Encyclopedie-artikel

De Haes en het kanaal

Een fabriek op een logistiek gunstige plek De fabriek van De Haes lag bewust nabij het Eindhovensch Kanaal. Watertransport kon voor zware grondstoffen en goederen aantrekkelijk zijn in een periode waarin vrachtverkeer over de weg nog beperkt was. In 1925 kreeg Ign. De Haes een eigen aanlegplaats aan het kanaal. Industrie verandert het gebruik van […]

Een fabriek op een logistiek gunstige plek

De fabriek van De Haes lag bewust nabij het Eindhovensch Kanaal. Watertransport kon voor zware grondstoffen en goederen aantrekkelijk zijn in een periode waarin vrachtverkeer over de weg nog beperkt was.

In 1925 kreeg Ign. De Haes een eigen aanlegplaats aan het kanaal.

Industrie verandert het gebruik van het kanaal

Reisnotities van de Commissaris van de Koningin uit de jaren twintig noemen De Haes expliciet als gebruiker van de druk bevaren kanaalverbinding.

De combinatie van kanaal, tram en provinciale weg maakte de Brugstraatlocatie tot een vroeg logistiek knooppunt. Later nam het wegtransport de rol van binnenvaart steeds verder over en verloor het kanaal zijn betekenis voor industriële goederenstromen.

Logistiek als voorwaarde voor industrie

De relatie tussen fabriek en Eindhovensch Kanaal maakt duidelijk dat industrialisatie ook een vervoersverhaal is. Grondstoffen en afgewerkte producten moesten betrouwbaar en tegen aanvaardbare kosten worden aangevoerd en afgevoerd. Een aanlegplaats kon daarbij de logistieke mogelijkheden vergroten, vooral in een periode waarin zwaar wegtransport nog minder efficiënt was. De waarde van zo’n aansluiting hangt echter af van wat daadwerkelijk per schip werd vervoerd en hoe lang daarvan gebruik werd gemaakt.

Daarom wordt een fysieke ligging aan of nabij het kanaal niet automatisch gelijkgesteld aan voortdurend intensief scheepvaartgebruik. Haven- en laadgegevens, bedrijfsadministratie, kaarten en foto’s zijn nodig om verkeersstromen te onderbouwen. Later verschoof goederenvervoer steeds meer naar de weg, waardoor de economische betekenis van het kanaal voor individuele bedrijven kon afnemen. Dit dossier vormt zo de logistieke schakel tussen de fabriekshistorie en de afzonderlijke geschiedenis van het kanaal, wegen en transportbedrijven.

Lokale economie in beweging

De Mierlose economie bestond lange tijd uit een combinatie van landbouw, huisnijverheid, ambachten, winkels, horeca en kleine familiebedrijven. In de twintigste eeuw kwamen daar fabrieksarbeid, garages, transport, dienstverlening en bedrijventerreinen bij. Een bedrijfsnaam, eigenaar en locatie kunnen door de tijd veranderen; daarom worden onderneming, gebouw en ondernemer waar mogelijk als afzonderlijke historische records behandeld.

Verbanden binnen de encyclopedie

Het dossier Eindhovensch Kanaal is via economische relatie met dit onderwerp verbonden. Het Eindhovensch Kanaal is een ongeveer 13,9 kilometer lange waterweg die Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart verbindt.

Het dossier Ondernemen in historisch Mierlo is via thematisch onderdeel met dit onderwerp verbonden. Ondernemen in Mierlo bestond eeuwenlang uit kleinschalige bedrijvigheid die direct verbonden was met het dagelijks dorpsleven.

Het dossier Deel 12 – Industrie, textiel, ambachten en ondernemerschap is via onderwerp met dit onderwerp verbonden. Deze deelpagina is de inhoudelijke hoofdingang van dit onderdeel van de Digitale Encyclopedie van Mierlo.

Verder onderzoek

Voor verdere verdieping worden bedrijfsnamen en mondelinge herinneringen waar mogelijk gekoppeld aan gedateerde bronnen zoals advertenties, handelsregisters, kadaster, vergunningen en foto’s. Dat voorkomt dat een latere naam, eigenaar of locatie automatisch op een eerdere periode wordt toegepast en maakt veranderingen in exploitatie beter controleerbaar.

Bronnen en interpretatie

De bronlaag combineert institutionele documentatie, archief- en erfgoedbronnen, lokale historische publicaties, aanvullende bronnen. Tot de gebruikte bronnen behoren Myerlese Koerier 2017-1 – Mierlose textiel in de twintigste eeuw, Heemkundekring Myerle – Commissaris van de Koningin bezoekt Mierlo, Heemkundekring Myerle – Eindhovensch Kanaal, Gemeente Geldrop-Mierlo – Structuurvisie en 13 aanvullende bronnen. Een jubileumboek, verenigingssite of herinneringspublicatie kan veel detail bieden, maar wordt waar mogelijk naast onafhankelijke of institutionele bronnen gelegd. Zo blijven oprichtingsjaren, functiewijzigingen en huidige situaties van elkaar onderscheiden.

