Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Oude woorden”

484 dossiers
Encyclopedie-artikel

Brandkuilen en bluswatervoorziening in Mierlo

Brandkuilen en bluswatervoorziening in Mierlo Voor brandbestrijding was water in het uitgestrekte zanddorp Mierlo eeuwenlang een praktisch probleem. Brandkuilen, putten, sloten en waar mogelijk het Eindhovensch Kanaal moesten water leveren wanneer vuur uitbrak. De geschiedenis van die voorzieningen laat zien hoe kwetsbaar brandbestrijding bleef zolang een betrouwbaar leidingnet ontbrak en woningen ver uit elkaar lagen. […]

Encyclopedie-artikel

Brandreglement van Mierlo uit 1753

Brandreglement van Mierlo uit 1753 Op 31 oktober 1753 trad in Mierlo een plaatselijk reglement in werking dat brand moest helpen voorkomen en bestrijden. In een dorp met veel brandbare bouwmaterialen, open vuur en beperkte bluswatervoorzieningen was brandveiligheid geen abstract bestuurlijk onderwerp. Het reglement maakte preventie tot een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en dorpsbestuur en […]

Encyclopedie-artikel

Brandschouw en brandpreventie in Mierlo

Brandschouw en brandpreventie in Mierlo Lang voordat Mierlo een moderne brandweer kende, probeerde het dorpsbestuur brand vooral te voorkomen. Een belangrijk middel was de brandschouw: bestuurders gingen langs woningen en bedrijfsruimten om stookplaatsen, schoorstenen, ovens en andere risico’s te controleren. Daardoor biedt brandschouwgeschiedenis niet alleen informatie over brandveiligheid, maar ook over huizen, ambachten en bestuurlijk […]

Encyclopedie-artikel

Brandweer Mierlo

Brandweer Mierlo Brandbestrijding in Mierlo bestond al lang voordat er een formele vrijwillige brandweer was. In oudere perioden waren bewoners sterk afhankelijk van zelfzorg, burenhulp, putten, sloten en eenvoudige blusmiddelen. De grote kwetsbaarheid van boerderijen en huizen met brandbare bouwmaterialen maakte brand tot een terugkerend dorpsrisico. De brand van de Marktstraat in 1921 liet op […]

Encyclopedie-artikel

Broeders van De la Salle

Onderwijscongregatie in Mierlo-Hout De Broeders van de Christelijke Scholen, beter bekend als de Broeders van De la Salle, zijn een internationale katholieke onderwijscongregatie. Op 27 augustus 1950 vestigde een communiteit zich in Mierlo-Hout. De broeders verzorgden onderwijs en woonden in Huize De la Salle naast de school. Tot 1986 aanwezig De school kreeg in 1954 […]

Encyclopedie-artikel

Broederschap van de Gedurige Aanbidding in Mierlo

Broederschap van de Gedurige Aanbidding in Mierlo Broederschap van de Gedurige Aanbidding in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd […]

Encyclopedie-artikel

Broederschap van de Heilige Rozenkrans in Mierlo

Broederschap van de Heilige Rozenkrans in Mierlo Broederschap van de Heilige Rozenkrans in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd […]

Encyclopedie-artikel

Brouwerijen

Bier werd lokaal geproduceerd Mierlo kende in verschillende perioden meerdere brouwerijen. Oudere namen als De Roos, De Drie Swaantjes en De Valk worden in lokale geschiedschrijving genoemd, maar hun precieze ligging is niet altijd bekend. Rond 1900 zijn vier brouwerijen beter uit kadaster en andere bronnen te volgen: een brouwerij bij Karelstein, De Kroon aan […]

Encyclopedie-artikel

Bruggen van Mierlo

Nieuwe verbindingen over het kanaal De aanleg van het Eindhovensch Kanaal doorsneed bestaande wegen en landbouwroutes. Daarom moesten bruggen worden gebouwd. In het oorspronkelijke bestek waren acht vaste houten bruggen opgenomen. Op Mierloos grondgebied lagen de Broeksche, Oudvensche, Melkkoesche, Goorsche en Lungendonksche brug. Nog vóór de oplevering wist de bevolking bovendien een smal voetbrugje bij […]

