Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Oude woorden”

484 dossiers
Encyclopedie-artikel

De 10.000ste inwoner van Mierlo

De 10.000ste inwoner van Mierlo Mierlo bereikte in de twintigste eeuw niet één, maar drie keer de grens van 10.000 inwoners. Dat uitzonderlijke verloop hangt rechtstreeks samen met gemeentelijke grenswijzigingen: na groei volgden twee forse dalingen door de overdracht van Mierlo-Hout en Lungendonk in 1968 en van Brandevoort in 1995. Eerste keer: Frans Hurkmans in […]

Encyclopedie-artikel

De bedrogen fabrikeur – textielgeschil van 1764

De bedrogen fabrikeur – textielgeschil van 1764 Een zaak uit 1764 brengt de Mierlose thuisweverij uitzonderlijk dichtbij. De zeventienjarige Jacobus Vermeulen en de vijftienjarige Godefridus van de Laak werkten als weversknechten bij Hendrik van Riel in Mierlo. Van Riel weefde in opdracht van Johan Pieter van der Lith, een Nuenense fabrikeur die garens leverde en […]

Encyclopedie-artikel

De fiets

Persoonlijke mobiliteit De fiets veranderde het dagelijkse bereik van inwoners ingrijpend. Waar lopen lange tijd de gewone manier was om korte afstanden af te leggen, maakte de fiets werk, school, winkels en omliggende dorpen veel sneller bereikbaar. Voor een dorp tussen Geldrop, Helmond en Eindhoven kreeg dat extra betekenis. De fiets maakte inwoners minder afhankelijk […]

Encyclopedie-artikel

De Goede Moordenaar

Bijnaam van de stoomtram De stoomtram tussen Eindhoven en Helmond kreeg in de streek de bijnaam De Goede Moordenaar. De naam vat de dubbele houding tegenover het nieuwe vervoermiddel treffend samen. Aan de ene kant was de tram een grote vooruitgang. Reizen en goederenvervoer werden sneller en plaatsen langs de lijn raakten beter met elkaar […]

Encyclopedie-artikel

De Groene Gemeente van Mierlo

De Groene Gemeente van Mierlo De Groene Gemeente was een uitgestrekt gebied van gemeenschappelijke gronden tussen Mierlo, Lierop en Helmond. Het begrip ‘gemeente’ betekende hier niet de moderne bestuursgemeente, maar een gebied waarvan gebruiksrechten door een gemeenschap werden gedeeld. De historische Groene Gemeente was groter dan het huidige Groot Goor en omvatte ook zones die […]

Encyclopedie-artikel

De Haes en het kanaal

Een fabriek op een logistiek gunstige plek De fabriek van De Haes lag bewust nabij het Eindhovensch Kanaal. Watertransport kon voor zware grondstoffen en goederen aantrekkelijk zijn in een periode waarin vrachtverkeer over de weg nog beperkt was. In 1925 kreeg Ign. De Haes een eigen aanlegplaats aan het kanaal. Industrie verandert het gebruik van […]

Encyclopedie-artikel

De hazenplaag op de Luchense Heide

De hazenplaag op de Luchense Heide Een conflict over hazen op de Luchense Heide laat op kleine schaal zien hoe jachtrecht en landbouwbelang konden botsen. Wanneer wild gewassen beschadigde maar boeren het niet vrij mochten vangen, ontstond een spanningsveld tussen eigendomsbescherming, voedselproductie en wettelijke jachtregels. Wildschade Hazen kunnen jonge gewassen en akkers beschadigen. Voor een […]

Encyclopedie-artikel

De Kersentuin: van Johannesschool en Den Boogerd naar fusieschool

De Kersentuin: van Johannesschool en Den Boogerd naar fusieschool De Kersentuin: van Johannesschool en Den Boogerd naar fusieschool beschrijft hoe twee schoollijnen in modern Mierlo bij elkaar kwamen. Daarmee vormt De Kersentuin een schakel tussen het oude katholieke jongensonderwijs en de hedendaagse basisschoolstructuur. Johannesschool als historische lijn De Johannesschool had een lange voorgeschiedenis. De openbare […]

