Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Heilige Geestmeesters en de armenkas Voor de moderne sociale zekerheid werd plaatselijke armenzorg georganiseerd via kerkelijke en bestuurlijke structuren. Heilige Geestmeesters beheerden goederen en middelen die voor ondersteuning van behoeftigen bestemd waren. In Mierlo raakt dit onderwerp aan latere armmeesters en aan fondsen, maar de functies mogen niet zonder meer als identiek worden behandeld. Het […]
Van oorlogsgraf naar vaste herdenkingsplaats Vrij snel na de oorlog werd Mierlo War Cemetery een belangrijke plaats voor herdenking. De eerste nationale dodenherdenking vond in Nederland in 1946 plaats en lokale bronnen tonen dat ook op het Mierlose ereveld al vroeg ceremonies werden gehouden. Naast 4 mei kreeg ook 21 september, de datum van de […]
Gemengd bedrijf als basis Het traditionele boerenbedrijf in Mierlo was meestal geen sterk gespecialiseerd bedrijf zoals veel moderne landbouwbedrijven. Akkerbouw en veehouderij vulden elkaar aan. Rogge, boekweit, aardappelen en later uiteenlopende groenten werden gecombineerd met koeien, varkens, kippen en soms schapen of werkpaarden. De kringloop binnen het bedrijf was belangrijk. Vee leverde melk, vlees en […]
Het Broek in een veranderend landschap Het Broek is een oud Mierloos buurtschap in een lager en natter landschap. Bij de volkstelling van 1840 telde het gebied volgens de lokale reconstructie 44 huizen en 250 inwoners. Het Eindhovensch Kanaal is een ongeveer 13,9 kilometer lange waterweg die Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart verbindt. De gemeente Eindhoven […]
Een dorp dat uit meerdere kernen bestond Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 onderscheidde Mierlo-dorp, Overakker, Loeswijk, Bekelaar, Marktstraat, Broek, ’t Hout en Het Goor. Samen telden deze buurtschappen 324 huizen en […]
Historische beeldcollecties van Mierlo Historische foto’s, films en andere beeldbronnen geven Mierlo een visuele geschiedenis die geschreven archieven niet kunnen vervangen. Ze tonen gevels, wegen, kleding, winkels, scholen, verenigingen, landschappen en gebeurtenissen. Juist omdat beeld zo overtuigend kan lijken, verdient ook de bronkritiek rond foto’s en films een zelfstandig dossier. Wat de bronnen vastleggen De […]
Langgevelboerderijen in een agrarisch dorp Als voormalige agrarische gemeente kende Mierlo veel boerderijen. De cultuurhistorische inventarisatie noemt vooral het Brabantse langgeveltype: woon- en bedrijfsfuncties liggen daarbij onder één langgerekt dak en zijn vanaf de lange gevel bereikbaar. De meeste historische boerderijen waren sober uitgevoerd in baksteen en lagen dicht langs wegen of aan de rand […]
Geen strak gepland centrum De historische kern van Mierlo is in de loop van eeuwen gegroeid. De omgeving van de Luciakerk, Dorpsstraat, Heuvel, Marktstraat en oude verbindingswegen vormde geen vooraf ontworpen centrum, maar een netwerk van kerk, boerderijen, woningen, bestuurlijke gebouwen en kleine bedrijven. De cultuurhistorische inventarisatie wijst de omgeving van Zaagstelling, Heuvel en Dorpsstraat […]
Historische geografie van Mierlo Historische geografie verbindt oude kaarten, kadastrale percelen, wegen, waterlopen, gehuchten en veldnamen met het huidige landschap. Voor Mierlo is het kadaster van 1832 een belangrijk ijkpunt, maar het onderzoek reikt verder terug via akten en heerlijkheidsarchieven en vooruit via latere topografische kaarten. Dit dossier beschrijft de methode en de lokale waarde […]
Mierlo tussen regionale routes Mierlo lag eeuwenlang op landroutes tussen plaatsen als Geldrop, Helmond, Asten, Stiphout en Nuenen. Het wegennet bestond uit een combinatie van lokale zandwegen en enkele routes met een bredere regionale functie. In de negentiende eeuw werd die infrastructuur stapsgewijs verbeterd. Een route maakte deel uit van de verbinding Eindhoven-Geldrop-Mierlo-Asten-Venlo. In 1856–1857 […]
Het landschap opgedeeld in duizenden stukken Het agrarische landschap van Mierlo bestond uit een fijn netwerk van percelen met verschillende eigenaren en gebruiksvormen. Grenzen werden gevormd door sloten, wallen, paden, hagen of eenvoudig door overeengekomen meetpunten. Maatboeken uit 1792 en 1810 registreerden al eigendom en oppervlakte. Vanaf 1832 maakte het kadaster de percelen systematisch meetbaar […]
Geschiedenis terugleggen op het huidige stratenplan Een historische wandelkaart maakt zichtbaar waar verdwenen wegen, oude gehuchten, boerderijen, veldnamen en gebouwen in het huidige Mierlo lagen. Zo’n kaart is geen oorspronkelijke historische bron op zichzelf, maar een moderne reconstructie op basis van meerdere bronnen. De belangrijkste onderlaag is de kadastrale kaart van 1832. Daarboven kunnen gegevens […]
