Encyclopedie-artikel

Een linnendief in Mierlo in 1792

Een linnendief in Mierlo in 1792 Historische kern Een lokaal archiefverhaal over een linnendief in 1792 laat zien hoe textiel niet alleen economische productie was maar ook bezit met een concrete geldwaarde. De zaak hoort in de periode waarin thuisweven en uitbesteding belangrijk waren en waarin geschillen via lokale bestuurlijke en rechterlijke kanalen konden worden […]

Een linnendief in Mierlo in 1792

Historische kern

Een lokaal archiefverhaal over een linnendief in 1792 laat zien hoe textiel niet alleen economische productie was maar ook bezit met een concrete geldwaarde. De zaak hoort in de periode waarin thuisweven en uitbesteding belangrijk waren en waarin geschillen via lokale bestuurlijke en rechterlijke kanalen konden worden vastgelegd. De precieze personen en hoeveelheden worden alleen overgenomen wanneer ze rechtstreeks uit het schepenprotocol of de gereconstrueerde bron blijken.

Plaats in de geschiedenis van Mierlo

Als klein rechtsgeval geeft het dossier een menselijk perspectief op de omvangrijke artikelen over textielnijverheid en schepenbank. Voor de geschiedenis van een dorp zijn juist zulke concrete gevallen waardevol. Grote ontwikkelingen als industrialisering, armoedezorg, oorlog, onderwijs, religie of modernisering worden pas goed zichtbaar wanneer bekend is hoe zij op lokaal niveau uitwerkten. Het onderwerp wordt daarom gekoppeld aan de bestaande hoofdartikelen, maar behoudt een eigen pagina zodat namen, data, locaties en bronverwijzingen afzonderlijk vindbaar blijven.

Bronbasis

De kernbronnen voor dit dossier zijn Myerlese Koerier 2017-1 – Fragmentatiebommen en linnenzaak, RHC Eindhoven – Schepenbank Mierlo 1432–1810, Canon van Mierlo – Huisvlijt wevers en brouwerijen. Deze bronnen hebben niet allemaal dezelfde functie. Een lokaal heemkundig artikel kan een uitgebreide reconstructie, foto-identificaties en mondelinge herinneringen bevatten; gemeentelijke en regionale archieven leveren bestuurlijke registers en originele stukken; kranten geven een tijdgebonden verslag. De encyclopedie behandelt een latere terugblik daarom niet automatisch als primaire bevestiging. Waar een jaartal, functie, eigendomssituatie of persoonsidentificatie alleen uit een herinnering bekend is, blijft dat zichtbaar als brongebonden informatie.

Wat het dossier toevoegt

De toegevoegde waarde van Een linnendief in Mierlo in 1792 ligt vooral in de schaal. Een algemene geschiedenis kan vermelden dat Mierlo scholen, bedrijven, ambachten, verenigingen of oorlogservaringen kende, maar daarmee verdwijnen individuele levens en kleine instellingen gemakkelijk uit beeld. Door dit onderwerp apart te beschrijven ontstaat een ingang voor familieonderzoek, straatgeschiedenis, beeldherkenning en vervolgonderzoek. Bovendien kunnen toekomstige vondsten aan precies dit dossier worden toegevoegd zonder een veel groter overzichtsartikel telkens opnieuw te herschrijven.

Afbakening en bronkritiek

Bij lokale geschiedenis is de verleiding groot om een goed verteld verhaal meteen als volledig vaststaand feit te presenteren. Dat gebeurt hier niet. Namen kunnen in bronnen verschillend gespeld zijn, herinneringen kunnen tientallen jaren na een gebeurtenis zijn opgetekend en gemeentelijke grenzen veranderden. “Mierlo” kan in oudere bronnen bovendien betrekking hebben op het grondgebied van de voormalige gemeente, dus inclusief gebieden die later bij Helmond kwamen. Dit dossier vermeldt daarom steeds de historische context en projecteert de huidige gemeentegrenzen niet automatisch terug op oudere perioden.

