en gebruikt voor pap, koeken en andere gerechten. Boekweit had een korte groeiperiode, maar was […]
Werk in huis én bedrijf Het werk van de boerin beperkte zich niet tot het huishouden. Zij zorgde voor eten, kleding en kinderen, maar werkte vaak tegelijk mee aan melken, voeren, tuinieren, oogsten, bewaren en verwerken van voedsel. Op gemengde bedrijven liepen woon- en bedrijfsruimte letterlijk in elkaar over. De werkdag werd bepaald door seizoenen, […]
Brand op Luchen in 1933 Brand op Luchen in 1933 beschrijft een nachtelijke brand die twee boerderijen op Luchen verwoestte en korte tijd de vrees opriep dat een veel groter deel van het buurtschap verloren zou gaan. De nacht van 14 op 15 maart In de nacht van dinsdag 14 op woensdag 15 maart 1933 […]
Contractteelt voor de Mierlose conservenindustrie Contractteelt werd in de tweede helft van de twintigste eeuw een belangrijke schakel tussen landbouw, veiling en voedselverwerking rond Mierlo. De Myerlese Koerier beschrijft hoe de ontwikkeling van conservenproductie samenhing met afspraken over de teelt van onder meer groenten voor verwerking. Daarmee veranderde een deel van de landbouw van productie […]
De Kersepit 1946–1949 De Kersepit was een Mierloos contactblad in de eerste naoorlogse jaren en vormt een bijzondere bron voor de band tussen het thuisfront en Mierlonaren die als militair in Nederlands-Indië verbleven. Het blad geeft een ander perspectief dan officiële militaire bronnen: dat van dorpsnieuws, persoonlijke berichten en onderlinge verbondenheid. Contact over grote afstand […]
IJzerwerk voor boeren en dorp De smid vervaardigde en repareerde uiteenlopende ijzeren onderdelen: gereedschap, beslag, haken, scharnieren en onderdelen voor karren en landbouwmachines. Mierlose bronnen geven concrete voorbeelden. In 1823–1824 maakte smid Godefridus van Stekelenborg voor de gemeente nieuwe brandhaken. In een krantenverslag uit 1921 komt smid Liebrechts voor als lokale middenstander. Een ambacht midden […]
Organisatoren van huisproductie Een fabrikeur was niet noodzakelijk iemand die al een moderne fabriek bezat. In het systeem van huisnijverheid organiseerde de fabrikeur productie door grondstoffen of garens aan thuiswerkers te leveren en het afgewerkte textiel terug te nemen voor verdere verwerking en verkoop. Voor Mierlose thuiswevers waren vooral fabrikeurs in Geldrop en Helmond belangrijk. […]
Bomen rond boerderijen en erven Fruitbomen waren lange tijd een vertrouwd onderdeel van het agrarische landschap. Appels, peren, pruimen en kersen groeiden in boomgaarden bij boerderijen en op geschikte percelen rond het dorp. Voor Mierlo kregen vooral de kersen een uitzonderlijke betekenis. In de negentiende en vooral vroege twintigste eeuw ontwikkelde de teelt zich van […]
Goormeesters van Mierlo De goormeesters of goorgesworenen waren functionarissen die toezicht hielden op het gebruik van de gemeenschappelijke gronden van Mierlo. Hun werk laat zien dat het beheer van weiden, turfgronden en andere gedeelde hulpbronnen niet vrijblijvend was. Waar veel gebruikers dezelfde gronden benutten, waren regels, controle en sancties nodig. De goormeesters vormden daarmee een […]
Gemengd bedrijf als basis Het traditionele boerenbedrijf in Mierlo was meestal geen sterk gespecialiseerd bedrijf zoals veel moderne landbouwbedrijven. Akkerbouw en veehouderij vulden elkaar aan. Rogge, boekweit, aardappelen en later uiteenlopende groenten werden gecombineerd met koeien, varkens, kippen en soms schapen of werkpaarden. De kringloop binnen het bedrijf was belangrijk. Vee leverde melk, vlees en […]
