Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
De eerste bevrijding Op dinsdag 19 september 1944 bereikten Amerikaanse parachutisten van de 101st Airborne Division Mierlo. Voor veel inwoners voelde dit als de bevrijding waarop zij jarenlang hadden gewacht. De situatie was echter nog uiterst onzeker. Britse troepen probeerden verder naar Helmond op te rukken, maar liepen bij Mierlo-Hout tegen sterke Duitse weerstand aan. […]
2019: vrijheid vieren en slachtoffers herdenken In september 2019 stond Geldrop-Mierlo uitgebreid stil bij 75 jaar bevrijding. Er waren gedurende meerdere weken activiteiten rond vrijheid, oorlogsgeschiedenis en herdenken. In Mierlo lag een belangrijk accent op de burgerslachtoffers. Op 17 september waren activiteiten voor basisschoolleerlingen en op 21 september vond een herdenkingsbijeenkomst plaats. Bij het bevrijdingsmonument […]
101st Airborne in Mierlo Op 19 september 1944 verschenen Amerikaanse parachutisten van de 101st Airborne Division in Mierlo. De Heemkundekring heeft foto’s en ooggetuigenherinneringen bewaard waarin de komst van de Amerikaanse militairen als een eerste moment van bevrijding wordt beschreven. Voor inwoners die ruim vier jaar Duitse laarzen en uniformen hadden gezien, maakten de Amerikaanse […]
Van Duitse inkwartiering naar Brits hoofdkwartier Huize Bethanië had tijdens de oorlog meerdere militaire functies. Duitse militairen namen het gebouw tijdens de bezettingsjaren in gebruik. Na de bevrijding van Mierlo op 21 september 1944 veranderde de situatie volledig. Bethanië werd hoofdkwartier van het Britse VIII Corps. Daarmee kwamen hoge geallieerde militairen naar Mierlo. Lokale bronnen […]
Ruim vier jaar Duitse overheersing Van mei 1940 tot september 1944 stond Mierlo onder Duitse bezetting. De invloed daarvan nam in de loop van de oorlog toe. Vrijheden werden beperkt, goederen werden schaars en bewoners kregen te maken met distributie, vorderingen en de dreiging van gedwongen arbeid. Duitse militairen gebruikten lokale gebouwen en infrastructuur. Huize […]
Bonnen en rantsoenen Tijdens de bezetting werden steeds meer levensmiddelen en gebruiksgoederen alleen via distributiebonnen verkrijgbaar. Het systeem moest schaarse voorraden verdelen, maar betekende voor gezinnen dat voedsel, kleding, brandstof en andere producten niet meer vrij gekocht konden worden. Op het platteland waren sommige voedingsmiddelen dichterbij dan in grote steden, maar dat betekende niet dat […]
Dertien burgers omgekomen Op 21 september 1944 werd bij Den Brand, in het gebied dat tegenwoordig bij Brandevoort ligt, zwaar gevochten rond de brug over het Eindhovensch Kanaal. Bewoners hadden gewaarschuwd gekregen dat de omgeving gevaarlijk was en zochten bescherming in provisorische schuilplaatsen. Tijdens de beschietingen trof een granaat een schuilplaats. Alle dertien aanwezige burgers […]
10 mei 1940 Op 10 mei 1940 viel nazi-Duitsland Nederland binnen. Daarmee eindigde de Nederlandse neutraliteit en begon voor Mierlo een bezettingsperiode van ruim vier jaar. De strijd van mei 1940 werd in Mierlo-Hout direct voelbaar. De strategische ligging aan spoorlijn, kanalen en doorgaande weg maakte de omgeving kwetsbaar. De Heemkundekring verwijst naar een krantenbericht […]
20 september 1944 Na de feestelijke verwachtingen van 19 september bleek de bevrijding nog niet definitief. Duitse troepen keerden op woensdag 20 september terug in Mierlo-Dorp. De terugkeer hing samen met de zware tegenstand in de omgeving van Mierlo-Hout en Helmond. Geallieerde eenheden moesten zich hergroeperen en het front bewoog tijdelijk terug. Angstige onzekerheid Voor […]
Veel verschillende geallieerde eenheden De bevrijding van Mierlo en de verdere strijd in Zuidoost-Nederland bracht militairen uit verschillende geallieerde formaties naar het dorp. Op 19 september waren Amerikaanse parachutisten van de 101st Airborne Division aanwezig; later speelden Britse grondeenheden een hoofdrol in de gevechten rond Mierlo en Mierlo-Hout. Na de bevrijding werd Bethanië een hoofdkwartier […]
Van oorlogsgraf naar vaste herdenkingsplaats Vrij snel na de oorlog werd Mierlo War Cemetery een belangrijke plaats voor herdenking. De eerste nationale dodenherdenking vond in Nederland in 1946 plaats en lokale bronnen tonen dat ook op het Mierlose ereveld al vroeg ceremonies werden gehouden. Naast 4 mei kreeg ook 21 september, de datum van de […]
Oorlog en dekolonisatie na 1945 Voor tientallen Mierlose gezinnen eindigde de militaire onzekerheid niet in 1945. Mierlose mannen werden als oorlogsvrijwilliger of dienstplichtige uitgezonden naar Nederlands-Indië/Indonesië tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Een lokale bron vermeldt 66 Mierlose militairen die in de periode 1946–1950 behouden terugkeerden. Het thuisfront hield contact via onder meer het speciaal voor hen […]