Onderzoeksagenda

Vervolgonderzoek naar Een linnendief in Mierlo in 1792 richt zich op het koppelen van de lokale publicaties aan originele akten, bevolkingsregisters, adresgegevens, kranten, foto’s en waar relevant kadaster- of verenigingsarchieven. Bij personen zijn geboorte-, huwelijks- en overlijdensgegevens en functies belangrijke controlepunten. Bij bedrijven en instellingen zijn vergunningen, advertenties, jaarverslagen en adreswisselingen relevant. Voor objecten en locaties zijn oude kaarten en provenance van beeldmateriaal essentieel. Nieuwe gegevens worden pas als vaststaand toegevoegd wanneer zij met de bestaande bronlaag verenigbaar zijn; afwijkende lezingen blijven als onderzoeksvraag zichtbaar.

Bronnen en achtergrond

In de bronlaag is dit artikel expliciet verbonden met Myerlese Koerier 2017-1 – Fragmentatiebommen en linnenzaak, RHC Eindhoven – Schepenbank Mierlo 1432–1810 en Canon van Mierlo – Huisvlijt wevers en brouwerijen. Die bronkoppeling wordt hier niet gebruikt om extra jaartallen of details te veronderstellen die niet in het bestaande dossier zijn onderbouwd. De uitbreiding legt vooral de herkomst en de samenhang van de bestaande kennis zichtbaarder vast. Wanneer bronnen verschillende soorten informatie bieden — bijvoorbeeld een archiefinventaris, lokale historische publicatie, officiële registratie of latere reconstructie — blijft het onderscheid tussen vastgelegd feit, interpretatie en lokale overlevering van belang.

Meer thematische verbanden

Historische aanbevelingen uit het bestaande kennisnetwerk. Canonieke relaties staan afzonderlijk onder “Verder ontdekken”.

Verbanden

Verder ontdekken

6 gekoppeld
onderbouwd door · Bron

RHC Eindhoven – Schepenbank Mierlo 1432–1810

Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven.Type: archiefinventaris van de schepenbank.Gebruik: rechtspraak, transportakten, schuld- en eigendomszaken en andere juridische handelingen binnen Mierlo.Toegang: 13141.Bronkwaliteit: A.Redactioneel: Sterke route naar primaire…

economische context · Encyclopedie-artikel

Textielnijverheid in Mierlo

Van huisnijverheid naar fabriek Mierlo had in de negentiende eeuw veel thuiswevers. In de vroege twintigste eeuw verschoof de textielproductie naar fabrieksgebouwen met mechanische getouwen. In de negentiende eeuw veranderde de textielproductie in Zuidoost-Brabant ingrijpend. Mechanische aandrijving en grotere productie-eenheden maakten het mogelijk om meer doek met minder verspreide handarbeid te vervaardigen. De Mierlose fabriek […]

juridische context · Encyclopedie-artikel

Schepenbank

Bestuur en rechtspraak in één instelling Een schepenbank bestond uit lokale schepenen die onder leiding van de schout bestuurlijke en juridische taken uitvoerden. In een samenleving zonder moderne scheiding tussen gemeenteraad, bestuur en rechtbank liepen zulke functies in elkaar over. De schepenen legden verklaringen vast, behandelden transacties en spraken in rechtszaken vonnis. Hun stukken zijn […]

geïllustreerd door · Beeldobject

Brugstraat 13, Mierlo GM 1771 M4.2.01.JPG

Brugstraat 13, Mierlo GM 1771 M4.2.01.JPG Deze beeldbankregistratie documenteert Brugstraat 13; gemeentelijk monument; woonhuis en is gekoppeld aan Brugstraat. Herkomst en rechten Maker: Rosemoon. Bron: Wikimedia Commons. Licentie/rechten: CC BY-SA 4.0. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Brugstraat_13,_Mierlo_GM_1771_M4.2.01.JPG. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als webversie opgenomen zonder inhoudelijke uitsnede. DelenFacebookWhatsAppE-mailLinkMijn tijdlijnInloggen […]