Encyclopedie-artikel

Buitenspelen

Het dorp als speelterrein Voor kinderen in het oude Mierlo was vrije tijd minder georganiseerd dan tegenwoordig. Straten, zandwegen, erven, sloten, akkers en bosranden konden speelruimte zijn, naast werk dat thuis moest worden gedaan. Spelmaterialen waren vaak eenvoudig of zelfgemaakt. Knikkeren, tollen, voetballen, klimmen en seizoensspelen vroegen weinig formele voorzieningen. Van straat naar speelplaats en […]

Encyclopedie-artikel

Busvervoer

Opvolger van de tram Toen de stoomtram zijn betekenis verloor, nam de autobus een steeds groter deel van het regionale personenvervoer over. Bussen waren flexibeler omdat geen rails nodig waren en konden gebruikmaken van het steeds beter verharde wegennet. In Noord-Brabant werden tram- en busdiensten uiteindelijk samengebracht in grotere vervoersorganisaties. Het archief van de Brabantse […]

Encyclopedie-artikel

Canon van Mierlo-verzamelalbum 2022

Canon van Mierlo-verzamelalbum 2022 In 2022 stond het jaarthema van Heemkundekring Myerle in het teken van de Canon van Mierlo. Daaruit ontstond niet alleen een reeks historische vensters, maar ook een verzamelalbum waarmee inwoners de geschiedenis letterlijk bij elkaar konden sparen. Het album is interessant als eigentijdse vorm van erfgoededucatie: historische thema’s werden gekoppeld aan […]

Encyclopedie-artikel

Carnaval

Georganiseerd carnaval vanaf de jaren zestig Feesten voor de vastentijd hebben een lange Europese geschiedenis, maar het moderne georganiseerde Mierlose carnaval kreeg vooral vanaf de jaren zestig zijn herkenbare vorm. Heemkundekring Myerle noemt 1960 als oprichtingsjaar van carnavalsvereniging De Kersenpitten. Kort daarna volgden andere verenigingen. Prinsen, raden van elf, pronkzittingen, optochten, kapellen en carnavalsnamen werden […]

Encyclopedie-artikel

Carnavalstaal

Eigen woorden voor een tijdelijke wereld Carnaval creëert een eigen taal van prinsen, raden, onderscheidingen, leuzen, hofkapellen en verenigingsnamen. In Mierlo is die taal sterk verbonden met het kersenmotief. Namen als De Kersepit en termen rond ‘pit’ en ‘kers’ maken lokale identiteit onderdeel van het feest. Ook dialect krijgt tijdens carnaval extra ruimte. Leuzen, liedjes […]

Encyclopedie-artikel

Carnavalsverenigingen

Meerdere clubs in één dorp Het georganiseerde carnaval in Mierlo werd niet door één vereniging gedragen. De heemkundige geschiedenis vermeldt De Kersenpitten uit 1960, De Spruwwejagers uit 1962 en De Stillekes uit 1964. In 1975 begonnen ook De Kersenplukkers op bescheiden schaal carnaval te vieren. Elke vereniging ontwikkelde eigen kleuren, prinsen, gebruiken en activiteiten. Daardoor […]

Encyclopedie-artikel

Cholera

Hoge sterfte in 1830–1832 In de jaren van de Belgische Opstand heerste in Mierlo en omgeving cholera. Lokale bronnen wijzen op zeer hoge sterftecijfers in 1830, 1831 en vooral 1832. Armoede, slechte hygiënische omstandigheden en beperkte medische hulp maakten bestrijding moeilijk. Een voormalige predikantenwoning werd ingericht voor opvang van zieken. Gemeentelijke maatregelen Burgemeester Ververs stelde […]

Encyclopedie-artikel

Cholera-alarm bij sluis 8 in 1866

Cholera-alarm bij sluis 8 in 1866 In 1866 kreeg het gemeentebestuur te maken met een cholera-alarm nadat ziektegevallen waren gemeld op een schip dat bij sluis 8 in de Zuid-Willemsvaart lag. Het incident bleef beperkt, maar de gemeentelijke reactie laat zien welke noodmaatregelen in de negentiende eeuw beschikbaar waren. Wat de bronnen laten zien De […]

Encyclopedie-artikel

Clubgeschiedenis Mifano

Van twee clubs naar één vereniging In de beginjaren bestonden M.V.C. en het vanuit het Patronaat ontstane P.V.C. naast elkaar. Op aandringen van kapelaan Holtus gingen beide clubs op 19 januari 1931 samen. De naam M.V.C. bleef, terwijl geel en zwart als clubkleuren werden overgenomen. In 1941 moest de club van de bond tijdelijk de […]

Encyclopedie-artikel

Collectie Hein van den Boomen over Mierlo

Collectie Hein van den Boomen over Mierlo De particuliere documentatiecollectie van Hein van den Boomen is als afzonderlijke archiefingang relevant omdat zij verschillende soorten lokaal erfgoedmateriaal bij elkaar brengt. De collectie vormt geen neutrale totaalregistratie van Mierlo, maar juist een door een verzamelaar opgebouwde bronlaag met eigen accenten. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]

Encyclopedie-artikel

Commissie hulpverlening na de Marktstraatbrand van 1921

Commissie hulpverlening na de Marktstraatbrand van 1921 De grote brand van 27 augustus 1921 wordt meestal verteld als een ramp in de Marktstraat. Minder zichtbaar is de georganiseerde hulp die daarna nodig was. De archieftoegang van de hulpverleningscommissie maakt juist die bestuurlijke en sociale nasleep onderzoekbaar en verdient daarom een eigen dossier. Wat de bronnen […]

Encyclopedie-artikel

Consultatiebureau in Mierlo

Consultatiebureau in Mierlo Preventieve gezondheidszorg voor jonge kinderen en ouders binnen de lokale kruiszorg. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De wijkzusters combineerden thuiszorg met voorlichting […]

Encyclopedie-artikel

Contractteelt voor de Mierlose conservenindustrie

Contractteelt voor de Mierlose conservenindustrie Contractteelt werd in de tweede helft van de twintigste eeuw een belangrijke schakel tussen landbouw, veiling en voedselverwerking rond Mierlo. De Myerlese Koerier beschrijft hoe de ontwikkeling van conservenproductie samenhing met afspraken over de teelt van onder meer groenten voor verwerking. Daarmee veranderde een deel van de landbouw van productie […]

Encyclopedie-artikel

D’n Myerlese Koerier: van stencilblad naar digitale publicatie

D’n Myerlese Koerier: van stencilblad naar digitale publicatie D’n Myerlese Koerier is sinds 1987 een belangrijke drager van lokaal historisch onderzoek. Het blad documenteert niet alleen het verleden van Mierlo, maar heeft zelf inmiddels een geschiedenis: van eenvoudig vormgegeven verenigingsperiodiek naar digitaal ontsloten broncorpus dat tientallen jaren onderzoek en herinneringen bijeenbrengt. Eerste jaargangen De publicatie-index […]

Encyclopedie-artikel

Dagboeken van Kees Maas 1943–1945

Dagboeken van Kees Maas 1943–1945 De dagboekjes van Kees Maas vormen een bijzonder type historische bron: een egodocument dat tijdens de Tweede Wereldoorlog zelf werd bijgehouden en pas vele decennia later publiek werd ontsloten. Door de dagboeken als eigen dossier te behandelen kan de encyclopedie helder onderscheid maken tussen bron, persoon en latere boekpublicatie. Dagelijks […]