Historische route naar Geldrop Op de kadasterkaart van Mierlo van omstreeks 1832 staat het Katoenpad aangegeven. Het liep vanuit de omgeving van de kerk van Mierlo via de huidige Kanunnik Daemenstraat en de Molenheide richting Geldrop. Het pad werd gebruikt door Mierlose thuiswevers die grondstoffen ophaalden en geweven producten naar Geldropse fabrikeurs brachten. Daarmee is […]
Specialist voor werkpaarden Zolang paarden dagelijks werden gebruikt voor landbouw en vervoer, was hoefverzorging essentieel. De hoefsmid bekapte hoeven en bracht hoefijzers aan wanneer gebruik en ondergrond dat vereisten. Het werk vroeg kennis van zowel metaalbewerking als het dier. Een verkeerd passend hoefijzer kon kreupelheid veroorzaken en daarmee direct de trekkracht van een boerenbedrijf aantasten. […]
Wintervoer maken in de zomer Gras uit beemden en weilanden werd gemaaid en gedroogd tot hooi. Dat hooi was nodig om runderen en andere dieren door de winter te voeren wanneer weinig vers gras beschikbaar was. Het werk was sterk afhankelijk van droog weer. Maaien, keren, drogen, bijeenbrengen en binnenhalen moesten op het juiste moment […]
Het varken werd op het erf verwerkt Huisslacht was lange tijd een vast onderdeel van het winterse boerenleven. Een slager of gespecialiseerde thuisslachter kwam naar het erf om een varken te slachten en verder te verwerken. Heemkundekring Myerle noemt onder meer Wim van Gerven als thuisslachter. Ook slager Janus van den Wittenboer trok in de […]
Inmaken en voedselbewaring in Mierlo Inmaken en voedselbewaring in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]
Kersenkoninginnen van Mierlo Ceremoniële vertegenwoordigers van het kersendorp tijdens oogstfeesten en latere herlevingen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De kersenkoningin werd een herkenbaar gezicht van […]
Van oogst naar dorpsfeest In 1948 organiseerde zangvereniging Sint Lucia het eerste grote Kersenoogstfeest. Het evenement groeide uit tot een jaarlijks dorpsfeest rond de bekendheid van Mierlo als kersendorp. Een belangrijk onderdeel was de verkiezing en kroning van een Kersenkoningin. Daarnaast kwamen er optochten met praalwagens, muziek, kermis en andere activiteiten. De feesten trokken in […]
Boeren met weinig grond Niet iedere landbouwer bezat of pachtte een grote hoeve. Keuterboeren beschikten over een klein bedrijf met weinig grond en slechts enkele dieren. Het eigen bedrijf leverde vaak onvoldoende inkomen om een gezin volledig te onderhouden. Daarom werd landbouw geregeld gecombineerd met ander werk, bijvoorbeeld thuisweven, seizoenarbeid, dagloon of een ambacht. In […]
Vroege verantwoordelijkheid Kinderen op een boerderij hielpen vroeger vaak al jong mee. Kleine taken konden bestaan uit dieren voeren, eieren rapen, aardappelen sorteren, boodschappen doen of jongere kinderen verzorgen. Oudere kinderen werkten ook mee bij oogst en zwaardere werkzaamheden. Lokale levensverhalen laten zien dat het hele gezin kon worden ingezet om een gemengd boerenbedrijf draaiende […]
Houten schoeisel voor dagelijks werk Klompen waren goedkoop, stevig en geschikt voor natte en modderige erven. In een agrarisch dorp was er daardoor lange tijd vraag naar lokale klompenmakers. Een concreet Mierloos voorbeeld is Janus Cuijten. Een herinnering uit de Heemkundekring beschrijft zijn gezin aan het Eindhovensch Kanaal als klompenmakersfamilie waarbij veel kinderen hielpen met […]
Melk, mest en bezit Koeien waren belangrijke dieren op het gemengde boerenbedrijf. Zij leverden melk voor eigen gebruik en verkoop en produceerden mest voor het bouwland. Lokale herinneringen tonen hoe direct de melkvoorziening vroeger kon zijn. In een verhaal over de boerderij van de familie Smeets kwam een dorpsgenoot dagelijks met een melkkan naar de […]