Specialist voor werkpaarden Zolang paarden dagelijks werden gebruikt voor landbouw en vervoer, was hoefverzorging essentieel. De hoefsmid bekapte hoeven en bracht hoefijzers aan wanneer gebruik en ondergrond dat vereisten. Het werk vroeg kennis van zowel metaalbewerking als het dier. Een verkeerd passend hoefijzer kon kreupelheid veroorzaken en daarmee direct de trekkracht van een boerenbedrijf aantasten. […]
Een van de kasteelboerderijen Het Hofgoed was een boerderij aan de Kasteelweg die tot het historische bezit rond het Kasteel van Mierlo behoorde. Op de kadastrale kaart van 1832 stond de hoeve in bezit van baron M.G.K. van Scherpenzeel-Heusch. In de negentiende en twintigste eeuw wisselde het Hofgoed meerdere malen van eigenaar. In 1936 werd […]
Wintervoer maken in de zomer Gras uit beemden en weilanden werd gemaaid en gedroogd tot hooi. Dat hooi was nodig om runderen en andere dieren door de winter te voeren wanneer weinig vers gras beschikbaar was. Het werk was sterk afhankelijk van droog weer. Maaien, keren, drogen, bijeenbrengen en binnenhalen moesten op het juiste moment […]
Houtschat en houtrechten in Mierlo Houtschat en houtrechten in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Het varken werd op het erf verwerkt Huisslacht was lange tijd een vast onderdeel van het winterse boerenleven. Een slager of gespecialiseerde thuisslachter kwam naar het erf om een varken te slachten en verder te verwerken. Heemkundekring Myerle noemt onder meer Wim van Gerven als thuisslachter. Ook slager Janus van den Wittenboer trok in de […]
Inmaken en voedselbewaring in Mierlo Inmaken en voedselbewaring in Mierlo is als zelfstandig dossier opgenomen omdat het een herkenbaar onderdeel vormt van de sociale, religieuze, economische of landschappelijke geschiedenis van Mierlo. In oudere overzichtsartikelen kwamen onderdelen van dit onderwerp soms al zijdelings voor, maar daardoor bleven bronprovenance, ontwikkeling in de tijd en de lokale betekenis […]
Interactieve historische kaart van Mierlo 1832 Heemkundekring Myerle heeft de kadastrale situatie van Mierlo in 1832 digitaal ontsloten in een interactieve kaart. Het project maakt het mogelijk percelen, gebouwen, gebruik en historische gegevens ruimtelijk te bekijken. De eerste digitale kaart kwam in 2017 online; later werden steeds meer gegevens, waaronder genealogische informatie, aan de geografische […]
De eerste uniforme kadastrale basis In 1832 werd het Nederlandse kadaster operationeel als uniform stelsel voor grondbelasting. Voor Mierlo zijn de eerste kadastrale kaarten en de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel daardoor een uitzonderlijk rijke momentopname. Per perceel werden onder meer nummer, ligging, oppervlakte, eigenaar, beroep, soort eigendom en gebruikscategorie geregistreerd. Daardoor is zichtbaar waar huizen, akkers, […]
Kadastrale bronnen van Mierlo: minuutplan, OAT en leggers Het vroege kadaster vormt een sleutel tot de ruimtelijke geschiedenis van Mierlo. Het minuutplan laat percelen, wegen, waterlopen en bebouwing zien, terwijl de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel de kaartnummers aan eigenaars en gebruik koppelt. Latere leggers maken vervolgens veranderingen in eigendom en percelering zichtbaar. Wat de bronnen vastleggen […]
Zeilschip, trekschuit en stoomboot In de eerste periode werd het Eindhovensch Kanaal vooral gebruikt door zeilschepen en trekschuiten. In 1862 voer volgens de lokale kanaalgeschiedenis het eerste stoomschip over het kanaal. De vervoerde goederen waren vaak zwaar of omvangrijk: bouwmaterialen, hout, turf, steenkool en machines. Vanuit Mierlo konden goederen via een lokale losplaats worden aangevoerd […]
Een fijnmazig netwerk Naast de grotere zandwegen kende Mierlo een dicht netwerk van karrensporen en voetpaden. Karrensporen verbonden boerderijen met akkers, heide, hooilanden en naburige dorpen. Smallere voetpaden boden wandelaars vaak een directere route. Op historische kaarten is te zien dat het wegennet veel minder strak was dan tegenwoordig. Routes konden langs perceelsgrenzen lopen, splitsen […]
Kerkelijke beneficiën en de Kapel op het Hout De religieuze geschiedenis van Mierlo bestaat niet alleen uit kerkgebouwen en parochies, maar ook uit goederen, inkomsten en juridische rechten die aan altaren, kapellen en beneficiën waren verbonden. Het Nationaal Archief bevat meerdere administratieve sporen die voor Mierlo relevant zijn, waaronder een verbaal uit 1836 over goederen […]
