Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Herdenkingsplaquette voor Mierlose burgerslachtoffers 2019 In 2019 werd bij het bevrijdingsmonument in Mierlo een herdenkingsplaquette voor burgerslachtoffers uit Mierlo en Mierlo-Hout toegevoegd. De aanleiding was de herdenking van 75 jaar bevrijding. Met de plaquette kreeg een groep slachtoffers die in de openbare herinneringscultuur lange tijd minder zichtbaar was een expliciete plaats bij het monument. Van […]
Langgevelboerderijen in een agrarisch dorp Als voormalige agrarische gemeente kende Mierlo veel boerderijen. De cultuurhistorische inventarisatie noemt vooral het Brabantse langgeveltype: woon- en bedrijfsfuncties liggen daarbij onder één langgerekt dak en zijn vanaf de lange gevel bereikbaar. De meeste historische boerderijen waren sober uitgevoerd in baksteen en lagen dicht langs wegen of aan de rand […]
Geen strak gepland centrum De historische kern van Mierlo is in de loop van eeuwen gegroeid. De omgeving van de Luciakerk, Dorpsstraat, Heuvel, Marktstraat en oude verbindingswegen vormde geen vooraf ontworpen centrum, maar een netwerk van kerk, boerderijen, woningen, bestuurlijke gebouwen en kleine bedrijven. De cultuurhistorische inventarisatie wijst de omgeving van Zaagstelling, Heuvel en Dorpsstraat […]
Geschiedenis terugleggen op het huidige stratenplan Een historische wandelkaart maakt zichtbaar waar verdwenen wegen, oude gehuchten, boerderijen, veldnamen en gebouwen in het huidige Mierlo lagen. Zo’n kaart is geen oorspronkelijke historische bron op zichzelf, maar een moderne reconstructie op basis van meerdere bronnen. De belangrijkste onderlaag is de kadastrale kaart van 1832. Daarboven kunnen gegevens […]
Interactieve historische kaart van Mierlo 1832 Heemkundekring Myerle heeft de kadastrale situatie van Mierlo in 1832 digitaal ontsloten in een interactieve kaart. Het project maakt het mogelijk percelen, gebouwen, gebruik en historische gegevens ruimtelijk te bekijken. De eerste digitale kaart kwam in 2017 online; later werden steeds meer gegevens, waaronder genealogische informatie, aan de geografische […]
Route naar de kerk De Kerkstraat maakt deel uit van de oude route naar de historische kerkplaats van Mierlo. Op negentiende-eeuwse kaarten zijn meerdere ‘Kerkwegen’ herkenbaar die vanuit verschillende delen van het dorp naar de parochiekerk liepen. De straat kreeg in 1876 een bijzondere positie in de verkeersgeschiedenis van het dorp. Heemkundig onderzoek beschrijft de […]
Kermis en openbare orde in Mierlo De Mierlose kermis was een feestelijk hoogtepunt, maar vanuit bestuur en politie ook een periode met extra drukte. Vergunningen, drank, verkeer, sluitingstijden, attracties en conflicten maakten openbare orde tot een terugkerend onderdeel van de organisatie. Meer mensen op één plek Kermis trok inwoners en bezoekers naar cafés en attracties. […]
Boeren op arme zandgrond Mierlo was tot ver in de twintigste eeuw in hoofdzaak een agrarisch dorp. Boerderijen lagen verspreid langs oude wegen, gehuchten en akkercomplexen. Veel bedrijven waren klein en combineerden akkerbouw, vee en nevenwerk om voldoende inkomen te verwerven. De hogere gronden rond Mierlo bestaan grotendeels uit zand. Zulke bodems zijn van nature […]
Marechaussee en Rijksveldwacht in Mierlo Naast gemeentelijke veldwachters konden in Mierlo ook de Rijksveldwacht en Marechaussee optreden. Hun aanwezigheid wordt vooral zichtbaar bij situaties die meer capaciteit, specialistisch gezag of bovenlokale coördinatie vroegen. Daarmee vormt dit dossier de schakel tussen de lokale veldwachter en de latere nationale politieorganisatie. Verschillende korpsen De precieze bevoegdheden veranderden door […]
Memento Mori Mierlo 1906–1986 Op de Luciabegraafplaats bevindt zich het gedachtenismonument Memento Mori Mierlo 1906–1986. Het monument ontstond nadat begin eenentwintigste eeuw een deel van de begraafplaats was gesaneerd. Stoffelijke resten uit geruimde graven werden samengebracht in een verzamelgraf. Daarmee kreeg een praktisch proces van ruiming een expliciete herinneringsplek, zodat de verdwenen graven niet volledig […]
Een landschappelijke interpretatie Mierlo wordt soms als esdorp beschreven vanwege de combinatie van oude akkercomplexen, gehuchten en hoger gelegen bouwlanden. De term is vooral een moderne landschappelijke typering en geen historische bestuurlijke categorie. Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg […]
Een plaats in oostelijk Brabant In de middeleeuwen maakte Mierlo deel uit van het Brabantse bestuurslandschap dat later bekendstond als de Meierij van ‘s-Hertogenbosch. Binnen die Meierij hoorde Mierlo bij het kwartier Peelland. Dat plaatst de lokale geschiedenis in een groter regionaal verband van dorpen, heerlijkheden en hertogelijke instellingen. Mierlo had binnen dat systeem een […]
