Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Werk in huis én bedrijf Het werk van de boerin beperkte zich niet tot het huishouden. Zij zorgde voor eten, kleding en kinderen, maar werkte vaak tegelijk mee aan melken, voeren, tuinieren, oogsten, bewaren en verwerken van voedsel. Op gemengde bedrijven liepen woon- en bedrijfsruimte letterlijk in elkaar over. De werkdag werd bepaald door seizoenen, […]
Contractteelt voor de Mierlose conservenindustrie Contractteelt werd in de tweede helft van de twintigste eeuw een belangrijke schakel tussen landbouw, veiling en voedselverwerking rond Mierlo. De Myerlese Koerier beschrijft hoe de ontwikkeling van conservenproductie samenhing met afspraken over de teelt van onder meer groenten voor verwerking. Daarmee veranderde een deel van de landbouw van productie […]
Organisatoren van huisproductie Een fabrikeur was niet noodzakelijk iemand die al een moderne fabriek bezat. In het systeem van huisnijverheid organiseerde de fabrikeur productie door grondstoffen of garens aan thuiswerkers te leveren en het afgewerkte textiel terug te nemen voor verdere verwerking en verkoop. Voor Mierlose thuiswevers waren vooral fabrikeurs in Geldrop en Helmond belangrijk. […]
Historische route naar Geldrop Op de kadasterkaart van Mierlo van omstreeks 1832 staat het Katoenpad aangegeven. Het liep vanuit de omgeving van de kerk van Mierlo via de huidige Kanunnik Daemenstraat en de Molenheide richting Geldrop. Het pad werd gebruikt door Mierlose thuiswevers die grondstoffen ophaalden en geweven producten naar Geldropse fabrikeurs brachten. Daarmee is […]
Het varken werd op het erf verwerkt Huisslacht was lange tijd een vast onderdeel van het winterse boerenleven. Een slager of gespecialiseerde thuisslachter kwam naar het erf om een varken te slachten en verder te verwerken. Heemkundekring Myerle noemt onder meer Wim van Gerven als thuisslachter. Ook slager Janus van den Wittenboer trok in de […]
Van thuiswevers naar fabrieken Mierlo had in de negentiende eeuw veel thuiswevers. In de vroege twintigste eeuw verschoof de textielproductie naar fabrieksgebouwen met mechanische getouwen. Willem Swinkels begon in 1900 met een haspelarij aan de latere Brugstraat en breidde in 1912 uit met een weverij. In 1916 kwamen De Haes in Mierlo-Dorp en de Tijken- […]
Van oogst naar dorpsfeest In 1948 organiseerde zangvereniging Sint Lucia het eerste grote Kersenoogstfeest. Het evenement groeide uit tot een jaarlijks dorpsfeest rond de bekendheid van Mierlo als kersendorp. Een belangrijk onderdeel was de verkiezing en kroning van een Kersenkoningin. Daarnaast kwamen er optochten met praalwagens, muziek, kermis en andere activiteiten. De feesten trokken in […]
Vroege verantwoordelijkheid Kinderen op een boerderij hielpen vroeger vaak al jong mee. Kleine taken konden bestaan uit dieren voeren, eieren rapen, aardappelen sorteren, boodschappen doen of jongere kinderen verzorgen. Oudere kinderen werkten ook mee bij oogst en zwaardere werkzaamheden. Lokale levensverhalen laten zien dat het hele gezin kon worden ingezet om een gemengd boerenbedrijf draaiende […]
Boeren op arme zandgrond Mierlo was tot ver in de twintigste eeuw in hoofdzaak een agrarisch dorp. Boerderijen lagen verspreid langs oude wegen, gehuchten en akkercomplexen. Veel bedrijven waren klein en combineerden akkerbouw, vee en nevenwerk om voldoende inkomen te verwerven. De hogere gronden rond Mierlo bestaan grotendeels uit zand. Zulke bodems zijn van nature […]
Graan malen voor het dorp De molenaar zette windkracht om in maalwerk. Op de Mierlose standerdmolen werd graan tussen molenstenen tot meel of veevoer verwerkt. De molen was eeuwenlang bezit van de Heren van Mierlo en werd aan een molenaar verpacht. Heemkundig onderzoek noemt de molen zeer waarschijnlijk een banmolen: inwoners moesten hun graan daar […]
Mond- en-klauwzeer in Mierlo in 1926 legt een concrete uitbraak van mond- en-klauwzeer vast in een periode waarin veehouderij een belangrijk onderdeel van het Mierlose platteland vormde. De uitbraak van april 1926 De lokale ziektegeschiedenis vermeldt dat in april 1926 in Mierlo dertig stallen met ongeveer zeventig stuks vee besmet waren met mond- en-klauwzeer. Dat […]
