Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Ontginning van de heide”

38 dossiers
Encyclopedie-artikel

Bakker

Brood als dagelijkse basis De bakker verwerkte meel tot brood en andere bakproducten. In een dorp met graanteelt en een eigen korenmolen bestond een directe keten van akker naar molenaar en bakker. De Mierlose bronnen tonen bakkers ook in andere lokale geschiedenissen. Johannes Ferdinand Branten, echtgenoot van Anna Maria Doers, wordt als Mierlose bakker en […]

Encyclopedie-artikel

Beemden

Hooi- en weilanden op natte gronden Beemden waren laaggelegen graslanden die vooral als hooiland of weiland werden gebruikt. Zij lagen vaak in beekdalen en andere natte delen van het landschap waar akkerbouw moeilijker was. Voor een gemengd boerenbedrijf waren beemden belangrijk. Hooi vormde wintervoer voor vee en graslanden boden seizoensweide. Onderdeel van historische geografie De […]

Encyclopedie-artikel

Bemesting

Vruchtbaarheid maken op arme zandgrond De natuurlijke Mierlose zandgronden bevatten relatief weinig voedingsstoffen. Bemesting was daarom een voorwaarde voor langdurige akkerbouw. Stalmest werd vermengd met strooisel, plaggen en ander organisch materiaal en over de bouwlanden verspreid. Door herhaald opbrengen werden sommige oude akkers geleidelijk opgehoogd. Een landbouwkundige revolutie in de moderne tijd Vanaf de negentiende […]

Encyclopedie-artikel

Bos- en heidebranden rond Mierlo

Bos- en heidebranden rond Mierlo Bos- en heidebranden vormen een terugkerend thema in een landschap met droge zandgrond, heide en naaldbos. Voor Mierlo waren natuurbranden niet alleen ecologische gebeurtenissen: rook, windrichting, bereikbaarheid en de nabijheid van woningen of wegen maakten ze ook tot veiligheidsvraagstuk. Brandbaar landschap Droge heide, gras en naaldstrooisel kunnen vuur snel verspreiden. […]

Encyclopedie-artikel

Bosbrandbewaking op de Luchense Heide

Bosbrandbewaking op de Luchense Heide De brandtoren op de Luchense Heide was onderdeel van een bredere praktijk van bosbrandbewaking. De heemkundige reconstructie dateert de toren in de periode van de jaren vijftig tot 1973. Vanuit een hoog waarnemingspunt konden rookontwikkeling en beginnende branden in bos- en heidegebieden eerder worden opgemerkt. Het gebouw zelf staat al […]

Encyclopedie-artikel

Brand op Luchen in 1933

Brand op Luchen in 1933 Brand op Luchen in 1933 beschrijft een nachtelijke brand die twee boerderijen op Luchen verwoestte en korte tijd de vrees opriep dat een veel groter deel van het buurtschap verloren zou gaan. De nacht van 14 op 15 maart In de nacht van dinsdag 14 op woensdag 15 maart 1933 […]

Encyclopedie-artikel

Brandschouw en brandpreventie in Mierlo

Brandschouw en brandpreventie in Mierlo Lang voordat Mierlo een moderne brandweer kende, probeerde het dorpsbestuur brand vooral te voorkomen. Een belangrijk middel was de brandschouw: bestuurders gingen langs woningen en bedrijfsruimten om stookplaatsen, schoorstenen, ovens en andere risico’s te controleren. Daardoor biedt brandschouwgeschiedenis niet alleen informatie over brandveiligheid, maar ook over huizen, ambachten en bestuurlijk […]

Encyclopedie-artikel

De hazenplaag op de Luchense Heide

De hazenplaag op de Luchense Heide Een conflict over hazen op de Luchense Heide laat op kleine schaal zien hoe jachtrecht en landbouwbelang konden botsen. Wanneer wild gewassen beschadigde maar boeren het niet vrij mochten vangen, ontstond een spanningsveld tussen eigendomsbescherming, voedselproductie en wettelijke jachtregels. Wildschade Hazen kunnen jonge gewassen en akkers beschadigen. Voor een […]

Encyclopedie-artikel

De Strabrechtse Heidebrand van 2010 en Mierlo

De Strabrechtse Heidebrand van 2010 en Mierlo De grote natuurbrand op de Strabrechtse Heide in 2010 behoort tot de belangrijkste recente branden in de directe omgeving van Mierlo. De brand trof een groot natuurgebied en leidde tot zorgen over verdere uitbreiding in de richting van infrastructuur en het Mierlose buitengebied. Omvang en dreiging Lokale historische […]

Encyclopedie-artikel

Droogte en branden in Mierlo in 1921

Droogte en branden in Mierlo in 1921 Het jaar 1921 is in Mierlo vooral bekend door de verwoestende brand in de Marktstraat, maar de bredere weers- en brandcontext verdient een eigen dossier. Droogte en natuurbranden maakten vuur in dat jaar tot een terugkerend risico en helpen verklaren waarom brandveiligheid zo’n belangrijk lokaal onderwerp was. Een […]

Encyclopedie-artikel

Grondgebied van de gemeente

Eeuwenlang opvallend stabiele grenzen De grenzen van Mierlo werden al in 1292 beschreven. Volgens lokaal historisch onderzoek bleven de hoofdlijnen daarvan vervolgens vele eeuwen vrijwel ongewijzigd. Rond 1900 omvatte de gemeente ongeveer 3.460 hectare. Dat oude grondgebied was aanzienlijk groter dan het gebied dat tegenwoordig als Mierlo binnen Geldrop-Mierlo herkenbaar is. Het omvatte onder meer […]

