Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Mierlo-Dorp”

76 dossiers
Encyclopedie-artikel

Akkercomplexen

Grote oude bouwlandgebieden Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg bij boerderijen om mest en gewassen te vervoeren. Door langdurige bemesting konden zulke akkers geleidelijk worden opgehoogd. In archeologische en cultuurhistorische bronnen worden deze oude bouwlanden vaak in verband gebracht […]

Encyclopedie-artikel

Amerikaanse parachutisten

101st Airborne in Mierlo Op 19 september 1944 verschenen Amerikaanse parachutisten van de 101st Airborne Division in Mierlo. De Heemkundekring heeft foto’s en ooggetuigenherinneringen bewaard waarin de komst van de Amerikaanse militairen als een eerste moment van bevrijding wordt beschreven. Voor inwoners die ruim vier jaar Duitse laarzen en uniformen hadden gezien, maakten de Amerikaanse […]

Encyclopedie-artikel

Anti-annexatiebeweging in Mierlo in 1929

Anti-annexatiebeweging in Mierlo in 1929 In 1929 kwam opnieuw een provinciaal voorstel aan de orde waarbij de gemeente Mierlo zou worden opgeheven en het grondgebied over Helmond en Geldrop zou worden verdeeld. De gemeenteraad wees het voorstel af met zes stemmen tegen en vijf voor. Daarna kreeg het verzet in Mierlo-Dorp een opvallend publieke vorm. […]

Encyclopedie-artikel

Beemden

Hooi- en weilanden op natte gronden Beemden waren laaggelegen graslanden die vooral als hooiland of weiland werden gebruikt. Zij lagen vaak in beekdalen en andere natte delen van het landschap waar akkerbouw moeilijker was. Voor een gemengd boerenbedrijf waren beemden belangrijk. Hooi vormde wintervoer voor vee en graslanden boden seizoensweide. Onderdeel van historische geografie De […]

Encyclopedie-artikel

Beschermd dorpsgezicht Het Broek

Beschermd dorpsgezicht Het Broek Bescherming van het gehucht Het Broek als herkenbaar historisch dorpslandschap. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De lokale Canon vermeldt dat Het […]

Encyclopedie-artikel

Bethanië als militair hoofdkwartier

Van Duitse inkwartiering naar Brits hoofdkwartier Huize Bethanië had tijdens de oorlog meerdere militaire functies. Duitse militairen namen het gebouw tijdens de bezettingsjaren in gebruik. Na de bevrijding van Mierlo op 21 september 1944 veranderde de situatie volledig. Bethanië werd hoofdkwartier van het Britse VIII Corps. Daarmee kwamen hoge geallieerde militairen naar Mierlo. Lokale bronnen […]

Encyclopedie-artikel

Bezetting

Ruim vier jaar Duitse overheersing Van mei 1940 tot september 1944 stond Mierlo onder Duitse bezetting. De invloed daarvan nam in de loop van de oorlog toe. Vrijheden werden beperkt, goederen werden schaars en bewoners kregen te maken met distributie, vorderingen en de dreiging van gedwongen arbeid. Duitse militairen gebruikten lokale gebouwen en infrastructuur. Huize […]

Encyclopedie-artikel

Brand aan de Bekelaar in 1893

Brand aan de Bekelaar in 1893 In de vroege ochtend van 6 augustus 1893 werd de Bekelaar getroffen door een grote brand. Volgens het lokale brandweeronderzoek gingen zes huizen verloren waarin acht gezinnen woonden. Onder de getroffen gebouwen waren boerderijen en woningen waarin ook werd geweven. Daardoor raakte de ramp niet alleen huisvesting en bezit, […]

Encyclopedie-artikel

Brandweer Mierlo

Brandweer Mierlo Brandbestrijding in Mierlo bestond al lang voordat er een formele vrijwillige brandweer was. In oudere perioden waren bewoners sterk afhankelijk van zelfzorg, burenhulp, putten, sloten en eenvoudige blusmiddelen. De grote kwetsbaarheid van boerderijen en huizen met brandbare bouwmaterialen maakte brand tot een terugkerend dorpsrisico. De brand van de Marktstraat in 1921 liet op […]

Encyclopedie-artikel

Busvervoer

Opvolger van de tram Toen de stoomtram zijn betekenis verloor, nam de autobus een steeds groter deel van het regionale personenvervoer over. Bussen waren flexibeler omdat geen rails nodig waren en konden gebruikmaken van het steeds beter verharde wegennet. In Noord-Brabant werden tram- en busdiensten uiteindelijk samengebracht in grotere vervoersorganisaties. Het archief van de Brabantse […]

Encyclopedie-artikel

Commissie hulpverlening na de Marktstraatbrand van 1921

Commissie hulpverlening na de Marktstraatbrand van 1921 De grote brand van 27 augustus 1921 wordt meestal verteld als een ramp in de Marktstraat. Minder zichtbaar is de georganiseerde hulp die daarna nodig was. De archieftoegang van de hulpverleningscommissie maakt juist die bestuurlijke en sociale nasleep onderzoekbaar en verdient daarom een eigen dossier. Wat de bronnen […]

Encyclopedie-artikel

Contractteelt voor de Mierlose conservenindustrie

Contractteelt voor de Mierlose conservenindustrie Contractteelt werd in de tweede helft van de twintigste eeuw een belangrijke schakel tussen landbouw, veiling en voedselverwerking rond Mierlo. De Myerlese Koerier beschrijft hoe de ontwikkeling van conservenproductie samenhing met afspraken over de teelt van onder meer groenten voor verwerking. Daarmee veranderde een deel van de landbouw van productie […]

