Ga naar inhoud
Hoofdthema
Lees over de heren en heerlijkheid van Mierlo, het kasteel, bestuurlijke macht en de families die eeuwenlang het dorp mede vormgaven.
Samengestelde kennislaag
Angst, geloof en bestuurlijke macht Heksenvervolging ontstond niet uit één oorzaak. In de zestiende eeuw leefden geloof in magie, angst voor ziekte en misoogst, religieuze spanningen en sterke ideeën over duivel en zonde naast elkaar. Lokale conflicten en persoonlijke reputaties konden een beschuldiging vervolgens versterken. In Peelland ontstond in 1595 een opvallende vervolgingsgolf. Beschuldigingen uit […]
1617 als keerpunt In 1617 kochten de inwoners van Mierlo een groot deel van de heerlijke rechten af. De achtergrond lag in jaren van spanning tussen bevolking en heer, versterkt door economische problemen, oorlogsomstandigheden en het strenge bewind van Erasmus van Grevenbroeck. De afkoop betekende niet dat alle banden met de heer verdwenen. Het kasteel […]
Archief van de heerlijkheid Mierlo 1386–1851 Het archief van de heerlijkheid brengt documenten samen die betrekking hebben op bezit, heerlijke rechten, processen en gemene gronden. Daarmee vormt het een belangrijke tegenhanger van het gemeentearchief: dezelfde lokale kwestie kan vanuit heer, gemeenschap en bestuur verschillend zijn vastgelegd. Wat de bronnen vastleggen Het Brabants Historisch Informatie Centrum […]
Atlas Schoemaker – Mierlo Deze beeldbankregistratie documenteert Kasteel van Mierlo en is gekoppeld aan [[gebouw|Kasteel van Mierlo]]. Herkomst en rechten Maker: Andries Schoemaker / Atlas Schoemaker. Bron: Wikimedia Commons. Licentie/rechten: Public Domain Mark 1.0. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Atlas_Schoemaker-NOORDBRABANT-2980-Noord-Brabant,_Mierlo.jpeg. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als webversie opgenomen zonder inhoudelijke […]
1795: begin van de afbraak Vanaf de zeventiende eeuw verloor het kasteel geleidelijk zijn functie als permanente machtsresidentie. Na de afkoop van veel heerlijke rechten in 1617 verbleven de heren vaker elders. In de achttiende eeuw werd het gebouw steeds minder intensief gebruikt. In 1795 werd een eerste deel van het Kasteel van Mierlo gesloopt. […]
Bronhouder: Brabants Historisch Informatie Centrum. Archief: toegang 277, Heerlijkheid Mierlo, 1386–1851. Gebruik: originele en afgeleide archiefstukken over bezit, heerlijke rechten, processen, gemene gronden en overdrachten. URL: https://www.bhic.nl/integrated?miadt=235&miaet=1&micode=277&minr=908783&miview=inv2&mizig=210
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: concrete inventariseenheid in het archief Heerlijkheid Mierlo. Gebruik: onderzoek naar de appèlprocedure tussen gemeente en heer over het eigendom van de gemene gronden. Toegang: 277 Heerlijkheid Mierlo, inv. 73. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: De inventaris dateert het dossier globaal als eind achttiende of begin negentiende eeuw; geen exact jaar invullen […]
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: concrete inventariseenheid in het archief Heerlijkheid Mierlo. Gebruik: proces tussen de heer van Mierlo en de gemeente over eigendom van de gemene gronden in 1848–1851. Toegang: 277 Heerlijkheid Mierlo, inv. 74. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Procesuitkomst, argumenten en eigendomsgrenzen pas beschrijven na raadpleging van het dossier. URL: https://www.archieven.nl/nl/db/0/toegang/235/277
Organisatie: Canon van Mierlo. Type: lokale historische canon / secundaire bron. Gebruik: vrije heerlijkheid, heerlijke rechten, bewoners van het kasteel, kasteelgeschiedenis en afbouw van de heerlijkheid. URL: https://canonvanmierlo.nl/tijdlijn/het-kasteel-en-zijn-bewoners
1410: testament van Hendrik Dickbier Het testament van Hendrik Dickbier uit 1410 geldt in de lokale en archeologische literatuur als de eerste betrouwbare schriftelijke bron waarin het Kasteel van Mierlo duidelijk herkenbaar wordt genoemd. De bron noemt naast het Hofgoed een kasteel en andere bezittingen van de heer. Geen bouwjaar 1410 is daarom een documentatiedatum […]
