Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Grote oude bouwlandgebieden Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg bij boerderijen om mest en gewassen te vervoeren. Door langdurige bemesting konden zulke akkers geleidelijk worden opgehoogd. In archeologische en cultuurhistorische bronnen worden deze oude bouwlanden vaak in verband gebracht […]
Hooi- en weilanden op natte gronden Beemden waren laaggelegen graslanden die vooral als hooiland of weiland werden gebruikt. Zij lagen vaak in beekdalen en andere natte delen van het landschap waar akkerbouw moeilijker was. Voor een gemengd boerenbedrijf waren beemden belangrijk. Hooi vormde wintervoer voor vee en graslanden boden seizoensweide. Onderdeel van historische geografie De […]
Beschermd dorpsgezicht Het Broek Bescherming van het gehucht Het Broek als herkenbaar historisch dorpslandschap. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De lokale Canon vermeldt dat Het […]
Boek 200 jaar Oude Raadhuis In 2006 besteedde Heemkundekring Myerle bijzondere aandacht aan het Oude Raadhuis. Het gebouw was toen tweehonderd jaar oud. Rond dat jubileum verscheen het boek 200 jaar Oude Raadhuis. De publicatie kreeg binnen de vereniging zoveel gewicht dat een reguliere aflevering van de Myerlese Koerier dat jaar verviel in verband met […]
Werk in huis én bedrijf Het werk van de boerin beperkte zich niet tot het huishouden. Zij zorgde voor eten, kleding en kinderen, maar werkte vaak tegelijk mee aan melken, voeren, tuinieren, oogsten, bewaren en verwerken van voedsel. Op gemengde bedrijven liepen woon- en bedrijfsruimte letterlijk in elkaar over. De werkdag werd bepaald door seizoenen, […]
Brand aan de Bekelaar in 1893 In de vroege ochtend van 6 augustus 1893 werd de Bekelaar getroffen door een grote brand. Volgens het lokale brandweeronderzoek gingen zes huizen verloren waarin acht gezinnen woonden. Onder de getroffen gebouwen waren boerderijen en woningen waarin ook werd geweven. Daardoor raakte de ramp niet alleen huisvesting en bezit, […]
Collectie Hein van den Boomen over Mierlo De particuliere documentatiecollectie van Hein van den Boomen is als afzonderlijke archiefingang relevant omdat zij verschillende soorten lokaal erfgoedmateriaal bij elkaar brengt. De collectie vormt geen neutrale totaalregistratie van Mierlo, maar juist een door een verzamelaar opgebouwde bronlaag met eigen accenten. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]
Commissie hulpverlening na de Marktstraatbrand van 1921 De grote brand van 27 augustus 1921 wordt meestal verteld als een ramp in de Marktstraat. Minder zichtbaar is de georganiseerde hulp die daarna nodig was. De archieftoegang van de hulpverleningscommissie maakt juist die bestuurlijke en sociale nasleep onderzoekbaar en verdient daarom een eigen dossier. Wat de bronnen […]
Nieuwe vorm van openbaar vervoer Aan het begin van de twintigste eeuw kreeg Mierlo aansluiting op de stoomtram tussen Eindhoven en Helmond. De lijn volgde niet overal de bestaande verharde weg. Tussen Mierlo en Mierlo-Hout liep het tracé gedeeltelijk over een zandweg en werd voor de oversteek van het Eindhovensch Kanaal een aparte trambrug gebouwd. […]
Een oude centrale as De Dorpsstraat is een van de belangrijkste historische lijnen door Mierlo. De straat verbindt verschillende oude kerngebieden en bevat of bevatte bestuurlijke, religieuze, commerciële en agrarische functies. Aan de Dorpsstraat staat het Oude Raadhuis uit 1806. Ook de standerdmolen staat tegenwoordig aan deze centrale dorpsas, nadat zij in de negentiende eeuw […]
Drama op ’t Broek van 10 oktober 1917 Op 10 oktober 1917 vond op ’t Broek een gewelddadige overval plaats die in de lokale herinnering is blijven voortleven als een van de schrijnendste dorpsgebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog. Twee rondzwervende Duitse deserteurs deden het café van de weduwe Joosten aan. De overval eindigde met de […]
Dikke cultuurlaag boven oudere bodem Op oude akkers van het Brabantse zandgebied ontstonden plaatselijk dikke humusrijke bovengronden die als esdek worden aangeduid. Zij werden gevormd door langdurige bemesting en ophoging van bouwland. Esdekken zijn zowel landbouwkundig als archeologisch belangrijk. De dikke laag kon oudere bewoningssporen afdekken en daardoor relatief goed conserveren. Archeologische verwachting De gemeentelijke […]