Mechanisering verandert het werk In de negentiende eeuw veranderde de textielproductie in Zuidoost-Brabant ingrijpend. Mechanische aandrijving en grotere productie-eenheden maakten het mogelijk om meer doek met minder verspreide handarbeid te vervaardigen. Geldrop industrialiseerde eerder en sterker. Voor veel Mierlose thuiswevers betekende dat dat hun traditionele positie verzwakte. Sommigen gingen als loonarbeider in fabrieken werken, terwijl […]
Broodgraan van de zandgronden Rogge was eeuwenlang een belangrijk graangewas op de Brabantse zandgronden. De plant stelt minder hoge eisen aan de bodem dan tarwe en paste daardoor goed bij het agrarische landschap rond Mierlo. Het graan werd vooral gebruikt voor brood en pap. Daarnaast konden stro en andere resten op het boerenbedrijf worden benut. […]
Ruilverkaveling in Mierlo De ruilverkaveling van Mierlo behoort tot de ingrijpendste veranderingen van het agrarische landschap in de twintigste eeuw. Het BHIC ontsluit archiefmateriaal van de plaatselijke commissie over de periode 1935–1977. Ruilverkaveling was bedoeld om versnipperde landbouwgronden doelmatiger te ordenen, maar had gevolgen die veel verder gingen dan eigendomsgrenzen alleen. Wegen, sloten, perceelsvormen en […]
Schapen op de heide Schapen pasten goed in het oude heidelandschap rond Mierlo. Zij konden grazen op gronden die voor akkerbouw weinig geschikt waren en leverden mest, vlees en wol. Wol vormde een belangrijke grondstof voor de regionale textielproductie. In de bredere omgeving van Geldrop en Mierlo ontstond daardoor een nauwe band tussen landbouw en […]
Van losse vezel naar garen Voordat wol, vlas of katoen kon worden geweven, moesten vezels tot een bruikbare draad worden gesponnen. Dat gebeurde lange tijd met eenvoudig handgereedschap en later met spinnewielen. Spinnen was vaak huisarbeid en werd in historische beschrijvingen veel met vrouwenwerk verbonden. Het maakte deel uit van een productieketen waarin verschillende gezinsleden […]
Weefgetouw in het woonhuis In de negentiende eeuw telde Mierlo veel thuiswevers. Zij werkten met een weefgetouw in of bij de woning en produceerden in opdracht van handelaren of fabrikeurs. De Heemkundekring Myerle beschrijft Mierlo als overwegend agrarisch: kleine boeren konden vooral in rustige wintermaanden met weven bijverdienen. Mierlo-Dorp was economisch sterk op Geldrop gericht, […]
Van boerderijmelk naar zuivelfabriek De geschiedenis van melk in Mierlo laat de overgang zien van een agrarische huishoud- en dorpsvoorziening naar georganiseerde verwerking en distributie. Lokale herinneringen aan het boerenleven beschrijven een wereld waarin melk direct aan de boerderij en in het dorp aanwezig was. De archiefvermelding van de zuivelfabriek Sint Lucia, gedateerd 1916–1960, laat […]
Techniek veranderde het dorp Veel ambachten verdwenen niet omdat hun producten overbodig werden, maar omdat de productiewijze veranderde. Schoenen bleven nodig, maar kwamen uit fabrieken. Karren maakten plaats voor tractorwagens en auto’s. Mechanische maalderijen namen werk van windmolens over. Ook landbouwmechanisatie verkleinde de vraag naar hoefsmid, wagenmaker en traditioneel handgereedschap. Centrale slachthuizen en nieuwe voedselregels […]
Grondstof voor linnen Vlas werd verbouwd vanwege de vezels in de stengel en vanwege het zaad. De vezels konden na een reeks bewerkingen worden gesponnen tot garen en vervolgens tot linnen worden geweven. De verwerking was arbeidsintensief. Na het oogsten moest vlas onder meer worden geroot, gedroogd, gebroken en gehekeld voordat bruikbare vezels overbleven. Een […]
Van plant naar draad Vlas leverde bastvezels die na uitgebreide bewerking geschikt werden voor het spinnen van linnengaren. De verwerking begon na de oogst met roten en drogen, waarna de stengels werden gebroken en de vezels werden gehecheld of gekamd. De lange vezels konden vervolgens worden gesponnen en geweven. Daardoor vormde vlas een directe verbinding […]
Vrouwelijke standsorganisaties in Mierlo Vrouwelijke standsorganisaties speelden in de twintigste eeuw een rol in het sociale en verenigingsleven van Mierlo. Het jubileumverhaal over ZijActief laat een lijn zien van Boerinnenbond via KVO naar de huidige vereniging. Een contemporaine bron uit 1966 toont daarnaast dat meerdere vrouwelijke organisaties uit Mierlo-Dorp en Mierlo-Hout gezamenlijk optraden als plaatselijk […]