Dankbaarheid voor 66 teruggekeerde militairen De Mariakapel aan de Sint Sebastiaanweg kreeg na de oorlog een bijzondere herinneringsfunctie. De kapel werd op 22 juli 1951 door pastoor Th. van Lierop ingewijd uit dankbaarheid voor de behouden terugkeer van 66 Mierlose militairen die tussen 1946 en 1950 in Nederlands-Indië/Indonesië waren ingezet. De bevolking bracht via acties […]
Een grote geallieerde operatie Operatie Market Garden begon op 17 september 1944. Het plan combineerde luchtlandingen met een snelle grondopmars vanuit België. In Zuidoost-Brabant moesten geallieerde eenheden via Eindhoven verder noordwaarts trekken. Mierlo lag niet in het centrale luchtlandingsgebied, maar kwam direct in de strijdzone terecht. Eindhoven werd op 18 september bevrijd en de geallieerde […]
Een dorp in een gespannen Europa In de jaren dertig was Mierlo nog in sterke mate een agrarisch dorp, met daarnaast textielarbeid, middenstand en een groeiend verenigingsleven. De internationale spanningen waren echter ook hier merkbaar. De opkomst van nazi-Duitsland, de oorlogsdreiging en uiteindelijk de Nederlandse mobilisatie maakten duidelijk dat neutraliteit geen garantie voor veiligheid was. […]
Mierlo tijdens de Eerste Wereldoorlog De Eerste Wereldoorlog werd niet op Mierloos grondgebied uitgevochten, maar de jaren 1914–1918 veranderden ook hier het dagelijks leven. Nederland bleef neutraal, terwijl direct over de grens in België oorlog werd gevoerd. Daardoor kreeg een Brabants dorp als Mierlo te maken met mobilisatie, onzekerheid, vluchtelingen, prijsstijgingen en steeds meer overheidsbemoeienis […]
Mierlo tijdens de Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog vormt in de geschiedenis van Mierlo geen verzameling losse gebeurtenissen. Bezetting, distributie, schaarste, vorderingen, dwangarbeid, onderduik en verzet beïnvloedden elkaar en bepaalden samen het dagelijks leven tussen 1940 en de bevrijding in 1944. Deze hoofdpagina brengt die onderwerpen daarom in één samenhangend verhaal. De bestaande dossiers blijven […]
Strategisch knooppunt Mierlo-Hout behoorde tijdens de Tweede Wereldoorlog nog tot de gemeente Mierlo. De wijk lag aan de spoorlijn Eindhoven-Helmond, bij kanalen en aan de doorgaande route vanuit Eindhoven. Daardoor was het gebied militair veel belangrijker dan een gewone woonwijk. Al in mei 1940 vielen er slachtoffers bij een bombardement. In 1944 werd Mierlo-Hout opnieuw […]
Nederland mobiliseert Door de snel verslechterende internationale situatie kondigde Nederland eind augustus 1939 de algemene mobilisatie af. Ook mannen uit Mierlo werden opgeroepen voor militaire dienst of kregen door hun bestaande militaire verplichtingen met de mobilisatie te maken. De mobilisatie betekende dat gezinnen tijdelijk zonder kostwinner konden komen te zitten en dat het openbare leven […]
Uit handen van de bezetter blijven Naarmate de bezetting strenger werd, moesten mensen onderduiken om arrestatie, deportatie of gedwongen arbeid te vermijden. Het kon gaan om joden, verzetsmensen, mannen die de arbeidsinzet wilden ontlopen en andere gezochte personen. Onderduiken was alleen mogelijk dankzij hulp van anderen. Onderdak, voedselbonnen, kleding en informatie moesten vaak in het […]
Meer dan één soort slachtoffer De oorlogsslachtoffers uit de toenmalige gemeente Mierlo vormen geen enkele homogene groep. Burgers kwamen om door bombardementen, beschietingen en andere oorlogshandelingen. Militairen sneuvelden elders en inwoners konden slachtoffer worden van vervolging, gevangenschap of andere gevolgen van de oorlog. Mierlo-Hout kreeg door zijn strategische ligging bijzonder veel oorlogsgeweld te verwerken. In […]
Verzet kende veel vormen Verzet tegen de bezetter bestond niet alleen uit gewapende acties. Het kon ook gaan om het verbergen van mensen, doorgeven van informatie, verspreiden van illegale berichten, vervalsen van documenten of saboteren van Duitse maatregelen. Lokale bronnen over Bethanië vermelden dat onderwijzend personeel tijdens de bezetting een verzetsrol had. Zulke verwijzingen laten […]
Bethanië als toevluchtsoord Na de bevrijding eindigde de oorlog voor Zuid-Nederland niet onmiddellijk. Het front schoof noord- en oostwaarts en grote groepen mensen raakten ontheemd. Huize Bethanië kreeg naast zijn militaire functie ook een belangrijke humanitaire rol. Volgens het Brabants Historisch Informatie Centrum werden in het laatste oorlogsjaar meer dan achthonderd vluchtelingen in Bethanië opgevangen. […]
Goederen in beslag voor de bezetter De Duitse bezetter kon goederen, gebouwen en vervoermiddelen vorderen voor militair gebruik. Dat gebeurde in heel Nederland en had ook gevolgen voor Mierlo. Paarden, fietsen, materialen en voedsel konden door regelgeving of directe vordering aan particulier gebruik worden onttrokken. Ook gebouwen kregen een militaire bestemming. Huize Bethanië werd door […]
