Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Veldnamen”

91 dossiers
Encyclopedie-artikel

Akkercomplexen

Grote oude bouwlandgebieden Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg bij boerderijen om mest en gewassen te vervoeren. Door langdurige bemesting konden zulke akkers geleidelijk worden opgehoogd. In archeologische en cultuurhistorische bronnen worden deze oude bouwlanden vaak in verband gebracht […]

Encyclopedie-artikel

Archief van de heerlijkheid Mierlo 1386–1851

Archief van de heerlijkheid Mierlo 1386–1851 Het archief van de heerlijkheid brengt documenten samen die betrekking hebben op bezit, heerlijke rechten, processen en gemene gronden. Daarmee vormt het een belangrijke tegenhanger van het gemeentearchief: dezelfde lokale kwestie kan vanuit heer, gemeenschap en bestuur verschillend zijn vastgelegd. Wat de bronnen vastleggen Het Brabants Historisch Informatie Centrum […]

Encyclopedie-artikel

Beemden

Hooi- en weilanden op natte gronden Beemden waren laaggelegen graslanden die vooral als hooiland of weiland werden gebruikt. Zij lagen vaak in beekdalen en andere natte delen van het landschap waar akkerbouw moeilijker was. Voor een gemengd boerenbedrijf waren beemden belangrijk. Hooi vormde wintervoer voor vee en graslanden boden seizoensweide. Onderdeel van historische geografie De […]

Encyclopedie-artikel

Beschermd dorpsgezicht Het Broek

Beschermd dorpsgezicht Het Broek Bescherming van het gehucht Het Broek als herkenbaar historisch dorpslandschap. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De lokale Canon vermeldt dat Het […]

Encyclopedie-artikel

Bevolkingsregisters van Mierlo als historische bron

Bevolkingsregisters van Mierlo als historische bron De bevolkingsregisters behoren tot de belangrijkste seriële bronnen voor de sociale geschiedenis van Mierlo. Ze maken het mogelijk om niet alleen losse personen, maar ook huishoudens, verhuizingen, beroepen, adressen en veranderingen door de tijd te onderzoeken. De encyclopedie gebruikt daarom niet één register als algemene bewijsplaats, maar registreert verschillende […]

Encyclopedie-artikel

Bidprentjes uit Mierlo

Bidprentjes uit Mierlo Bidprentjes zijn kleine drukwerken met een grote historische informatiewaarde. Ze werden gemaakt ter herinnering aan overledenen en bevatten vaak naam, geboorte- en overlijdensgegevens, religieuze tekst en soms beroep, adres of familiecontext. Een gedigitaliseerde Mierlose collectie vormt daardoor een belangrijke bron voor persoons- en familiegeschiedenis. Wat staat erop De hoeveelheid informatie verschilt sterk. […]

Encyclopedie-artikel

Bijnamen

Een dorp kende mensen ook anders dan officieel In dorpsgemeenschappen met veel terugkerende voor- en familienamen waren bijnamen een praktische manier om personen en families uit elkaar te houden. Een bijnaam kon verwijzen naar beroep, uiterlijk, karakter, woonplaats, een voorouder of een opvallende gebeurtenis. Sommige bijnamen werden zo vertrouwd dat inwoners beter onder die naam […]

Encyclopedie-artikel

Brand aan de Bekelaar in 1893

Brand aan de Bekelaar in 1893 In de vroege ochtend van 6 augustus 1893 werd de Bekelaar getroffen door een grote brand. Volgens het lokale brandweeronderzoek gingen zes huizen verloren waarin acht gezinnen woonden. Onder de getroffen gebouwen waren boerderijen en woningen waarin ook werd geweven. Daardoor raakte de ramp niet alleen huisvesting en bezit, […]

Encyclopedie-artikel

Brandkuilen en bluswatervoorziening in Mierlo

Brandkuilen en bluswatervoorziening in Mierlo Voor brandbestrijding was water in het uitgestrekte zanddorp Mierlo eeuwenlang een praktisch probleem. Brandkuilen, putten, sloten en waar mogelijk het Eindhovensch Kanaal moesten water leveren wanneer vuur uitbrak. De geschiedenis van die voorzieningen laat zien hoe kwetsbaar brandbestrijding bleef zolang een betrouwbaar leidingnet ontbrak en woningen ver uit elkaar lagen. […]

