Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Oude zandwegen”

35 dossiers
Encyclopedie-artikel

Autobusdiensten van en naar Mierlo

Autobusdiensten van en naar Mierlo Busverbindingen tussen Mierlo en omliggende plaatsen vóór en naast het moderne openbaar vervoer. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Na tram […]

Encyclopedie-artikel

BBA en openbaar vervoer in Mierlo

BBA en openbaar vervoer in Mierlo De overgang van tram- naar autobusvervoer veranderde de bereikbaarheid van dorpen in Noord-Brabant. Voor Mierlo zijn de bestaande artikelen over tram en bus inhoudelijk aanwezig; een apart dossier over de BBA- en vervoersarchieven maakt het mogelijk om dienstregelingen, concessies en lijnontwikkeling systematischer te onderzoeken. Wat de bronnen vastleggen Het […]

Encyclopedie-artikel

Bruggen van Mierlo

Nieuwe verbindingen over het kanaal De aanleg van het Eindhovensch Kanaal doorsneed bestaande wegen en landbouwroutes. Daarom moesten bruggen worden gebouwd. In het oorspronkelijke bestek waren acht vaste houten bruggen opgenomen. Op Mierloos grondgebied lagen de Broeksche, Oudvensche, Melkkoesche, Goorsche en Lungendonksche brug. Nog vóór de oplevering wist de bevolking bovendien een smal voetbrugje bij […]

Encyclopedie-artikel

Buitenspelen

Het dorp als speelterrein Voor kinderen in het oude Mierlo was vrije tijd minder georganiseerd dan tegenwoordig. Straten, zandwegen, erven, sloten, akkers en bosranden konden speelruimte zijn, naast werk dat thuis moest worden gedaan. Spelmaterialen waren vaak eenvoudig of zelfgemaakt. Knikkeren, tollen, voetballen, klimmen en seizoensspelen vroegen weinig formele voorzieningen. Van straat naar speelplaats en […]

Encyclopedie-artikel

Busvervoer

Opvolger van de tram Toen de stoomtram zijn betekenis verloor, nam de autobus een steeds groter deel van het regionale personenvervoer over. Bussen waren flexibeler omdat geen rails nodig waren en konden gebruikmaken van het steeds beter verharde wegennet. In Noord-Brabant werden tram- en busdiensten uiteindelijk samengebracht in grotere vervoersorganisaties. Het archief van de Brabantse […]

Encyclopedie-artikel

De fiets

Persoonlijke mobiliteit De fiets veranderde het dagelijkse bereik van inwoners ingrijpend. Waar lopen lange tijd de gewone manier was om korte afstanden af te leggen, maakte de fiets werk, school, winkels en omliggende dorpen veel sneller bereikbaar. Voor een dorp tussen Geldrop, Helmond en Eindhoven kreeg dat extra betekenis. De fiets maakte inwoners minder afhankelijk […]

Encyclopedie-artikel

De Goede Moordenaar

Bijnaam van de stoomtram De stoomtram tussen Eindhoven en Helmond kreeg in de streek de bijnaam De Goede Moordenaar. De naam vat de dubbele houding tegenover het nieuwe vervoermiddel treffend samen. Aan de ene kant was de tram een grote vooruitgang. Reizen en goederenvervoer werden sneller en plaatsen langs de lijn raakten beter met elkaar […]

Encyclopedie-artikel

De oude tramlijn

Nieuwe vorm van openbaar vervoer Aan het begin van de twintigste eeuw kreeg Mierlo aansluiting op de stoomtram tussen Eindhoven en Helmond. De lijn volgde niet overal de bestaande verharde weg. Tussen Mierlo en Mierlo-Hout liep het tracé gedeeltelijk over een zandweg en werd voor de oversteek van het Eindhovensch Kanaal een aparte trambrug gebouwd. […]

Encyclopedie-artikel

Economische functie van het kanaal

Goedkoop vervoer van zware goederen Het kanaal was vooral bedoeld om Eindhoven en de omliggende industrie beter aan te sluiten op het landelijke vaarwegennet. Zware en volumineuze vrachten zoals bouwmaterialen, turf, steenkool, hout en machines waren over water goedkoper te vervoeren dan over de slechte landwegen. Ook Mierlo profiteerde. Inwoners werkten aan aanleg en onderhoud, […]

Encyclopedie-artikel

Elektrificatie van Mierlo

Elektrificatie van Mierlo De overgang van olie- en gaslicht naar elektriciteit in woningen, bedrijven en openbare voorzieningen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Elektrificatie veranderde niet […]

Encyclopedie-artikel

Gasvoorziening in Mierlo

Gasvoorziening in Mierlo Aansluiting van huishoudens en bedrijven op gas en de verandering van koken en verwarmen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Gasvoorziening maakte deel […]

Encyclopedie-artikel

Gehuchten en buurtschappen van Mierlo

Een dorp met meerdere historische woonkernen Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar […]

Encyclopedie-artikel

Het gehuchtenlandschap

Een dorp dat uit meerdere kernen bestond Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 onderscheidde Mierlo-dorp, Overakker, Loeswijk, Bekelaar, Marktstraat, Broek, ’t Hout en Het Goor. Samen telden deze buurtschappen 324 huizen en […]

Encyclopedie-artikel

Het Katoenpad

Historische route naar Geldrop Op de kadasterkaart van Mierlo van omstreeks 1832 staat het Katoenpad aangegeven. Het liep vanuit de omgeving van de kerk van Mierlo via de huidige Kanunnik Daemenstraat en de Molenheide richting Geldrop. Het pad werd gebruikt door Mierlose thuiswevers die grondstoffen ophaalden en geweven producten naar Geldropse fabrikeurs brachten. Daarmee is […]

Encyclopedie-artikel

Historische hoofdwegen

Mierlo tussen regionale routes Mierlo lag eeuwenlang op landroutes tussen plaatsen als Geldrop, Helmond, Asten, Stiphout en Nuenen. Het wegennet bestond uit een combinatie van lokale zandwegen en enkele routes met een bredere regionale functie. In de negentiende eeuw werd die infrastructuur stapsgewijs verbeterd. Een route maakte deel uit van de verbinding Eindhoven-Geldrop-Mierlo-Asten-Venlo. In 1856–1857 […]

Encyclopedie-artikel

Kanaaltransport

Zeilschip, trekschuit en stoomboot In de eerste periode werd het Eindhovensch Kanaal vooral gebruikt door zeilschepen en trekschuiten. In 1862 voer volgens de lokale kanaalgeschiedenis het eerste stoomschip over het kanaal. De vervoerde goederen waren vaak zwaar of omvangrijk: bouwmaterialen, hout, turf, steenkool en machines. Vanuit Mierlo konden goederen via een lokale losplaats worden aangevoerd […]

Encyclopedie-artikel

Karrensporen en voetpaden

Een fijnmazig netwerk Naast de grotere zandwegen kende Mierlo een dicht netwerk van karrensporen en voetpaden. Karrensporen verbonden boerderijen met akkers, heide, hooilanden en naburige dorpen. Smallere voetpaden boden wandelaars vaak een directere route. Op historische kaarten is te zien dat het wegennet veel minder strak was dan tegenwoordig. Routes konden langs perceelsgrenzen lopen, splitsen […]

Encyclopedie-artikel

Kerkpaden

Kortste route naar de parochiekerk Kerkpaden waren voetpaden die bewoners van buurtschappen en verspreide boerderijen gebruikten om naar de kerk te gaan. Zij liepen vaak zo rechtstreeks mogelijk door akkers en weilanden en volgden niet altijd de bredere karroutes. De kadastrale kaart van Mierlo uit 1832 laat verschillende wegen met de naam Kerkweg zien. Daarbij […]

Encyclopedie-artikel

Kerkstraat

Route naar de kerk De Kerkstraat maakt deel uit van de oude route naar de historische kerkplaats van Mierlo. Op negentiende-eeuwse kaarten zijn meerdere ‘Kerkwegen’ herkenbaar die vanuit verschillende delen van het dorp naar de parochiekerk liepen. De straat kreeg in 1876 een bijzondere positie in de verkeersgeschiedenis van het dorp. Heemkundig onderzoek beschrijft de […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo als esdorp

Een landschappelijke interpretatie Mierlo wordt soms als esdorp beschreven vanwege de combinatie van oude akkercomplexen, gehuchten en hoger gelegen bouwlanden. De term is vooral een moderne landschappelijke typering en geen historische bestuurlijke categorie. Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg […]

Encyclopedie-artikel

Moderne bereikbaarheid

Tussen Eindhoven en Helmond Mierlo ligt tegenwoordig in het stedelijke netwerk tussen Eindhoven en Helmond. De belangrijkste regionale autoverbindingen zijn de routes richting de N270 en, via Geldrop, de A67. Het centrum van Mierlo ligt verder van de autosnelweg dan Geldrop, maar relatief dicht bij de N270. De fiets heeft een sterke positie. De gemeentelijke […]

Encyclopedie-artikel

Opkomst van de auto

Wegennet krijgt een nieuwe gebruiker De opkomst van de motorauto veranderde Mierlo in de twintigste eeuw sterk. Wegen die oorspronkelijk voor voetgangers, karren en fietsen waren aangelegd, moesten geschikt worden gemaakt voor sneller en zwaarder verkeer. De provinciale verbindingen richting Geldrop en Helmond kregen daardoor steeds meer betekenis. Bruggen werden vervangen, wegen verbreed en verhard […]

Encyclopedie-artikel

Oude boerderijen

Boerderijtypen in een agrarisch dorp Mierlo kende tot ver in de twintigste eeuw een groot aantal boerderijen. Veel bewaarde voorbeelden behoren tot het Brabantse langgeveltype, waarin wonen, stal en bedrijfsruimte onder één lang dak zijn samengebracht. Boerderijen stonden niet willekeurig verspreid. Hun ligging hing samen met oude akkers, beemden, zandwegen en gehuchten. Daardoor zijn zij […]

Encyclopedie-artikel

Oude zandwegen

Wegen zonder verharding Tot diep in de negentiende eeuw bestond het Mierlose wegennet grotendeels uit zandwegen. In 1876 telde de gemeente ongeveer vijftig kilometer aan straten, wegen en voetpaden. De gemeentelijke wegen waren toen nog onverhard; alleen delen van de provinciale route Geldrop-Mierlo-Helmond waren al met klinkers of grind verbeterd. Zandwegen waren sterk afhankelijk van […]