Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Zandgronden en landbouw”

35 dossiers
Encyclopedie-artikel

Aardappelen

Een belangrijk volksvoedsel De aardappel groeide vanaf de achttiende en vooral negentiende eeuw uit tot een belangrijk gewas op Brabantse boerenbedrijven. Ook op de zandgronden rond Mierlo paste de aardappel goed in het bouwplan. Aardappelen leverden veel voedsel per oppervlakte-eenheid en konden zowel voor het huishouden als voor vee worden gebruikt. Daarmee namen ze een […]

Encyclopedie-artikel

Bemesting

Vruchtbaarheid maken op arme zandgrond De natuurlijke Mierlose zandgronden bevatten relatief weinig voedingsstoffen. Bemesting was daarom een voorwaarde voor langdurige akkerbouw. Stalmest werd vermengd met strooisel, plaggen en ander organisch materiaal en over de bouwlanden verspreid. Door herhaald opbrengen werden sommige oude akkers geleidelijk opgehoogd. Een landbouwkundige revolutie in de moderne tijd Vanaf de negentiende […]

Encyclopedie-artikel

Boekweit

Gewas voor arme grond Boekweit was geen graansoort in botanische zin, maar werd wel op vergelijkbare wijze gebruikt. Het gewas kon groeien op relatief arme zandgronden en was daarom aantrekkelijk voor boeren in gebieden als Mierlo. De zaden werden gemalen en gebruikt voor pap, koeken en andere gerechten. Boekweit had een korte groeiperiode, maar was […]

Encyclopedie-artikel

Brand op Luchen in 1933

Brand op Luchen in 1933 Brand op Luchen in 1933 beschrijft een nachtelijke brand die twee boerderijen op Luchen verwoestte en korte tijd de vrees opriep dat een veel groter deel van het buurtschap verloren zou gaan. De nacht van 14 op 15 maart In de nacht van dinsdag 14 op woensdag 15 maart 1933 […]

Encyclopedie-artikel

Contractteelt voor de Mierlose conservenindustrie

Contractteelt voor de Mierlose conservenindustrie Contractteelt werd in de tweede helft van de twintigste eeuw een belangrijke schakel tussen landbouw, veiling en voedselverwerking rond Mierlo. De Myerlese Koerier beschrijft hoe de ontwikkeling van conservenproductie samenhing met afspraken over de teelt van onder meer groenten voor verwerking. Daarmee veranderde een deel van de landbouw van productie […]

Encyclopedie-artikel

De Kersepit 1946–1949

De Kersepit 1946–1949 De Kersepit was een Mierloos contactblad in de eerste naoorlogse jaren en vormt een bijzondere bron voor de band tussen het thuisfront en Mierlonaren die als militair in Nederlands-Indië verbleven. Het blad geeft een ander perspectief dan officiële militaire bronnen: dat van dorpsnieuws, persoonlijke berichten en onderlinge verbondenheid. Contact over grote afstand […]

Encyclopedie-artikel

Fabrikeurs

Organisatoren van huisproductie Een fabrikeur was niet noodzakelijk iemand die al een moderne fabriek bezat. In het systeem van huisnijverheid organiseerde de fabrikeur productie door grondstoffen of garens aan thuiswerkers te leveren en het afgewerkte textiel terug te nemen voor verdere verwerking en verkoop. Voor Mierlose thuiswevers waren vooral fabrikeurs in Geldrop en Helmond belangrijk. […]

Encyclopedie-artikel

Fruitboomgaarden

Bomen rond boerderijen en erven Fruitbomen waren lange tijd een vertrouwd onderdeel van het agrarische landschap. Appels, peren, pruimen en kersen groeiden in boomgaarden bij boerderijen en op geschikte percelen rond het dorp. Voor Mierlo kregen vooral de kersen een uitzonderlijke betekenis. In de negentiende en vooral vroege twintigste eeuw ontwikkelde de teelt zich van […]

Encyclopedie-artikel

Goormeesters van Mierlo

Goormeesters van Mierlo De goormeesters of goorgesworenen waren functionarissen die toezicht hielden op het gebruik van de gemeenschappelijke gronden van Mierlo. Hun werk laat zien dat het beheer van weiden, turfgronden en andere gedeelde hulpbronnen niet vrijblijvend was. Waar veel gebruikers dezelfde gronden benutten, waren regels, controle en sancties nodig. De goormeesters vormden daarmee een […]

Encyclopedie-artikel

Het boerenbedrijf

Gemengd bedrijf als basis Het traditionele boerenbedrijf in Mierlo was meestal geen sterk gespecialiseerd bedrijf zoals veel moderne landbouwbedrijven. Akkerbouw en veehouderij vulden elkaar aan. Rogge, boekweit, aardappelen en later uiteenlopende groenten werden gecombineerd met koeien, varkens, kippen en soms schapen of werkpaarden. De kringloop binnen het bedrijf was belangrijk. Vee leverde melk, vlees en […]

Encyclopedie-artikel

Het Katoenpad

Historische route naar Geldrop Op de kadasterkaart van Mierlo van omstreeks 1832 staat het Katoenpad aangegeven. Het liep vanuit de omgeving van de kerk van Mierlo via de huidige Kanunnik Daemenstraat en de Molenheide richting Geldrop. Het pad werd gebruikt door Mierlose thuiswevers die grondstoffen ophaalden en geweven producten naar Geldropse fabrikeurs brachten. Daarmee is […]