Encyclopedie-artikel

De Mierlose slachtoffers

Vrouwen veroordeeld op beschuldigingen van toverij De bekendste Mierlose slachtoffers van de processen van 1595 zijn Marie Baten, Heijl Bellen, Lys Cuypers, Jenneken Gordtkens en Catharina Boons/Lyncken Pastoirs. Zij werden na waterproeven en verhoren veroordeeld en op 18 september 1595 geëxecuteerd. De dossiers laten zien hoe kwetsbaar een verdachte positie was. Een slechte reputatie, ruzie, […]

Encyclopedie-artikel

Distributie en schaarste

Bonnen en rantsoenen Tijdens de bezetting werden steeds meer levensmiddelen en gebruiksgoederen alleen via distributiebonnen verkrijgbaar. Het systeem moest schaarse voorraden verdelen, maar betekende voor gezinnen dat voedsel, kleding, brandstof en andere producten niet meer vrij gekocht konden worden. Op het platteland waren sommige voedingsmiddelen dichterbij dan in grote steden, maar dat betekende niet dat […]

Encyclopedie-artikel

Dokter Kerssemakers als arts

Huisarts van 1934 tot 1974 Emiel Kerssemakers was veertig jaar huisarts in Mierlo. Zijn praktijk bediende niet alleen Mierlo-Dorp, maar ook patiënten uit Mierlo-Hout en Stiphout. In een periode waarin huisartsenzorg veel meer bij mensen thuis plaatsvond, kende een dorpsdokter vaak meerdere generaties van dezelfde families. Kerssemakers werd daardoor een zeer herkenbare figuur in het […]

Encyclopedie-artikel

Drama op ’t Broek van 10 oktober 1917

Drama op ’t Broek van 10 oktober 1917 Op 10 oktober 1917 vond op ’t Broek een gewelddadige overval plaats die in de lokale herinnering is blijven voortleven als een van de schrijnendste dorpsgebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog. Twee rondzwervende Duitse deserteurs deden het café van de weduwe Joosten aan. De overval eindigde met de […]

Encyclopedie-artikel

Duitse terugkeer

20 september 1944 Na de feestelijke verwachtingen van 19 september bleek de bevrijding nog niet definitief. Duitse troepen keerden op woensdag 20 september terug in Mierlo-Dorp. De terugkeer hing samen met de zware tegenstand in de omgeving van Mierlo-Hout en Helmond. Geallieerde eenheden moesten zich hergroeperen en het front bewoog tijdelijk terug. Angstige onzekerheid Voor […]

Encyclopedie-artikel

Esdekken

Dikke cultuurlaag boven oudere bodem Op oude akkers van het Brabantse zandgebied ontstonden plaatselijk dikke humusrijke bovengronden die als esdek worden aangeduid. Zij werden gevormd door langdurige bemesting en ophoging van bouwland. Esdekken zijn zowel landbouwkundig als archeologisch belangrijk. De dikke laag kon oudere bewoningssporen afdekken en daardoor relatief goed conserveren. Archeologische verwachting De gemeentelijke […]

Encyclopedie-artikel

Fabrikeurs

Organisatoren van huisproductie Een fabrikeur was niet noodzakelijk iemand die al een moderne fabriek bezat. In het systeem van huisnijverheid organiseerde de fabrikeur productie door grondstoffen of garens aan thuiswerkers te leveren en het afgewerkte textiel terug te nemen voor verdere verwerking en verkoop. Voor Mierlose thuiswevers waren vooral fabrikeurs in Geldrop en Helmond belangrijk. […]

Encyclopedie-artikel

Geallieerde militairen

Veel verschillende geallieerde eenheden De bevrijding van Mierlo en de verdere strijd in Zuidoost-Nederland bracht militairen uit verschillende geallieerde formaties naar het dorp. Op 19 september waren Amerikaanse parachutisten van de 101st Airborne Division aanwezig; later speelden Britse grondeenheden een hoofdrol in de gevechten rond Mierlo en Mierlo-Hout. Na de bevrijding werd Bethanië een hoofdkwartier […]

Encyclopedie-artikel

Gehuchten en buurtschappen van Mierlo

Een dorp met meerdere historische woonkernen Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar […]

Encyclopedie-artikel

Gehuchtenkaart van 1840

Een momentopname van de gemeente De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar waren verdeeld over acht genoemde buurtschappen. Mierlo-dorp telde 72 huizen en 466 inwoners; Overakker 29 en 185; Loeswijk 29 en 173; Bekelaar 15 en 90; Marktstraat […]

Encyclopedie-artikel

Geldrop-Mierlo

Gemeente sinds 2004 Geldrop-Mierlo is de gemeente die op 1 januari 2004 ontstond door samenvoeging van de voormalige gemeenten Geldrop en Mierlo. De officiële gemeentecode is 1771. De gemeente bestaat uit twee duidelijk herkenbare hoofdkernen met elk een eigen historische ontwikkeling. De naam met koppelteken was vanaf de vorming bedoeld om beide identiteiten zichtbaar te […]

Encyclopedie-artikel

Grenskwestie Helmond–Mierlo in 1920

De grenskwestie van 1920 De discussie over Mierlo en Helmond begon lang vóór de annexatie van Mierlo-Hout in 1968. In 1920 kwamen zowel gemeentelijke samenvoeging als een mogelijke overgang van Mierlo-Hout naar Helmond concreet in de Mierlose gemeenteraad aan de orde. Raadsbesluit van 11 februari Volgens de lokale Canon besprak de gemeenteraad op 11 februari […]