Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Een dorp kende mensen ook anders dan officieel In dorpsgemeenschappen met veel terugkerende voor- en familienamen waren bijnamen een praktische manier om personen en families uit elkaar te houden. Een bijnaam kon verwijzen naar beroep, uiterlijk, karakter, woonplaats, een voorouder of een opvallende gebeurtenis. Sommige bijnamen werden zo vertrouwd dat inwoners beter onder die naam […]
Georganiseerd carnaval vanaf de jaren zestig Feesten voor de vastentijd hebben een lange Europese geschiedenis, maar het moderne georganiseerde Mierlose carnaval kreeg vooral vanaf de jaren zestig zijn herkenbare vorm. Heemkundekring Myerle noemt 1960 als oprichtingsjaar van carnavalsvereniging De Kersenpitten. Kort daarna volgden andere verenigingen. Prinsen, raden van elf, pronkzittingen, optochten, kapellen en carnavalsnamen werden […]
Eigen woorden voor een tijdelijke wereld Carnaval creëert een eigen taal van prinsen, raden, onderscheidingen, leuzen, hofkapellen en verenigingsnamen. In Mierlo is die taal sterk verbonden met het kersenmotief. Namen als De Kersepit en termen rond ‘pit’ en ‘kers’ maken lokale identiteit onderdeel van het feest. Ook dialect krijgt tijdens carnaval extra ruimte. Leuzen, liedjes […]
Meerdere clubs in één dorp Het georganiseerde carnaval in Mierlo werd niet door één vereniging gedragen. De heemkundige geschiedenis vermeldt De Kersenpitten uit 1960, De Spruwwejagers uit 1962 en De Stillekes uit 1964. In 1975 begonnen ook De Kersenplukkers op bescheiden schaal carnaval te vieren. Elke vereniging ontwikkelde eigen kleuren, prinsen, gebruiken en activiteiten. Daardoor […]
Feesten markeren het dorpsleven Mierlo kent een lange traditie van openbare feesten rond nationale gebeurtenissen, religieuze feestdagen, oogst, verenigingsjubilea en lokale evenementen. Historische optochten brachten gilden, muziekverenigingen, scholen en buurtgroepen samen. In de twintigste eeuw ontstonden evenementen met een uitgesproken Mierloos karakter, zoals het Kersenoogstfeest. Later kwamen daar uiteenlopende festivals, taptoes, culturele programma’s en verenigingsmarkten […]
Wat maakt Mierlo herkenbaar? Dorpsidentiteit ontstaat uit een combinatie van landschap, geschiedenis, taal, herinnering en sociale gewoonten. In Mierlo zijn onder meer de Luciakerk, de molen, de kersentraditie, het gilde, verenigingsleven en de oude gehuchten herkenbare elementen. Ook minder tastbare zaken spelen mee: de manier waarop inwoners over plekken praten, dialectwoorden gebruiken, verhalen doorgeven en […]
Van lokaal feest tot regionaal publiek Evenementen in Mierlo lopen uiteen van kermis, carnaval en gildeactiviteiten tot culturele voorstellingen, sporttoernooien, muziekfestivals en thematische dorpsfeesten. Veel evenementen worden niet door commerciële organisatoren maar door verenigingen en vrijwilligers gedragen. Daardoor zijn ze nauw verbonden met het sociale netwerk van het dorp. Steeds nieuwe vormen De twintigste eeuw […]
Families als dragers van dorpsgeschiedenis Familienamen keren in oude Mierlose registers, kadasterstukken en bevolkingsadministratie vaak generaties lang terug. Daardoor zijn zij belangrijke sleutels voor genealogisch onderzoek en de reconstructie van bewonersgeschiedenis. Sommige Nederlandse familienamen verwijzen naar geografische kenmerken. Een heemkundige publicatie noemt voorbeelden als Van den Donk, Van den Hurk, Van der Putten en Van […]
Koningsschieten, vaandels en zilver Het Mierlose gildewezen kent een reeks rituelen die generaties lang zijn doorgegeven. Bij het koningsschieten wordt op een houten vogel geschoten totdat deze naar beneden valt. Vooraf kan de schietboom ritueel worden ‘gevrijd’: deelnemers lopen rond de boom om symbolisch kwade geesten te verdrijven. Vaandels en koningszilver zijn belangrijke zichtbare symbolen. […]
Gildevaandels en koningszilver in Mierlo Gildevaandels en koningszilver in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]
Van bescherming naar traditie Schuttersgilden ontstonden als broederschappen die naast religieuze en sociale taken ook een beschermende functie voor de lokale gemeenschap konden hebben. Heemkundekring Myerle beschrijft dat de nog bestaande schuttersgilden in de regio hun wortels tot de late middeleeuwen kunnen terugvoeren. Mierlo kende van oudsher drie schuttersgilden: Sint Catharina en Sint Barbara en […]
Ruimte voor jonge Mierlonaren Jeugdwerk werd in de twintigste eeuw een belangrijk onderdeel van het Mierlose verenigingsleven. Kerkelijke jeugdgroepen, scoutingachtige organisaties, sportclubs, Jeugdvakantiewerk en later zelfstandiger jongerenorganisaties boden activiteiten buiten school en gezin. De Stichting Jeugdbelangen fungeerde als overkoepeling voor maar liefst 21 verenigingen en had behoefte aan eigen ruimte. In 1975 werd daarom een […]
