Oprichting in 1910
De Fruitveiling-vereeniging De Kersenboom werd in Mierlo opgericht op 24 april 1910. Volgens de lokale Canon-special konden leden deelnemen door aandelen van vijf gulden te nemen. De organisatie telde 134 leden met samen 246 aandelen. Daarmee kreeg de Mierlose fruitteelt een gezamenlijke verkooporganisatie in een periode waarin snelle afzet belangrijk was voor bederfelijk fruit.
Eerste veiling bij Hotel ’t Anker
Op 29 maart 1911 besloot de vereniging om de veilingen te houden bij Hotel ’t Anker van de erven Van de Kimmenade, tegenover het tramstation. De eerste veiling vond plaats op dinsdag 27 juni 1911. De lokale documentatie noemt voor die eerste veiling een omzet van 5.779 gulden.
De locatie was praktisch: fruit kon na verkoop bij de tramhalte worden ingeladen en verder worden vervoerd richting Helmond of Eindhoven. Veiling en transport vormden daardoor één economische keten van teler naar handelaar en afzetmarkt.
Meer dan alleen kersen
Hoewel De Kersenboom sterk met de Mierlose kersenteelt wordt geassocieerd, werd niet uitsluitend kersenfruit geveild. De lokale Canon noemt naast kersen ook appels, peren, zwarte bessen, kruisbessen en abrikozen. Het is daarom nauwkeuriger De Kersenboom als fruitveiling te beschrijven dan als uitsluitend een kersenveiling.
De Mierlose Zwarte
De veiling droeg bij aan de georganiseerde afzet van Mierloos fruit en daarmee aan de economische omgeving waarin de Mierlose Zwarte bekend werd. Dat betekent niet dat alle verhandelde kersen van dit ras waren of dat de geschiedenis van het ras volledig uit de veilingadministratie kan worden afgeleid.
Voor de pomologische beschrijving van Nederlandse kersen is het proefschrift van I. Rietsema uit 1928 een belangrijkere gespecialiseerde bron. Rietsema onderzocht tientallen kersenvormen en bezocht Mierlo al in 1920. Zijn eigen formulering over de daar aangetroffen zwarte kers was voorzichtig: hij zag sterke overeenkomsten, maar presenteerde de precieze identificatie niet als absolute zekerheid. De veilinggeschiedenis en de rasbeschrijving worden daarom als twee verwante, maar verschillende bewijsstromen behandeld.
Later verloop
Een lokale beeld- en canonpublicatie vermeldt dat De Kersenboom in 1964 een eigen veilinggebouw aan de Loeswijk kreeg. Een andere lokale terugblik stelt dat de laatste kersen al in 1959 op de Mierlose veiling werden geveild. Die twee gegevens hoeven elkaar niet uit te sluiten: de georganiseerde veiling kan na het einde van de lokale kersenaanvoer met andere tuinbouwproducten zijn doorgegaan. Voor de exacte overgang zijn jaarverslagen, veilingboeken of andere primaire bedrijfsstukken nodig.
Betekenis
De Kersenboom laat zien dat de Mierlose fruitteelt niet alleen bestond uit boomgaarden en plukarbeid. Gezamenlijke verkoop, sortering, logistiek en aansluiting op regionaal vervoer waren eveneens onderdeel van de sector. Daarmee is de veiling een schakel tussen de agrarische geschiedenis van het dorp en de regionale markt.
Gerelateerde dossiers
- De Mierlose Zwarte
- Kersenhandel
- Kersenboomgaarden
- Kersenpluk
- Terugloop van de kersenteelt
- Contractteelt voor de Mierlose conservenindustrie