Encyclopedie-artikel

De Kersepit 1946–1949

De Kersepit 1946–1949 De Kersepit was een Mierloos contactblad in de eerste naoorlogse jaren en vormt een bijzondere bron voor de band tussen het thuisfront en Mierlonaren die als militair in Nederlands-Indië verbleven. Het blad geeft een ander perspectief dan officiële militaire bronnen: dat van dorpsnieuws, persoonlijke berichten en onderlinge verbondenheid. Contact over grote afstand […]

Encyclopedie-artikel

De kousenbanden van Johanna – kermisincident van 1769

De kousenbanden van Johanna – kermisincident van 1769 Op 16 september 1769 reden Jan en Johanna van den Boomen uit Lierop per huifkar naar Mierlo om kermis te vieren. Het verhaal, later gereconstrueerd in de Myerlese Koerier, is klein van schaal maar rijk aan details over mobiliteit, herbergen, kermiscultuur en openbare orde in de achttiende […]

Encyclopedie-artikel

De Luciabegraafplaats vanaf 1906

De Luciabegraafplaats vanaf 1906 De huidige parochiële Luciabegraafplaats werd in 1906 aangelegd ten zuiden van de pastorietuin. Daarmee kreeg Mierlo een nieuwe katholieke begraafplaats buiten het eeuwenoude kerkhof direct bij de kerk. De aanleg hoort bij een bredere verandering in de omgang met begraven, volksgezondheid en parochiële inrichting in de negentiende en vroege twintigste eeuw. […]

Encyclopedie-artikel

De Mierlo Puzzel

De Mierlo Puzzel De Mierlo Puzzel is een publieksactiviteit van Heemkundekring Myerle waarin kennis van het dorp, historische bronnen en speurwerk worden gecombineerd. De puzzel wordt in december aangeboden in samenwerking met de lokale krant en nodigt deelnemers uit om niet alleen uit hun geheugen te antwoorden, maar actief in boeken, kranten, de Myerlese Koerier […]

Encyclopedie-artikel

De Mierlose slachtoffers

Vrouwen veroordeeld op beschuldigingen van toverij De bekendste Mierlose slachtoffers van de processen van 1595 zijn Marie Baten, Heijl Bellen, Lys Cuypers, Jenneken Gordtkens en Catharina Boons/Lyncken Pastoirs. Zij werden na waterproeven en verhoren veroordeeld en op 18 september 1595 geëxecuteerd. De dossiers laten zien hoe kwetsbaar een verdachte positie was. Een slechte reputatie, ruzie, […]

Encyclopedie-artikel

De Myerlese Koerier

De Myerlese Koerier De Myerlese Koerier verscheen voor het eerst in 1987 en groeide uit tot een belangrijk publicatiekanaal voor lokaal historisch onderzoek. De index laat zien hoe uiteenlopend de onderwerpen zijn: personen, archeologie, bedrijven, oorlog, religie, landschap en dagelijks leven. Voor de encyclopedie is de Koerier zowel bron als onderzoeksroute. Het dossier benadrukt dat […]

Encyclopedie-artikel

De naam Venus van Mierlo verklaard

De naam kwam pas na de vondst De steen die later Venus van Mierlo zou worden genoemd, kreeg die naam niet van de archeologen tijdens de opgraving. Heemkundekring Myerle reconstrueert dat een journalist van de Volkskrant de benaming in 1961 introduceerde. Waarom precies voor Mierlo werd gekozen is niet volledig opgehelderd. De vindplaats lag bij […]

Encyclopedie-artikel

De oude tramlijn

Nieuwe vorm van openbaar vervoer Aan het begin van de twintigste eeuw kreeg Mierlo aansluiting op de stoomtram tussen Eindhoven en Helmond. De lijn volgde niet overal de bestaande verharde weg. Tussen Mierlo en Mierlo-Hout liep het tracé gedeeltelijk over een zandweg en werd voor de oversteek van het Eindhovensch Kanaal een aparte trambrug gebouwd. […]