Encyclopedie-artikel

Canon van Mierlo-verzamelalbum 2022

Canon van Mierlo-verzamelalbum 2022 In 2022 stond het jaarthema van Heemkundekring Myerle in het teken van de Canon van Mierlo. Daaruit ontstond niet alleen een reeks historische vensters, maar ook een verzamelalbum waarmee inwoners de geschiedenis letterlijk bij elkaar konden sparen. Het album is interessant als eigentijdse vorm van erfgoededucatie: historische thema’s werden gekoppeld aan […]

Encyclopedie-artikel

Carnavalstaal

Eigen woorden voor een tijdelijke wereld Carnaval creëert een eigen taal van prinsen, raden, onderscheidingen, leuzen, hofkapellen en verenigingsnamen. In Mierlo is die taal sterk verbonden met het kersenmotief. Namen als De Kersepit en termen rond ‘pit’ en ‘kers’ maken lokale identiteit onderdeel van het feest. Ook dialect krijgt tijdens carnaval extra ruimte. Leuzen, liedjes […]

Encyclopedie-artikel

Commissie hulpverlening na de Marktstraatbrand van 1921

Commissie hulpverlening na de Marktstraatbrand van 1921 De grote brand van 27 augustus 1921 wordt meestal verteld als een ramp in de Marktstraat. Minder zichtbaar is de georganiseerde hulp die daarna nodig was. De archieftoegang van de hulpverleningscommissie maakt juist die bestuurlijke en sociale nasleep onderzoekbaar en verdient daarom een eigen dossier. Wat de bronnen […]

Encyclopedie-artikel

D’n Myerlese Koerier: van stencilblad naar digitale publicatie

D’n Myerlese Koerier: van stencilblad naar digitale publicatie D’n Myerlese Koerier is sinds 1987 een belangrijke drager van lokaal historisch onderzoek. Het blad documenteert niet alleen het verleden van Mierlo, maar heeft zelf inmiddels een geschiedenis: van eenvoudig vormgegeven verenigingsperiodiek naar digitaal ontsloten broncorpus dat tientallen jaren onderzoek en herinneringen bijeenbrengt. Eerste jaargangen De publicatie-index […]

Encyclopedie-artikel

Dagboeken van Kees Maas 1943–1945

Dagboeken van Kees Maas 1943–1945 De dagboekjes van Kees Maas vormen een bijzonder type historische bron: een egodocument dat tijdens de Tweede Wereldoorlog zelf werd bijgehouden en pas vele decennia later publiek werd ontsloten. Door de dagboeken als eigen dossier te behandelen kan de encyclopedie helder onderscheid maken tussen bron, persoon en latere boekpublicatie. Dagelijks […]

Encyclopedie-artikel

De kousenbanden van Johanna – kermisincident van 1769

De kousenbanden van Johanna – kermisincident van 1769 Op 16 september 1769 reden Jan en Johanna van den Boomen uit Lierop per huifkar naar Mierlo om kermis te vieren. Het verhaal, later gereconstrueerd in de Myerlese Koerier, is klein van schaal maar rijk aan details over mobiliteit, herbergen, kermiscultuur en openbare orde in de achttiende […]

Encyclopedie-artikel

De Mierlo Puzzel

De Mierlo Puzzel De Mierlo Puzzel is een publieksactiviteit van Heemkundekring Myerle waarin kennis van het dorp, historische bronnen en speurwerk worden gecombineerd. De puzzel wordt in december aangeboden in samenwerking met de lokale krant en nodigt deelnemers uit om niet alleen uit hun geheugen te antwoorden, maar actief in boeken, kranten, de Myerlese Koerier […]

