Encyclopedie-artikel

Historische wandelkaart

Geschiedenis terugleggen op het huidige stratenplan Een historische wandelkaart maakt zichtbaar waar verdwenen wegen, oude gehuchten, boerderijen, veldnamen en gebouwen in het huidige Mierlo lagen. Zo’n kaart is geen oorspronkelijke historische bron op zichzelf, maar een moderne reconstructie op basis van meerdere bronnen. De belangrijkste onderlaag is de kadastrale kaart van 1832. Daarboven kunnen gegevens […]

Geschiedenis terugleggen op het huidige stratenplan

Een historische wandelkaart maakt zichtbaar waar verdwenen wegen, oude gehuchten, boerderijen, veldnamen en gebouwen in het huidige Mierlo lagen. Zo’n kaart is geen oorspronkelijke historische bron op zichzelf, maar een moderne reconstructie op basis van meerdere bronnen.

De belangrijkste onderlaag is de kadastrale kaart van 1832. Daarboven kunnen gegevens uit maatboeken, oude topografische kaarten, luchtfoto’s, beeldbank en moderne geografische informatie worden gelegd.

Van onderzoek naar publieksroute

De digitale historische-geografieprojecten van Heemkundekring Myerle maken het mogelijk om oude perceels- en bewonersinformatie steeds nauwkeuriger aan locaties te koppelen.

Voor Mierlo voor Mierlo kan dit uiteindelijk worden vertaald naar wandelroutes waarbij bezoekers op de huidige locatie zien wat daar in 1832, 1900 of een andere periode lag. Bij iedere halte hoort dan een bronverwijzing, zodat reconstructie en historisch feit uit elkaar blijven.

Van veldnaam naar kaartbeeld

Gehuchten, akkers, beemden, hoeven en wegen vormden samen het historische cultuurlandschap van Mierlo. De maatboeken van 1792 en 1810 en het kadaster van 1832 zijn belangrijke momentopnamen, maar geen tijdloze kaart van het dorp. Perceelsgrenzen, eigendom en gebruik konden veranderen. Historische buurtschapsnamen worden daarom niet als moderne scherp begrensde wijken behandeld.

Verbanden binnen de encyclopedie

Het dossier Het gehuchtenlandschap is via thematisch onderdeel met dit onderwerp verbonden. Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom.

Het dossier Deel 07 – Straten, buurten, gehuchten en veldnamen is via onderwerp met dit onderwerp verbonden. Deze deelpagina is de inhoudelijke hoofdingang van dit onderdeel van de Digitale Encyclopedie van Mierlo.

Bronnen en zekerheid

De onderbouwing combineert lokale historische publicaties. Tot de gebruikte bronlaag behoren Heemkundekring Myerle – Historische Geografie op kaart, Heemkundekring Myerle – Historische geografie Mierlo, Heemkundekring Myerle – Beeldbank, Heemkundekring Myerle – Mierlose buurtschappen in 1840 en 4 aanvullende bronnen. Waar een oudere publicatie en recenter onderzoek van elkaar verschillen, krijgt de meest directe of methodisch sterkste bron voorrang. Onzekerheden over datering, locatie of interpretatie blijven expliciet zichtbaar.

Een kaart als transparante reconstructie

De waarde van een historische wandelkaart hangt af van de zichtbaarheid van haar bronnen. Een gebruiker moet kunnen zien of een route of locatie rechtstreeks van de kadastrale kaart van 1832 komt, uit een later topografisch blad is overgenomen of door vergelijking van meerdere bronnen is gereconstrueerd. Een legenda met bronjaar en zekerheidsniveau voorkomt dat een moderne interpretatie wordt aangezien voor een originele historische kaart.

De historische-geografische werkgroep in Mierlo heeft inmiddels niet alleen eigenaars uit 1832, maar ook bewoners aan panden kunnen koppelen en werkt aan het lokaliseren van oude veldnamen. Daarmee kan een publieksroute veel rijker worden dan een reeks monumenten. Een wandelaar kan bijvoorbeeld zien wie op een erf woonde, hoe het omliggende land werd gebruikt en welke oude naam bij een akker of weg hoorde.

Van onderzoek naar digitale encyclopedie

Voor Mierlo voor Mierlo kan zo’n kaart als verbindende laag tussen dossiers functioneren. Een punt op de kaart kan verwijzen naar een gehucht, boerderij, persoon, gebeurtenis of veldnaam. Daarbij moeten huidige privéadressen en gevoelige persoonsgegevens zorgvuldig worden behandeld. Historische informatie wordt bij voorkeur gekoppeld aan openbaar bronmateriaal en aan een tijdlaag, zodat zichtbaar blijft dat hetzelfde perceel in 1832, 1900 en vandaag verschillende functies en bewoners kan hebben.

