Susanna van Stekelenborg

Susanna van Stekelenborg was vanaf 1881 officieel vroedvrouw in Mierlo en oefende het beroep uit tot haar overlijden op 10 februari 1924. Zij volgde haar tante Maria Anna van Stekelenborg op.

Opleiding en familiepraktijk

Susanna was een nicht van Maria Anna van Stekelenborg en kleindochter van vroedmeester Hendrik van Stekelenborg. Op 22 juli 1881 behaalde zij in Leiden haar vroedvrouwdiploma. De lokale studie wijst erop dat verloskundige beroepen vaker binnen families werden doorgegeven. In Mierlo betekende dit dat kennis en praktijk over meerdere generaties Van Stekelenborg zichtbaar zijn.

Toen Susanna officieel begon, kreeg zij volgens de bron een vaste jaarlijkse toelage van 300 gulden. Voor buitengewone gevallen kon zij een beroep doen op dokter Jaspers uit Geldrop. In 1884 trouwde zij met Theodorus Slegers, die in Mierlo klompenmaker was.

Strijd om beloning

Tussen 1916 en 1921 schreef Susanna herhaaldelijk aan het gemeentebestuur over haar lage salaris. Ze vergeleek haar positie met die van vroedvrouwen in andere Brabantse plaatsen en stelde dat haar vergoeding uitzonderlijk laag was. De brieven hadden uiteindelijk resultaat: vanaf 1921 bedroeg haar jaarsalaris 1200 gulden.

Dat salarisgeschil maakt haar dossier relevant voor meer dan alleen medische geschiedenis. Het raakt ook de positie van vrouwelijke gemeentelijke beroepskrachten, professionalisering en de waardering van zorgarbeid. Een archiefvermelding uit 1922 noemt haar als gemeentevroedvrouw met een pensioengrondslag van 1200 gulden.

Einde van een gemeentelijke vroedvrouwfunctie

Susanna bleef werken tot haar overlijden in februari 1924. De gemeente vulde haar functie vervolgens niet rechtstreeks opnieuw in. Een maand later werd J.A. Hermans als gemeentearts benoemd en hij nam ook de verloskundige praktijk waar. Daarmee markeert Susanna’s overlijden een bestuurlijke overgang in de organisatie van de lokale geboortezorg.

Bronnen en afbakening

De schrijfwijze van haar achternaam varieert in bronnen tussen Stekelenborg en Stekelenburg. Dit dossier gebruikt Stekelenborg als hoofdvorm en bewaart de andere spelling als alias. Opleiding, salaris en loopbaan zijn expliciet gedocumenteerd in het vroedvrouwenonderzoek.

Plaats binnen de geschiedenis van Mierlo

Het dossier over Susanna van Stekelenborg is vooral waardevol wanneer het wordt gelezen naast de bredere geschiedenis van de Mierlose geschiedenis. De lokale bronnen maken zichtbaar hoe gemeentelijke besluiten, dagelijks werk en veranderingen in voorzieningen op elkaar ingrepen. Het onderwerp staat daarom niet op zichzelf: het vormt een concreet aanknopingspunt om ontwikkelingen te volgen die in overzichtsartikelen noodzakelijkerwijs algemener worden beschreven. Door dit dossier afzonderlijk te bewaren, blijven de specifieke bronverwijzingen, dateringen en onzekerheden controleerbaar.

Hoe dit dossier gelezen moet worden

Bij lokale geschiedenis is het belangrijk onderscheid te maken tussen een contemporaine registratie, een latere transcriptie en een heemkundige reconstructie. In deze encyclopedie worden zulke lagen niet samengevoegd alsof zij dezelfde bewijskracht hebben. Wanneer een publicatie een archiefstuk samenvat, wordt de samenvatting gebruikt voor de beschreven hoofdlijn, maar blijft ruimte bestaan voor correctie vanuit het oorspronkelijke archief. Dat is vooral relevant bij namen, bedragen, functietitels en aantallen, omdat transcripties en oude spellingen kunnen verschillen.

Betekenis voor vervolgonderzoek

Dit onderwerp biedt aanknopingspunten voor nader onderzoek in gemeentelijke registers, raadsnotulen, bevolkingsadministratie, kranten en heemkundige documentatie. Zulke vervolgbronnen kunnen details aanscherpen zonder dat de huidige tekst verder gaat dan de nu expliciet gekoppelde bronnen toelaten. Daarmee functioneert het dossier zowel als leesartikel als onderzoeksingang: de bekende informatie wordt samengebracht, terwijl onzekere of nog niet gecontroleerde details bewust niet als vaststaand feit worden gepresenteerd.