Encyclopedie-artikel

Grote wolvenjacht in Peelland in 1804

Grote wolvenjacht in Peelland in 1804 Op 14 en 15 september 1804 werd in Peelland een grote gezamenlijke wolvenjacht georganiseerd. Volgens de Mierlose heemkundige reconstructie nam Someren het initiatief nadat wolven veel schade hadden veroorzaakt. De operatie overschreed gemeente- en dorpsgrenzen: uit een reeks plaatsen werden mannen opgeroepen. Voor Mierlo wordt een deelname van negentig […]

Encyclopedie-artikel

Het Broek en het Eindhovensch Kanaal

Het Broek in een veranderend landschap Het Broek is een oud Mierloos buurtschap in een lager en natter landschap. Bij de volkstelling van 1840 telde het gebied volgens de lokale reconstructie 44 huizen en 250 inwoners. Het Eindhovensch Kanaal is een ongeveer 13,9 kilometer lange waterweg die Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart verbindt. De gemeente Eindhoven […]

Encyclopedie-artikel

Het Katoenpad

Historische route naar Geldrop Op de kadasterkaart van Mierlo van omstreeks 1832 staat het Katoenpad aangegeven. Het liep vanuit de omgeving van de kerk van Mierlo via de huidige Kanunnik Daemenstraat en de Molenheide richting Geldrop. Het pad werd gebruikt door Mierlose thuiswevers die grondstoffen ophaalden en geweven producten naar Geldropse fabrikeurs brachten. Daarmee is […]

Encyclopedie-artikel

Inmaken en voedselbewaring in Mierlo

Inmaken en voedselbewaring in Mierlo Inmaken en voedselbewaring in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]

Encyclopedie-artikel

Kersenoogstfeest

Van oogst naar dorpsfeest In 1948 organiseerde zangvereniging Sint Lucia het eerste grote Kersenoogstfeest. Het evenement groeide uit tot een jaarlijks dorpsfeest rond de bekendheid van Mierlo als kersendorp. Een belangrijk onderdeel was de verkiezing en kroning van een Kersenkoningin. Daarnaast kwamen er optochten met praalwagens, muziek, kermis en andere activiteiten. De feesten trokken in […]

Encyclopedie-artikel

Keuterboeren

Boeren met weinig grond Niet iedere landbouwer bezat of pachtte een grote hoeve. Keuterboeren beschikten over een klein bedrijf met weinig grond en slechts enkele dieren. Het eigen bedrijf leverde vaak onvoldoende inkomen om een gezin volledig te onderhouden. Daarom werd landbouw geregeld gecombineerd met ander werk, bijvoorbeeld thuisweven, seizoenarbeid, dagloon of een ambacht. In […]

Encyclopedie-artikel

Korweide en gemene weiden in Mierlo

Korweide en gemene weiden in Mierlo Korweide en gemene weiden in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, […]

Encyclopedie-artikel

Landbouw in Mierlo

Eeuwenlang de economische basis Mierlo was tot ver in de twintigste eeuw in hoofdzaak een agrarisch dorp. Boerderijen lagen verspreid langs oude wegen, gehuchten en akkercomplexen. Veel bedrijven waren klein en combineerden akkerbouw, vee en nevenwerk om voldoende inkomen te verwerven. Op de zandgronden werden gewassen geteeld die relatief goed tegen schrale omstandigheden konden, zoals […]

Encyclopedie-artikel

Landbouw op de Mierlose zandgronden

Boeren op arme zandgrond Mierlo was tot ver in de twintigste eeuw in hoofdzaak een agrarisch dorp. Boerderijen lagen verspreid langs oude wegen, gehuchten en akkercomplexen. Veel bedrijven waren klein en combineerden akkerbouw, vee en nevenwerk om voldoende inkomen te verwerven. De hogere gronden rond Mierlo bestaan grotendeels uit zand. Zulke bodems zijn van nature […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo als esdorp

Een landschappelijke interpretatie Mierlo wordt soms als esdorp beschreven vanwege de combinatie van oude akkercomplexen, gehuchten en hoger gelegen bouwlanden. De term is vooral een moderne landschappelijke typering en geen historische bestuurlijke categorie. Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo in 1888: bestuur, bevolking en voorzieningen

Mierlo in 1888: bestuur, bevolking en voorzieningen brengt het gemeentelijke jaarverslag van 1888 samen tot een momentopname van het dorp. Het jaarverslag behandelt bevolking, bestuur, financiën, eigendommen, gezondheid, politie, onderwijs en landbouw. Bevolking en verkiezingen Op 1 januari 1888 telde Mierlo volgens de uitgewerkte bron 2602 inwoners. Geboorte en vestiging voegden in de loop van […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo tijdens de legermanoeuvres van 1904

Mierlo tijdens de legermanoeuvres van 1904 In 1904 werd Mierlo onderdeel van grootschalige militaire manoeuvres. Zulke oefeningen waren bedoeld om troepen, leiding, verbindingen en logistiek onder omstandigheden te testen die op oorlogvoering moesten lijken. Voor inwoners betekende dat tijdelijk een heel ander dorpsbeeld: militairen trokken over wegen en akkers, paarden en materieel moesten worden verzorgd […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo vandaag

Historische kern en moderne woonplaats Modern Mierlo is geen breuk met het verleden, maar een nieuwe laag daarbovenop. De middeleeuwse kerkplaats, oude wegen, boerderijen, kersentraditie en verenigingen bestaan naast nieuwbouwwijken, moderne scholen, sportvoorzieningen en regionale infrastructuur. Mierlo-Dorp is de oude centrale kern rond onder meer de Luciakerk, Dorpsstraat, Marktstraat, Heuvel en omliggende buurtschappen. Archeologische vondsten […]