Bronnen en achtergrond

In de bronlaag is dit artikel expliciet verbonden met Jean Coenen – Mierlo van Oorsprong tot Heden, Heemkundekring Myerle – Beeldbank, Heemkundekring Myerle – Historische geografie Mierlo, Heemkundekring Myerle – Historische Geografie op kaart en Heemkundekring Myerle – Kadastrale leggers van Mierlo. Die bronkoppeling wordt hier niet gebruikt om extra jaartallen of details te veronderstellen die niet in het bestaande dossier zijn onderbouwd. De uitbreiding legt vooral de herkomst en de samenhang van de bestaande kennis zichtbaarder vast. Wanneer bronnen verschillende soorten informatie bieden — bijvoorbeeld een archiefinventaris, lokale historische publicatie, officiële registratie of latere reconstructie — blijft het onderscheid tussen vastgelegd feit, interpretatie en lokale overlevering van belang.

Meer thematische verbanden

Historische aanbevelingen uit het bestaande kennisnetwerk. Canonieke relaties staan afzonderlijk onder “Verder ontdekken”.

Verbanden

Verder ontdekken

12 gekoppeld
onderbouwd door · Bron

Jean Coenen – Mierlo van Oorsprong tot Heden

Auteur: Jean Coenen.Titel: Mierlo van Oorsprong tot Heden.Jaar: 2004.Type: lokale historische monografie.Gebruik: brede chronologische en thematische geschiedenis van Mierlo tot 2004, van prehistorie tot bestuurlijke ontwikkeling.Redactioneel:…

thematisch onderdeel · Encyclopedie-artikel

Het gehuchtenlandschap

Een dorp dat uit meerdere kernen bestond Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 onderscheidde Mierlo-dorp, Overakker, Loeswijk, Bekelaar, Marktstraat, Broek, ’t Hout en Het Goor. Samen telden deze buurtschappen 324 huizen en […]

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Historische Geografie op kaart

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Publicatie: Myerlese Koerier 2021 nr. 2.Gebruik: interactieve historische-geografiekaart, eerste officiële kadastrale kaarten van 1832 en digitale reconstructie van percelen door de tijd.URL: https://heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2021/2-2021.pdf

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Historische geografie Mierlo

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Gebruik: reconstructie van wegen, percelen, toponiemen en bebouwing op basis van het kadaster van 1832 en oudere bronnen.URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/Historische_geografie_Mierlo.html

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Beeldbank

Organisatie: Heemkundekring Myerle. Type: lokale historische beeldcollectie. Gebruik: historische foto’s van onder meer Oude Raadhuis, Luciakerk, oorlogsbegraafplaats, televisietoren, kasteelboerderij, standerdmolen, verenigingen en inwoners. Redactioneel: bij ieder beeld afzonderlijk fotonummer, maker, datering, rechtenstatus en beschrijving vastleggen; de kring geeft zelf aan dat bij een deel van de foto’s maker, datum of gebeurtenis nog onbekend kan zijn. […]

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Mierlose buurtschappen in 1840

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Gebruik: volkstelling 1840 per buurtschap: Mierlo-dorp, Overakker, Loeswijk, Bekelaar, Marktstraat, Broek, 't Hout en Het Goor.Bronpagina: Hoe Mierlo haar grondgebied zag slinken.URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/img/Het_bekijken_waard/geschheeren/Mierlo_grondgebied.html

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Toponiemenonderzoek Mierlo

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Publicatie: Myerlese Koerier 1992 nr. 2.Gebruik: methode en betekenis van Mierlose toponiemen en veldnamen voor taal, landbouw, archeologie en historische geografie.URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/oude%20doos/1992-2.PDF

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Veldnamen en Kerkakkers

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Gebruik: relatie tussen historische veldnamen en moderne straatnamen in onder meer Kerkakkers; voorbeelden van familienamen met geografische oorsprong.URL: https://heemkundekringmyerle.nl/img/afbeeldingen%20bij%20agenda_nieuws/jaarthema/2023/thuis/3.%20maart.pdf

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Katoenpad en textielverleden

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Gebruik: Katoenpad op de kadasterkaart van circa 1832, thuiswevers, relatie met fabrikeurs in Geldrop en ontwikkeling van textiel in Mierlo.URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2017/1-2017.pdf

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Kadastrale leggers van Mierlo

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Publicatie: Myerlese Koerier 1992 nr. 2.Gebruik: ontstaan van het kadaster van 1832, Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel, kadastrale leggers, perceelmutaties en ruilverkaveling.URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/oude%20doos/1992-2.PDF

geïllustreerd door · Beeldobject

Goorsebrug ’t Hout – kijk op het Goor

Goorsebrug 't Hout – kijk op het Goor Deze beeldbankregistratie documenteert Goorsebrug; Mierlo-Hout; het Goor en is gekoppeld aan Het Goor. Herkomst en rechten Maker: Theodenhugt. Bron: Wikimedia Commons / oorspronkelijke collectie. Licentie/rechten: CC BY 3.0. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Goorsebrug_%27t_Hout_kijk_op_het_Goor_-_panoramio.jpg. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als webversie opgenomen […]

Gerelateerd aan · Encyclopedie-artikel

Gehuchten en buurtschappen van Mierlo

Een dorp met meerdere historische woonkernen Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar […]