Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Oude woorden”

484 dossiers
Encyclopedie-artikel

’t Schrijverke

Terugkeer van openbaar onderwijs Na de overdracht van de openbare school aan het kerkbestuur in 1927 kende Mierlo tientallen jaren geen openbare lagere school meer. In 1981 veranderde dat met de komst van openbare school ’t Schrijverke. Nieuwe keuze voor ouders De school betekende dat ouders in Mierlo opnieuw konden kiezen voor openbaar basisonderwijs naast […]

Encyclopedie-artikel

Aardappelen

Een belangrijk volksvoedsel De aardappel groeide vanaf de achttiende en vooral negentiende eeuw uit tot een belangrijk gewas op Brabantse boerenbedrijven. Ook op de zandgronden rond Mierlo paste de aardappel goed in het bouwplan. Aardappelen leverden veel voedsel per oppervlakte-eenheid en konden zowel voor het huishouden als voor vee worden gebruikt. Daarmee namen ze een […]

Encyclopedie-artikel

Achtergrond van de heksenvervolging

Angst, geloof en bestuurlijke macht Heksenvervolging ontstond niet uit één oorzaak. In de zestiende eeuw leefden geloof in magie, angst voor ziekte en misoogst, religieuze spanningen en sterke ideeën over duivel en zonde naast elkaar. Lokale conflicten en persoonlijke reputaties konden een beschuldiging vervolgens versterken. In Peelland ontstond in 1595 een opvallende vervolgingsgolf. Beschuldigingen uit […]

Encyclopedie-artikel

Adoptiegraven op Mierlo War Cemetery

Adoptiegraven op Mierlo War Cemetery Rond Mierlo War Cemetery bestaat een traditie waarbij inwoners en andere betrokkenen individuele graven adopteren. Een adoptie verandert niets aan het officiële beheer van de Commonwealth War Graves Commission, maar voegt een lokale herinneringslaag toe. Adoptanten verdiepen zich in een militair, bezoeken het graf en helpen een naam levend te […]

Encyclopedie-artikel

Adrianus VI en Van Enckevoirt

Twee Nederlanders aan het pauselijke hof Willem van Enckevoirt en Adriaan Florisz. Boeyens, de latere Adrianus VI, kenden elkaar al vóór hun Romeinse topfuncties. Lokale bronnen verbinden hun kennismaking met de universitaire wereld van Leuven. Toen Boeyens op 9 januari 1522 tot paus werd gekozen, verbleef hij in Spanje. Van Enckevoirt behartigde in de maanden […]

Encyclopedie-artikel

Afbouw productie

Textielcrisis in de jaren zestig en zeventig Vanaf de jaren zestig kwam de Nederlandse textielindustrie onder sterke druk te staan. Productie werd naar landen met lagere loonkosten verplaatst en bedrijven fuseerden om schaalvoordelen te behalen. De Haes ging in 1961 samenwerken met Baekers en Elias en kwam later binnen de Koninklijke Nederlandse Textiel Unie terecht. […]

Encyclopedie-artikel

Akkercomplexen

Grote oude bouwlandgebieden Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg bij boerderijen om mest en gewassen te vervoeren. Door langdurige bemesting konden zulke akkers geleidelijk worden opgehoogd. In archeologische en cultuurhistorische bronnen worden deze oude bouwlanden vaak in verband gebracht […]

Encyclopedie-artikel

Ambachtsberoepen in Mierlo rond 1877

Ambachtsberoepen in Mierlo rond 1877 Ambachtsberoepen in Mierlo rond 1877 is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]

Encyclopedie-artikel

Ambulance 90 en de Mierlo-Houtse verbinding met de Eerste Wereldoorlog

Ambulance 90 en de Mierlo-Houtse verbinding met de Eerste Wereldoorlog Ambulance 90 vormt in de Mierlose geschiedschrijving een opmerkelijke verbinding tussen het neutrale Nederland, het oorlogsgebied in België en de in Mierlo-Hout geboren Willem Dekkers. Het onderwerp is vooral belangrijk als voorbeeld van hoe transport, medische hulpverlening en individuele arbeidsmigratie tijdens de Eerste Wereldoorlog met […]

Encyclopedie-artikel

Amerikaanse parachutisten

101st Airborne in Mierlo Op 19 september 1944 verschenen Amerikaanse parachutisten van de 101st Airborne Division in Mierlo. De Heemkundekring heeft foto’s en ooggetuigenherinneringen bewaard waarin de komst van de Amerikaanse militairen als een eerste moment van bevrijding wordt beschreven. Voor inwoners die ruim vier jaar Duitse laarzen en uniformen hadden gezien, maakten de Amerikaanse […]

Encyclopedie-artikel

Archief van de heerlijkheid Mierlo 1386–1851

Archief van de heerlijkheid Mierlo 1386–1851 Het archief van de heerlijkheid brengt documenten samen die betrekking hebben op bezit, heerlijke rechten, processen en gemene gronden. Daarmee vormt het een belangrijke tegenhanger van het gemeentearchief: dezelfde lokale kwestie kan vanuit heer, gemeenschap en bestuur verschillend zijn vastgelegd. Wat de bronnen vastleggen Het Brabants Historisch Informatie Centrum […]

Encyclopedie-artikel

Armenzorg

Hulp wanneer gezin en inkomen tekortschoten Armoede betekende vroeger niet alleen te weinig geld. Wie ziek werd, niet meer kon werken of geen familie had, kon ook voedsel, brandstof, huisvesting en verzorging missen. In Mierlo speelden kerkelijke armenfondsen en later de gemeente een belangrijke rol. Een boerderij aan de Dorpsstraat/hoek Prelaat Brantenstraat was in de […]