Bomen rond boerderijen en erven Fruitbomen waren lange tijd een vertrouwd onderdeel van het agrarische landschap. Appels, peren, pruimen en kersen groeiden in boomgaarden bij boerderijen en op geschikte percelen rond het dorp. Voor Mierlo kregen vooral de kersen een uitzonderlijke betekenis. In de negentiende en vooral vroege twintigste eeuw ontwikkelde de teelt zich van […]
Een dorp met meerdere historische woonkernen Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar […]
Een momentopname van de gemeente De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar waren verdeeld over acht genoemde buurtschappen. Mierlo-dorp telde 72 huizen en 466 inwoners; Overakker 29 en 185; Loeswijk 29 en 173; Bekelaar 15 en 90; Marktstraat […]
Bescherming van lokaal erfgoed Gemeentelijke monumenten zijn objecten die vooral op lokaal niveau van bijzondere cultuurhistorische, architectonische of stedenbouwkundige waarde zijn. Ze vullen de landelijke rijksmonumentenbescherming aan. Voor Mierlo kunnen juist karakteristieke boerderijen, woningen, bedrijfsgebouwen en kleinere objecten belangrijk zijn voor het lokale verhaal, ook wanneer hun betekenis niet van nationaal niveau is. Actuele lijst […]
Gruitrecht in de heerlijkheid Mierlo Gruitrecht in de heerlijkheid Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Het Broek in een veranderend landschap Het Broek is een oud Mierloos buurtschap in een lager en natter landschap. Bij de volkstelling van 1840 telde het gebied volgens de lokale reconstructie 44 huizen en 250 inwoners. Het Eindhovensch Kanaal is een ongeveer 13,9 kilometer lange waterweg die Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart verbindt. De gemeente Eindhoven […]
Een dorp dat uit meerdere kernen bestond Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 onderscheidde Mierlo-dorp, Overakker, Loeswijk, Bekelaar, Marktstraat, Broek, ’t Hout en Het Goor. Samen telden deze buurtschappen 324 huizen en […]
Langgevelboerderijen in een agrarisch dorp Als voormalige agrarische gemeente kende Mierlo veel boerderijen. De cultuurhistorische inventarisatie noemt vooral het Brabantse langgeveltype: woon- en bedrijfsfuncties liggen daarbij onder één langgerekt dak en zijn vanaf de lange gevel bereikbaar. De meeste historische boerderijen waren sober uitgevoerd in baksteen en lagen dicht langs wegen of aan de rand […]
Geen strak gepland centrum De historische kern van Mierlo is in de loop van eeuwen gegroeid. De omgeving van de Luciakerk, Dorpsstraat, Heuvel, Marktstraat en oude verbindingswegen vormde geen vooraf ontworpen centrum, maar een netwerk van kerk, boerderijen, woningen, bestuurlijke gebouwen en kleine bedrijven. De cultuurhistorische inventarisatie wijst de omgeving van Zaagstelling, Heuvel en Dorpsstraat […]
Historische geografie van Mierlo Historische geografie verbindt oude kaarten, kadastrale percelen, wegen, waterlopen, gehuchten en veldnamen met het huidige landschap. Voor Mierlo is het kadaster van 1832 een belangrijk ijkpunt, maar het onderzoek reikt verder terug via akten en heerlijkheidsarchieven en vooruit via latere topografische kaarten. Dit dossier beschrijft de methode en de lokale waarde […]
Het landschap opgedeeld in duizenden stukken Het agrarische landschap van Mierlo bestond uit een fijn netwerk van percelen met verschillende eigenaren en gebruiksvormen. Grenzen werden gevormd door sloten, wallen, paden, hagen of eenvoudig door overeengekomen meetpunten. Maatboeken uit 1792 en 1810 registreerden al eigendom en oppervlakte. Vanaf 1832 maakte het kadaster de percelen systematisch meetbaar […]
Geschiedenis terugleggen op het huidige stratenplan Een historische wandelkaart maakt zichtbaar waar verdwenen wegen, oude gehuchten, boerderijen, veldnamen en gebouwen in het huidige Mierlo lagen. Zo’n kaart is geen oorspronkelijke historische bron op zichzelf, maar een moderne reconstructie op basis van meerdere bronnen. De belangrijkste onderlaag is de kadastrale kaart van 1832. Daarboven kunnen gegevens […]