Bronnen en achtergrond

In de bronlaag is dit artikel expliciet verbonden met Visit Geldrop-Mierlo – Textiel in Mierlo: De Haes, Heemkundekring Myerle – Commissaris van de Koningin bezoekt Mierlo, Heemkundekring Myerle – Eindhovensch Kanaal, Myerlese Koerier 2017-1 – Mierlose textiel in de twintigste eeuw en BHIC – De Commissaris van de Koningin over Mierlo. Die bronkoppeling wordt hier niet gebruikt om extra jaartallen of details te veronderstellen die niet in het bestaande dossier zijn onderbouwd. De uitbreiding legt vooral de herkomst en de samenhang van de bestaande kennis zichtbaarder vast. Wanneer bronnen verschillende soorten informatie bieden — bijvoorbeeld een archiefinventaris, lokale historische publicatie, officiële registratie of latere reconstructie — blijft het onderscheid tussen vastgelegd feit, interpretatie en lokale overlevering van belang.

Meer thematische verbanden

Historische aanbevelingen uit het bestaande kennisnetwerk. Canonieke relaties staan afzonderlijk onder “Verder ontdekken”.

Verbanden

Verder ontdekken

22 gekoppeld
onderbouwd door · Bron

Visit Geldrop-Mierlo – Textiel in Mierlo: De Haes

Organisatie: Visit Geldrop-Mierlo.Type: lokale erfgoed-/toeristische bron.Gebruik: vestiging De Haes in Mierlo, aankoop grond Brugstraat 20 maart 1916, vergunning 29 april 1916 en start productie in 1916.URL:…

thematisch onderdeel · Encyclopedie-artikel

Ondernemen in historisch Mierlo

Boer, ambachtsman, winkelier en fabrikant Ondernemen in Mierlo bestond eeuwenlang uit kleinschalige bedrijvigheid die direct verbonden was met het dagelijks dorpsleven. Boeren verkochten producten, ambachtslieden maakten en repareerden goederen en herbergen, winkels en handelaren bedienden inwoners en reizigers. In de negentiende eeuw vormde thuisweven een belangrijke aanvulling op het landbouwinkomen. Rond 1900 begon daarnaast fabrieksmatige […]

economische relatie · Locatie

Eindhovensch Kanaal

Waterverbinding tussen Eindhoven en de Zuid-Willemsvaart Het Eindhovensch Kanaal is een ongeveer 13,9 kilometer lange waterweg die Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart verbindt. De gemeente Eindhoven liet het kanaal in de jaren 1840 op eigen kosten aanleggen en bleef eigenaar. Voor Mierlo is het kanaal een opvallende landschappelijke grens tussen het dorp en het noordelijke buitengebied. […]

onderbouwd door · Bron

Myerlese Koerier 2017-1 – Mierlose textiel in de twintigste eeuw

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Auteur: Theo de Groof.Gebruik: textielfabrieken in Mierlo en Mierlo-Hout, De Haes vanaf 1916, kanaalaanlegplaats 1925 en sluiting/laatste fase.URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2017/1-2017.pdf

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Eindhovensch Kanaal

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Gebruik: aanleg, opening, bruggen, scheepvaart, Mierlose losplaats, trambrug en sluiting voor beroepsvaart.URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/eindhovenskanaal.html

onderbouwd door · Bron

Gemeente Geldrop-Mierlo – Structuurvisie

Bronhouder: Gemeente Geldrop-Mierlo.Gebruik: beekdalen, Goorloop, Luchense Wetering, ecologische verbindingszones, Wolfsven en Molenheide.URL: https://simcms.geldrop-mierlo.nl/_flysystem/media/structuurvisie-1.pdf

onderbouwd door · Bron

Gemeente Geldrop-Mierlo – Omgevingsvisie 2040

Bronkwaliteit: A. Gemeentelijke omgevingsvisie met beschrijvingen van Mierlo-Oost, Sang en Goorkens, Gulbergen, historische akkers, kasteellandschap en cultuurhistorische kwaliteiten.

onderbouwd door · Bron

BHIC – Eindhovens Kanaal

Bronhouder: Brabants Historisch Informatie Centrum.Gebruik: financiering en aanleg van het kanaal, openstelling op 28 oktober 1846, bruggen, scheepvaart en eerste stoomschip in 1862.URL: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/eindhovens-kanaal

onderbouwd door · Bron

Heemkundekring Myerle – Historische geografie Mierlo

Organisatie: Heemkundekring Myerle.Gebruik: reconstructie van wegen, percelen, toponiemen en bebouwing op basis van het kadaster van 1832 en oudere bronnen.URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/Historische_geografie_Mierlo.html

onderbouwd door · Bron

BHIC – De Commissaris van de Koningin over Mierlo

Bronhouder: Brabants Historisch Informatie Centrum.Gebruik: contemporaine notities over de geplande stoomtram Eindhoven-Helmond, het tracé door Mierlo en Mierlo-Hout, wegen en het economische belang van het Eindhovensch…