Encyclopedie-artikel

Armmeesters van Mierlo

Armmeesters van Mierlo Armmeesters van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]

Encyclopedie-artikel

Armoede in historisch Mierlo

Een karig bestaan kon snel omslaan in nood Veel Mierlose gezinnen leefden eeuwenlang van kleine landbouwbedrijven, weven of ambacht. Het gezinsinkomen was vaak afhankelijk van het werk van meerdere gezinsleden. Een heemkundige reconstructie van de jaren 1760 beschrijft arbeidsdagen van twaalf uur of langer en een bestaan waarin ziekte, misoogst of een strenge winter een […]

Encyclopedie-artikel

Autobusdiensten van en naar Mierlo

Autobusdiensten van en naar Mierlo Busverbindingen tussen Mierlo en omliggende plaatsen vóór en naast het moderne openbaar vervoer. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Na tram […]

Encyclopedie-artikel

Bakker

Brood als dagelijkse basis De bakker verwerkte meel tot brood en andere bakproducten. In een dorp met graanteelt en een eigen korenmolen bestond een directe keten van akker naar molenaar en bakker. De Mierlose bronnen tonen bakkers ook in andere lokale geschiedenissen. Johannes Ferdinand Branten, echtgenoot van Anna Maria Doers, wordt als Mierlose bakker en […]

Encyclopedie-artikel

Bakkers

Meerdere bakkerijen voor één dorp Brood was een dagelijks basisproduct en werd vóór de opkomst van grote supermarktketens door lokale bakkers gemaakt en verkocht. Mierlo kende daardoor tegelijkertijd meerdere bakkerijen. De bakkerij was vaak een gezinsbedrijf met winkel aan huis. Meel kwam van regionale maalderijen en vroeger rechtstreeks van lokale molenaars. Bezorgen en specialiseren Bakkers […]

Encyclopedie-artikel

BBA en openbaar vervoer in Mierlo

BBA en openbaar vervoer in Mierlo De overgang van tram- naar autobusvervoer veranderde de bereikbaarheid van dorpen in Noord-Brabant. Voor Mierlo zijn de bestaande artikelen over tram en bus inhoudelijk aanwezig; een apart dossier over de BBA- en vervoersarchieven maakt het mogelijk om dienstregelingen, concessies en lijnontwikkeling systematischer te onderzoeken. Wat de bronnen vastleggen Het […]

Encyclopedie-artikel

Bedelaars, landlopers en rondreizende kooplieden in Mierlo

Bedelaars, landlopers en rondreizende kooplieden in Mierlo Historische kern Historische gemeentelijke correspondentie, strafvonnissen, burgerlijke registers en kranten laten zien dat ook Mierlo te maken had met bedelaars, landlopers, venters en andere rondtrekkende mensen. Een in lokaal onderzoek aangehaalde zaak betreft de commotie die een rondreizende haringverkoper in april 1885 veroorzaakte. Zulke dossiers vertellen niet alleen […]

Encyclopedie-artikel

Bedrijven na 1945

Van wederopbouw naar regionale economie Na 1945 veranderde de Mierlose economie snel. Landbouw werd minder arbeidsintensief, textiel bleef aanvankelijk een grote werkgever en woningbouw, detailhandel, garages en dienstverlening groeiden. Steeds meer inwoners werkten buiten het dorp in Eindhoven, Helmond of Geldrop, terwijl lokale bedrijven tegelijkertijd een regionale klantenkring kregen. Textiel verdwijnt, MKB blijft De textielcrisis […]

Encyclopedie-artikel

Bedrijventerreinen

Bedrijven verplaatsen uit de woonstraten Oudere bedrijvigheid zat vaak midden in het dorp: werkplaats achter het woonhuis, fabriek langs de Brugstraat of garage aan een doorgaande weg. Met groeiende bedrijven, vrachtverkeer en strengere milieueisen ontstond behoefte aan speciaal ingerichte bedrijventerreinen. Kleinschaligheid als lokaal profiel De gemeentelijke economische en ruimtelijke visies richten Geldrop-Mierlo vooral op midden- […]

Encyclopedie-artikel

Beemden

Hooi- en weilanden op natte gronden Beemden waren laaggelegen graslanden die vooral als hooiland of weiland werden gebruikt. Zij lagen vaak in beekdalen en andere natte delen van het landschap waar akkerbouw moeilijker was. Voor een gemengd boerenbedrijf waren beemden belangrijk. Hooi vormde wintervoer voor vee en graslanden boden seizoensweide. Onderdeel van historische geografie De […]

Encyclopedie-artikel

Begrafeniswet en de algemene begraafplaats van Mierlo

Begrafeniswet en de algemene begraafplaats van Mierlo De aanleg van de algemene begraafplaats van Mierlo kan niet los worden gezien van negentiende-eeuwse veranderingen in regelgeving en gemeentelijk bestuur rond begraven. De Myerlese Koerier beschrijft de begraafplaats in verband met de Begrafeniswet van 1869 en noemt het eerste graf in de vroege gebruiksperiode. Daarmee werd begraven […]

Encyclopedie-artikel

Begraven en begrafenisrituelen in Mierlo

Begraven en begrafenisrituelen in Mierlo De geschiedenis van begraven in Mierlo bestrijkt veel meer dan één begraafplaats. Archeologische graven rond de kerk en elders tonen dat de omgang met de doden al vóór de moderne parochie en gemeente haar sporen in het landschap heeft achtergelaten. In latere eeuwen werden religieuze overtuiging, sociale positie, kerkelijke regels […]