Encyclopedie-artikel

De sax

Kort eenzijdig snijdend zwaard De sax uit het Merovingische graf bij Bethanië is een wapen dat in de vroege middeleeuwen werd gebruikt. Het betreft een lang mes of kort zwaard met één snijkant. Niet iedere overledene kreeg een sax mee in het graf. De aanwezigheid van een wapen, mes en riembeugel maakt het graf daarom […]

Encyclopedie-artikel

De Strabrechtse Heidebrand van 2010 en Mierlo

De Strabrechtse Heidebrand van 2010 en Mierlo De grote natuurbrand op de Strabrechtse Heide in 2010 behoort tot de belangrijkste recente branden in de directe omgeving van Mierlo. De brand trof een groot natuurgebied en leidde tot zorgen over verdere uitbreiding in de richting van infrastructuur en het Mierlose buitengebied. Omvang en dreiging Lokale historische […]

Encyclopedie-artikel

Digitale ondernemers

Bedrijf zonder traditionele winkel Internet heeft een nieuw type lokaal ondernemerschap mogelijk gemaakt. Webdesigners, adviseurs, programmeurs, online winkels, makers en andere zelfstandigen kunnen vanuit Mierlo klanten bedienen die zich overal in Nederland of daarbuiten bevinden. Daarmee is de ligging van het bedrijf minder direct gekoppeld aan een winkelstraat of fabrieksterrein. Toch blijft de plaats belangrijk […]

Encyclopedie-artikel

Digitalisering van Mierlose historische publicaties

Digitalisering van Mierlose historische publicaties Digitalisering van Mierlose historische publicaties gaat over een belangrijke verandering in lokaal historisch onderzoek: bronnen die vroeger alleen in het Oude Raadhuis of bij particuliere bezitters konden worden ingezien, zijn in toenemende mate digitaal bereikbaar gemaakt. Website als omslagpunt Heemkundekring Myerle kreeg in 2013 een eigen website. Dat was meer […]

Encyclopedie-artikel

Distributie en schaarste

Bonnen en rantsoenen Tijdens de bezetting werden steeds meer levensmiddelen en gebruiksgoederen alleen via distributiebonnen verkrijgbaar. Het systeem moest schaarse voorraden verdelen, maar betekende voor gezinnen dat voedsel, kleding, brandstof en andere producten niet meer vrij gekocht konden worden. Op het platteland waren sommige voedingsmiddelen dichterbij dan in grote steden, maar dat betekende niet dat […]

Encyclopedie-artikel

Dokter Kerssemakers als arts

Huisarts van 1934 tot 1974 Emiel Kerssemakers was veertig jaar huisarts in Mierlo. Zijn praktijk bediende niet alleen Mierlo-Dorp, maar ook patiënten uit Mierlo-Hout en Stiphout. In een periode waarin huisartsenzorg veel meer bij mensen thuis plaatsvond, kende een dorpsdokter vaak meerdere generaties van dezelfde families. Kerssemakers werd daardoor een zeer herkenbare figuur in het […]

Encyclopedie-artikel

Dorpsfeesten

Feesten markeren het dorpsleven Mierlo kent een lange traditie van openbare feesten rond nationale gebeurtenissen, religieuze feestdagen, oogst, verenigingsjubilea en lokale evenementen. Historische optochten brachten gilden, muziekverenigingen, scholen en buurtgroepen samen. In de twintigste eeuw ontstonden evenementen met een uitgesproken Mierloos karakter, zoals het Kersenoogstfeest. Later kwamen daar uiteenlopende festivals, taptoes, culturele programma’s en verenigingsmarkten […]

Encyclopedie-artikel

Dorpsidentiteit

Wat maakt Mierlo herkenbaar? Dorpsidentiteit ontstaat uit een combinatie van landschap, geschiedenis, taal, herinnering en sociale gewoonten. In Mierlo zijn onder meer de Luciakerk, de molen, de kersentraditie, het gilde, verenigingsleven en de oude gehuchten herkenbare elementen. Ook minder tastbare zaken spelen mee: de manier waarop inwoners over plekken praten, dialectwoorden gebruiken, verhalen doorgeven en […]