Mierlo tijdens de Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog vormt in de geschiedenis van Mierlo geen verzameling losse gebeurtenissen. Bezetting, distributie, schaarste, vorderingen, dwangarbeid, onderduik en verzet beïnvloedden elkaar en bepaalden samen het dagelijks leven tussen 1940 en de bevrijding in 1944. Deze hoofdpagina brengt die onderwerpen daarom in één samenhangend verhaal. De bestaande dossiers blijven […]
Van agrarisch dorp naar woonplaats in een stedelijke regio Wie historische kaarten en foto’s naast het huidige Mierlo legt, ziet een ingrijpende verandering. Rond 1900 bestond het dorp uit een relatief open lint van bebouwing, boerderijen, akkers, boomgaarden en zand- of klinkerwegen. Grote delen van het huidige woongebied waren nog landbouwgrond. In de twintigste eeuw […]
Mierloiana Treesje Vervoort en de podiuminstorting van 1952 Het Mierlose kersenfeest van 1952 kreeg een bijzonder hoofdstuk door de kroning van de 21-jarige Treesje Vervoort uit Mierlo-Hout als Mierloiana én door een spectaculaire podiuminstorting tijdens de feestelijkheden. Het voorval bleef in krantenberichten en lokale herinnering hangen, juist omdat een feestelijk massamoment plotseling omsloeg in chaos […]
Mierlose familiebedrijven over meerdere generaties Veel lokale ondernemingen werden binnen families opgebouwd, overgenomen of juist beëindigd. Een dossier over familiebedrijven kijkt niet naar één specifieke winkel of fabriek, maar naar het patroon van ondernemerschap over generaties en naar de vraag hoe familie, pand, handelsnaam en bedrijf juridisch van elkaar verschillen. Overdracht Een zoon of dochter […]
Mierlose schippers en kanaalarbeid Kanalen worden vaak beschreven vanuit techniek en economie, maar achter het vervoer stonden mensen: schippers, knechten, lossers, onderhoudsarbeiders en gezinnen die met watertransport verbonden waren. Dit dossier zoekt specifiek naar Mierlose personen in die arbeidswereld. Beroepen in registers Bevolkingsregisters en burgerlijke stand kunnen beroepen noemen, maar beroepsnamen veranderen en zijn soms […]
Moeders scholk in het oude Mierlo De scholk, een lokaal gebruikte benaming voor schort of voorschoot, is een klein onderwerp dat veel kan vertellen over dagelijks werk, kleding en vrouwengeschiedenis. Juist zulke alledaagse voorwerpen verdwijnen gemakkelijk uit geschreven archieven maar zijn herkenbaar op foto’s en in herinneringen. Werkkleding Een schort beschermde kleding bij huishoudelijk werk, […]
Graan malen voor het dorp De molenaar zette windkracht om in maalwerk. Op de Mierlose standerdmolen werd graan tussen molenstenen tot meel of veevoer verwerkt. De molen was eeuwenlang bezit van de Heren van Mierlo en werd aan een molenaar verpacht. Heemkundig onderzoek noemt de molen zeer waarschijnlijk een banmolen: inwoners moesten hun graan daar […]
Mondelinge geschiedenis van Mierlo Veel kennis over een dorp leeft eerst in herinneringen: verhalen over straten, bijnamen, winkels, oorlog, werk en verenigingen. Mondelinge geschiedenis maakt die kennis onderzoekbaar wanneer duidelijk wordt vastgelegd wie iets vertelt, wanneer en vanuit welke ervaring. Wat de bronnen vastleggen De bronlaag bevat formeel gearchiveerde oorlogsinterviews uit 1994, een heemkundige beeld- […]
Beschermd én onbeschermd erfgoed Het bouwkundige erfgoed van Mierlo bestaat uit meer dan alleen officieel beschermde monumenten. Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, archeologische locaties en karakteristieke maar onbeschermde panden vertellen samen het verhaal van het dorp. Bekende voorbeelden zijn de Luciakerk en pastorie, de standerdmolen, het Oude Raadhuis en het Patronaat. Daarnaast zijn historische boerderijen, woonhuizen, religieuze […]
Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo beschrijft hoe monumenten niet alleen juridisch worden beschermd, maar ook herkenbaar worden gemaakt in de openbare ruimte. In 2024 werd een project afgerond waarbij rijks- en gemeentelijke monumenten in de gemeente met schildjes zichtbaar werden gemaakt. Van register naar straatbeeld Een monumentenregister is […]
Oprichting van Heemkundekring Myerle in 1984 De officiële oprichting van Heemkundekring Myerle op 7 juni 1984 markeert een omslag in de manier waarop de geschiedenis van Mierlo georganiseerd werd onderzocht, verzameld en gepubliceerd. Voor die tijd bestond uiteraard al historische belangstelling, maar vanaf 1984 kreeg het vrijwilligerswerk een blijvende verenigingsstructuur. Aanloop in het voorjaar Een […]
Boerderijtypen in een agrarisch dorp Mierlo kende tot ver in de twintigste eeuw een groot aantal boerderijen. Veel bewaarde voorbeelden behoren tot het Brabantse langgeveltype, waarin wonen, stal en bedrijfsruimte onder één lang dak zijn samengebracht. Boerderijen stonden niet willekeurig verspreid. Hun ligging hing samen met oude akkers, beemden, zandwegen en gehuchten. Daardoor zijn zij […]