Een jaarlijks dorpsfeest Kermis behoort tot de oudste terugkerende vormen van openbaar vermaak in Nederlandse dorpen. Ook in Mierlo vormde de jaarlijkse kermis een moment waarop werk en dagelijks ritme plaatsmaakten voor attracties, muziek, horeca en ontmoeting. De kermis was bovendien verbonden met het verenigingsleven. De gilden vierden tijdens kermisperioden eigen bijeenkomsten en schietactiviteiten, terwijl […]
Koningsschieten bij de Mierlose gilden Koningsschieten bij de Mierlose gilden is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]
Een jaarlijkse Mierlose traditie De Mierlose meiboom wordt jaarlijks rond Koningsdag opgericht. Vrijwilligers van Heemkundekring Myerle versieren de boom met groen en linten en werken daarbij samen met de gemeente en andere lokale organisaties. De huidige meiboom draagt een groot schild met het Mierlose gemeentewapen. Daarboven hangt een driekroon van drie ringen. De kleinste ring […]
Lokale woorden vastgelegd Mierlo’s woordenboek is een publicatie van Gerard van der Vleuten waarin het Mierlose dialect systematisch is vastgelegd. In de bibliotheek van Heemkundekring Myerle staat een tweede druk uit 2007 geregistreerd. Een dialectwoordenboek is meer dan een lijst vertalingen. Het legt woorden vast die kunnen verdwijnen wanneer dagelijkse werkzaamheden, landbouw, huisnijverheid of oude […]
Een lokale vorm van het Brabantse dialect Het Mierloos behoort tot de Brabantse dialectwereld. Het deelt veel woorden en klanken met omliggende plaatsen, maar lokale uitspraak, woordkeuze en uitdrukkingen geven het een eigen karakter. Heemkundekring Myerle besteedt regelmatig aandacht aan het dialect. In lokale puzzels worden inwoners bijvoorbeeld uitgedaagd om woorden en zinnen in het […]
Herinneringen als historische bron Niet alles wat in een dorp gebeurt komt in officiële documenten terecht. Persoonlijke herinneringen kunnen informatie geven over dagelijks werk, bijnamen, gebruiken, oorlogservaringen, winkels, buurtcontacten en gebeurtenissen die nooit formeel zijn vastgelegd. Heemkundekring Myerle gebruikt die kennis onder meer bij fotoherkenning. Tijdens bijeenkomsten worden oude beelden getoond en vullen aanwezigen elkaar […]
Van koor en harmonie tot pop en metal De Mierlose muziekgeschiedenis is opvallend breed. Kerkelijke en wereldlijke koren, harmonieën, blaaskapellen en carnavalsmuziek vormden lang de traditionele basis. Vanaf de tweede helft van de twintigste eeuw kwamen pop, rock en jongerencultuur daar nadrukkelijk bij. Poervoe bood ruimte aan jonge bands en artiesten. Doe Maar trad er […]
Muziek als verenigingscultuur Muziekverenigingen zijn al lange tijd zichtbaar bij processies, dorpsfeesten, carnaval, concerten en herdenkingen. Mierlo kende en kent koren, harmonie- en blaasmuziek, kapellen, bands en kleinere ensembles. Een bijzonder voorbeeld is Blaaskapel De Kersenlanders, die ontstond in de context van het eerste Kersenoogstfeest van 1948 en langdurig verbonden bleef met de kersentraditie. Van […]
Een dorp groeit door komst van buitenaf Mierlo veranderde in de twintigste eeuw van een overwegend agrarisch dorp in een aantrekkelijke woonplaats binnen de stedelijke regio Eindhoven-Helmond. Daardoor groeide het aandeel inwoners zonder generatieslange familieband met het dorp. Nieuwe inwoners brengen andere ervaringen, woorden en gewoonten mee. Tegelijk maken zij via school, sport, buurt, werk, […]
Bewegend Mierlo uit de twintigste eeuw Historische film is een uitzonderlijke bron omdat niet alleen gebouwen maar ook beweging, gedrag en gebeurtenissen zichtbaar blijven. Een belangrijk deel van het Mierlose filmmateriaal is gemaakt door huisarts dr. Emiel Kerssemakers, die van 1934 tot 1974 in Mierlo werkte en veel dorpsactiviteiten met een filmcamera vastlegde. Heemkundekring Myerle […]
Een visueel geheugen van het dorp Oude foto’s tonen details die geschreven bronnen vaak niet vermelden: gevels, kleding, wegdek, winkelreclame, bomen, voertuigen en de manier waarop inwoners openbare ruimte gebruikten. Heemkundekring Myerle beheert een omvangrijke beeldbank met foto’s van personen, gebouwen, verenigingen en gebeurtenissen uit Mierlo en het historische werkgebied. Een foto is niet vanzelf […]
Taal bewaart verdwenen werelden Oude dialectwoorden zijn vaak nauw verbonden met werkzaamheden en voorwerpen die uit het dagelijkse leven verdwenen. Landbouwgereedschap, textielwerk, onderdelen van een boerderij, voedselbereiding en lokale gebruiken hadden hun eigen woordenschat. Wanneer zo’n activiteit verdwijnt, verdwijnt vaak ook het woord uit actief gebruik. Daardoor kunnen woordenboeken en herinneringen informatie bewaren die in […]