Encyclopedie-artikel

De Myerlese Koerier

De Myerlese Koerier De Myerlese Koerier verscheen voor het eerst in 1987 en groeide uit tot een belangrijk publicatiekanaal voor lokaal historisch onderzoek. De index laat zien hoe uiteenlopend de onderwerpen zijn: personen, archeologie, bedrijven, oorlog, religie, landschap en dagelijks leven. Voor de encyclopedie is de Koerier zowel bron als onderzoeksroute. Het dossier benadrukt dat […]

Encyclopedie-artikel

Digitalisering van Mierlose historische publicaties

Digitalisering van Mierlose historische publicaties Digitalisering van Mierlose historische publicaties gaat over een belangrijke verandering in lokaal historisch onderzoek: bronnen die vroeger alleen in het Oude Raadhuis of bij particuliere bezitters konden worden ingezien, zijn in toenemende mate digitaal bereikbaar gemaakt. Website als omslagpunt Heemkundekring Myerle kreeg in 2013 een eigen website. Dat was meer […]

Encyclopedie-artikel

Dorpsidentiteit

Wat maakt Mierlo herkenbaar? Dorpsidentiteit ontstaat uit een combinatie van landschap, geschiedenis, taal, herinnering en sociale gewoonten. In Mierlo zijn onder meer de Luciakerk, de molen, de kersentraditie, het gilde, verenigingsleven en de oude gehuchten herkenbare elementen. Ook minder tastbare zaken spelen mee: de manier waarop inwoners over plekken praten, dialectwoorden gebruiken, verhalen doorgeven en […]

Encyclopedie-artikel

Drama op ’t Broek van 10 oktober 1917

Drama op ’t Broek van 10 oktober 1917 Op 10 oktober 1917 vond op ’t Broek een gewelddadige overval plaats die in de lokale herinnering is blijven voortleven als een van de schrijnendste dorpsgebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog. Twee rondzwervende Duitse deserteurs deden het café van de weduwe Joosten aan. De overval eindigde met de […]

Encyclopedie-artikel

Eerste ereleden van Heemkundekring Myerle in 2023

Eerste ereleden van Heemkundekring Myerle in 2023 In 2023 benoemde Heemkundekring Myerle Annie Berkers, Peter van den Berk en Rinie Weijts tot erelid. De gebeurtenis is encyclopedisch relevant omdat de motiveringen tegelijk een overzicht geven van verschillende vormen van vrijwilligerswerk die de lokale geschiedschrijving sinds de jaren tachtig hebben gedragen. Drie verschillende profielen Bij Annie […]

Encyclopedie-artikel

Esdekken

Dikke cultuurlaag boven oudere bodem Op oude akkers van het Brabantse zandgebied ontstonden plaatselijk dikke humusrijke bovengronden die als esdek worden aangeduid. Zij werden gevormd door langdurige bemesting en ophoging van bouwland. Esdekken zijn zowel landbouwkundig als archeologisch belangrijk. De dikke laag kon oudere bewoningssporen afdekken en daardoor relatief goed conserveren. Archeologische verwachting De gemeentelijke […]

Encyclopedie-artikel

Familienamen

Families als dragers van dorpsgeschiedenis Familienamen keren in oude Mierlose registers, kadasterstukken en bevolkingsadministratie vaak generaties lang terug. Daardoor zijn zij belangrijke sleutels voor genealogisch onderzoek en de reconstructie van bewonersgeschiedenis. Sommige Nederlandse familienamen verwijzen naar geografische kenmerken. Een heemkundige publicatie noemt voorbeelden als Van den Donk, Van den Hurk, Van der Putten en Van […]

Encyclopedie-artikel

Fotoarchief Houtvonken

Fotoarchief Houtvonken Uit meer dan een halve eeuw Houtvonken groeide een omvangrijk beeldarchief. Na het beëindigen van het blad werd dit fotoarchief aan Heemkundekring Myerle overgedragen, waardoor een groot deel van het visuele geheugen van Mierlo-Hout duurzaam voor historisch onderzoek beschikbaar bleef. Wat de bronnen laten zien De nieuwsbrief van Heemkundekring Myerle spreekt over een […]