Eesbroek Eesbroek, ook geschreven als Eestbroek, is een Mierlose veldnaam met uitzonderlijke archeologische betekenis. Het weiland met deze naam ligt bij de voormalige kasteelsite en vormt daarmee een directe verbinding tussen toponymie en ondergronds erfgoed. Wat de bronnen bevestigen De heemkundige kasteelpagina vermeldt dat het weiland bij de Kasteelweg als Eesbroek of Eestbroek bekendstaat en […]
Organisatie: Erfgoed Brabant. Gebruik: overzicht van heerlijke rechten, kasteelopbouw, verval, sloop en resterend erfgoed. URL: https://erfgoedbrabantverhalen.nl/verhalen/artikel/kasteel-mierlo/
Grensbepaling van Mierlo in 1292 en 1296 De grensbeschrijvingen uit 1292 en 1296 behoren tot de vroegste documenten waarmee het territorium rond Mierlo concreter zichtbaar wordt. In een tijd zonder moderne kadastrale kaarten werden grenzen beschreven aan de hand van herkenbare punten in het landschap. Zulke documenten waren belangrijk voor rechtspraak, grondgebruik, belastingheffing en de […]
Eeuwenlang opvallend stabiele grenzen De grenzen van Mierlo werden al in 1292 beschreven. Volgens lokaal historisch onderzoek bleven de hoofdlijnen daarvan vervolgens vele eeuwen vrijwel ongewijzigd. Rond 1900 omvatte de gemeente ongeveer 3.460 hectare. Dat oude grondgebied was aanzienlijk groter dan het gebied dat tegenwoordig als Mierlo binnen Geldrop-Mierlo herkenbaar is. Het omvatte onder meer […]
Gruitrecht in de heerlijkheid Mierlo Gruitrecht in de heerlijkheid Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Gebruik: Lokale transcriptie en toelichting bij oude grensbeschrijvingen en de figuratieve kaart van 1706. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/img/Het_bekijken_waard/geschheeren/heeren_2.html
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: kasteelboerderijen, Hofgoed, eigendom in 1832, brand en sloop eind jaren zestig, kadastrale kaart en kasteellandschap. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/kasteel_myerle_3c.html
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: banmolen, molenrecht, molendwang, pacht en historische standplaats op de Molenheide. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/molenberg.html
Een korte en meedogenloze vervolgingsgolf In september 1595 vond in Mierlo een reeks heksenprocessen plaats onder het bewind van heer Erasmus van Grevenbroeck. De vervolging maakte deel uit van een bredere golf in Peelland, waarin kort na elkaar vrouwen uit onder meer Cranendonck, Leende, Geldrop, Mierlo, Lierop en Asten werden beschuldigd. In Mierlo begon de […]
Heer uit het geslacht Dickbier Hendrik Dickbier behoorde tot het geslacht dat vanaf 1356 bijna anderhalve eeuw met de heerlijkheid Mierlo verbonden was. Zijn testament uit 1410 is voor de Mierlose geschiedenis bijzonder belangrijk. Daarin worden het Hofgoed, een kasteel en andere gebouwen van de heer genoemd. Een sleutelbron voor het kasteel Het testament geldt […]
Vroege heer van Mierlo Hendrik I van Rode wordt in de lokale genealogische reconstructie als zoon en opvolger van Roelof/Rover van Rode geplaatst. De Canon van Mierlo geeft voor zijn bestuur de periode 1220–1256. Dezelfde bron verbindt hem met de ontwikkeling van de eerste stenen kerk en met de periode waarin Mierlo duidelijker als dorp […]
Hendrik I van Mierlo In reconstructies van de vroege heren wordt Hendrik I van Mierlo ook Hendrik van Rode genoemd. Het RAAP-rapport plaatst zijn ambtsperiode vanaf ongeveer 1220 tot vóór 1256. De naam illustreert hoe leden van dezelfde familie zich in bronnen zowel naar hun herkomst als naar hun bezit konden noemen. In 1256 is […]
Het kasteel te Mierlo, RP-T-1888-A-1713.jpg Deze beeldbankregistratie documenteert Kasteel van Mierlo en is gekoppeld aan [[artikel|Het Kasteel van Mierlo]]. Herkomst en rechten Maker: Cornelis Pronk / Rijksmuseum. Bron: Wikimedia Commons / Rijksmuseum. Licentie/rechten: CC0 1.0 / publiek domein. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Het_kasteel_te_Mierlo,_RP-T-1888-A-1713.jpg. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als […]
Waterlandschap bij het voormalige kasteel Het Weijerke is een waterpartij met eiland in de omgeving tussen de kerk en het historische kasteelterrein van Mierlo. De omgeving hoorde tot het bredere kasteellandschap met grachten, vijvers, hoeven en waterpartijen. Namen als Zwanenweijer laten zien dat waterbeheer en vijvers een herkenbaar onderdeel van die historische omgeving vormden. Relatie […]