Encyclopedie-artikel

Inmaken en voedselbewaring in Mierlo

Inmaken en voedselbewaring in Mierlo Inmaken en voedselbewaring in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]

Encyclopedie-artikel

Kersenkoninginnen van Mierlo

Kersenkoninginnen van Mierlo Ceremoniële vertegenwoordigers van het kersendorp tijdens oogstfeesten en latere herlevingen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De kersenkoningin werd een herkenbaar gezicht van […]

Encyclopedie-artikel

Korweide en gemene weiden in Mierlo

Korweide en gemene weiden in Mierlo Korweide en gemene weiden in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, […]

Encyclopedie-artikel

Landbouw in Mierlo

Eeuwenlang de economische basis Mierlo was tot ver in de twintigste eeuw in hoofdzaak een agrarisch dorp. Boerderijen lagen verspreid langs oude wegen, gehuchten en akkercomplexen. Veel bedrijven waren klein en combineerden akkerbouw, vee en nevenwerk om voldoende inkomen te verwerven. Op de zandgronden werden gewassen geteeld die relatief goed tegen schrale omstandigheden konden, zoals […]

Encyclopedie-artikel

Landbouw op de Mierlose zandgronden

Boeren op arme zandgrond Mierlo was tot ver in de twintigste eeuw in hoofdzaak een agrarisch dorp. Boerderijen lagen verspreid langs oude wegen, gehuchten en akkercomplexen. Veel bedrijven waren klein en combineerden akkerbouw, vee en nevenwerk om voldoende inkomen te verwerven. De hogere gronden rond Mierlo bestaan grotendeels uit zand. Zulke bodems zijn van nature […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo als esdorp

Een landschappelijke interpretatie Mierlo wordt soms als esdorp beschreven vanwege de combinatie van oude akkercomplexen, gehuchten en hoger gelegen bouwlanden. De term is vooral een moderne landschappelijke typering en geen historische bestuurlijke categorie. Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg […]

Encyclopedie-artikel

Mierloiana Treesje Vervoort en de podiuminstorting van 1952

Mierloiana Treesje Vervoort en de podiuminstorting van 1952 Het Mierlose kersenfeest van 1952 kreeg een bijzonder hoofdstuk door de kroning van de 21-jarige Treesje Vervoort uit Mierlo-Hout als Mierloiana én door een spectaculaire podiuminstorting tijdens de feestelijkheden. Het voorval bleef in krantenberichten en lokale herinnering hangen, juist omdat een feestelijk massamoment plotseling omsloeg in chaos […]

Encyclopedie-artikel

Mond- en-klauwzeer in Mierlo in 1926

Mond- en-klauwzeer in Mierlo in 1926 legt een concrete uitbraak van mond- en-klauwzeer vast in een periode waarin veehouderij een belangrijk onderdeel van het Mierlose platteland vormde. De uitbraak van april 1926 De lokale ziektegeschiedenis vermeldt dat in april 1926 in Mierlo dertig stallen met ongeveer zeventig stuks vee besmet waren met mond- en-klauwzeer. Dat […]

Encyclopedie-artikel

Natuur en landschap in Mierlo

Het landschap rond Mierlo bestaat uit hogere zandgronden, oude akkers, heide, bossen, vennen en lager gelegen beekdalen. Die afwisseling bepaalt al eeuwen waar mensen konden wonen en boeren, maar ook waar natte natuur, bos en open heide zich ontwikkelden. Het huidige landschap is daarom een combinatie van natuurlijke processen en langdurig menselijk gebruik. Op deze […]

Encyclopedie-artikel

Ontginning van woeste gronden rond Mierlo

Ontginning van woeste gronden rond Mierlo De term “woeste gronden” werd historisch gebruikt voor heide, zandige en andere niet-intensief ontgonnen terreinen. Rond Mierlo maakten zulke gebieden lange tijd deel uit van een landbouwsysteem waarin heide, plaggen, begrazing en akkers met elkaar samenhingen. In de negentiende en twintigste eeuw veranderde dat landschap sterk. Wat de bronnen […]

Encyclopedie-artikel

Potstal

Mest opbouwen in een verdiepte stal De potstal was een stalsysteem waarbij mest zich ophoopte in een verdiept stalgedeelte. Strooisel, heideplaggen, bosstrooisel en zand konden worden toegevoegd, zodat een steeds dikker mestpakket ontstond. Wanneer de stal werd uitgereden, kwam dit materiaal op de akkers terecht. Door dit eeuwenlang te herhalen ontstonden rond oude dorpen dikke […]

Encyclopedie-artikel

Rattenplaag in Mierlo

Rattenplaag in Mierlo Rattenoverlast was in een agrarisch dorp niet alleen een hinderlijk verschijnsel maar kon voedselvoorraden, stallen, afvalplaatsen en volksgezondheid raken. Een lokale Koerierstudie verbindt een Mierlose rattenplaag met herinneringen aan gezondheid en dagelijks leven. Het dossier behandelt bestrijdingsmethoden en lokale reacties als historisch onderwerp, maar maakt onderscheid tussen aantoonbare gemeentelijke of krantenmeldingen en […]

Encyclopedie-artikel

Rogge

Broodgraan van de zandgronden Rogge was eeuwenlang een belangrijk graangewas op de Brabantse zandgronden. De plant stelt minder hoge eisen aan de bodem dan tarwe en paste daardoor goed bij het agrarische landschap rond Mierlo. Het graan werd vooral gebruikt voor brood en pap. Daarnaast konden stro en andere resten op het boerenbedrijf worden benut. […]