Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Angst, geloof en bestuurlijke macht Heksenvervolging ontstond niet uit één oorzaak. In de zestiende eeuw leefden geloof in magie, angst voor ziekte en misoogst, religieuze spanningen en sterke ideeën over duivel en zonde naast elkaar. Lokale conflicten en persoonlijke reputaties konden een beschuldiging vervolgens versterken. In Peelland ontstond in 1595 een opvallende vervolgingsgolf. Beschuldigingen uit […]
Twee Nederlanders aan het pauselijke hof Willem van Enckevoirt en Adriaan Florisz. Boeyens, de latere Adrianus VI, kenden elkaar al vóór hun Romeinse topfuncties. Lokale bronnen verbinden hun kennismaking met de universitaire wereld van Leuven. Toen Boeyens op 9 januari 1522 tot paus werd gekozen, verbleef hij in Spanje. Van Enckevoirt behartigde in de maanden […]
Hulp wanneer gezin en inkomen tekortschoten Armoede betekende vroeger niet alleen te weinig geld. Wie ziek werd, niet meer kon werken of geen familie had, kon ook voedsel, brandstof, huisvesting en verzorging missen. In Mierlo speelden kerkelijke armenfondsen en later de gemeente een belangrijke rol. Een boerderij aan de Dorpsstraat/hoek Prelaat Brantenstraat was in de […]
Armmeesters van Mierlo Armmeesters van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Een karig bestaan kon snel omslaan in nood Veel Mierlose gezinnen leefden eeuwenlang van kleine landbouwbedrijven, weven of ambacht. Het gezinsinkomen was vaak afhankelijk van het werk van meerdere gezinsleden. Een heemkundige reconstructie van de jaren 1760 beschrijft arbeidsdagen van twaalf uur of langer en een bestaan waarin ziekte, misoogst of een strenge winter een […]
Bedelaars, landlopers en rondreizende kooplieden in Mierlo Historische kern Historische gemeentelijke correspondentie, strafvonnissen, burgerlijke registers en kranten laten zien dat ook Mierlo te maken had met bedelaars, landlopers, venters en andere rondtrekkende mensen. Een in lokaal onderzoek aangehaalde zaak betreft de commotie die een rondreizende haringverkoper in april 1885 veroorzaakte. Zulke dossiers vertellen niet alleen […]
Twintigste-eeuwse schaalvergroting De oudere mannenopvang rond Bethanië groeide in de twintigste eeuw uit tot een veel groter bejaardencentrum. Uitbreidingen van gebouwen en voorzieningen maakten verzorging van een grotere groep bewoners mogelijk. De kloosterboerderij leverde aanvankelijk producten en inkomsten voor zusters en bewoners. Rond 1975 werd deze boerderij gesloopt en kwam de grond beschikbaar voor uitbreiding […]
Bijgeloof in Mierlo Historische kern Bijgeloof vormt een andere laag van de Mierlose geschiedenis dan officiële kerkelijke leer. Lokale publicaties behandelen overtuigingen, voortekenen, beschermende handelingen en verhalen die mensen gebruikten om ziekte, ongeluk of onverklaarbare gebeurtenissen betekenis te geven. Daarbij moet steeds onderscheid worden gemaakt tussen daadwerkelijk gedocumenteerde gebruiken, later opgetekende herinneringen en verhalen die […]
Wereldgeschiedenis komt soms naar het dorp Mierlo ligt niet aan een internationale regeringszetel of grote luchthaven, maar toch kwamen in verschillende perioden opvallende bezoekers naar het dorp. Na de bevrijding in 1944 werd Huize Bethanië hoofdkwartier van het Britse VIII Corps. Lokale documentatie noemt bezoeken van hoge geallieerde leiders en prominenten, waaronder Bernard Montgomery, Dwight […]
Hoge sterfte in 1830–1832 In de jaren van de Belgische Opstand heerste in Mierlo en omgeving cholera. Lokale bronnen wijzen op zeer hoge sterftecijfers in 1830, 1831 en vooral 1832. Armoede, slechte hygiënische omstandigheden en beperkte medische hulp maakten bestrijding moeilijk. Een voormalige predikantenwoning werd ingericht voor opvang van zieken. Gemeentelijke maatregelen Burgemeester Ververs stelde […]
Vrouwen veroordeeld op beschuldigingen van toverij De bekendste Mierlose slachtoffers van de processen van 1595 zijn Marie Baten, Heijl Bellen, Lys Cuypers, Jenneken Gordtkens en Catharina Boons/Lyncken Pastoirs. Zij werden na waterproeven en verhoren veroordeeld en op 18 september 1595 geëxecuteerd. De dossiers laten zien hoe kwetsbaar een verdachte positie was. Een slechte reputatie, ruzie, […]
De naam kwam pas na de vondst De steen die later Venus van Mierlo zou worden genoemd, kreeg die naam niet van de archeologen tijdens de opgraving. Heemkundekring Myerle reconstrueert dat een journalist van de Volkskrant de benaming in 1961 introduceerde. Waarom precies voor Mierlo werd gekozen is niet volledig opgehelderd. De vindplaats lag bij […]
Een linnendief in Mierlo in 1792 Historische kern Een lokaal archiefverhaal over een linnendief in 1792 laat zien hoe textiel niet alleen economische productie was maar ook bezit met een concrete geldwaarde. De zaak hoort in de periode waarin thuisweven en uitbesteding belangrijk waren en waarin geschillen via lokale bestuurlijke en rechterlijke kanalen konden worden […]
Een vondeling in Mierlo Historische kern In het lokale archiefonderzoek is een afzonderlijk dossier gewijd aan een vondeling en de documenten die daarover bewaard bleven. Een vondelingenzaak raakt meerdere historische systemen tegelijk: burgerlijke registratie, armenzorg, kerkelijke doop, voogdij en de vraag wie financieel verantwoordelijk werd voor een kind zonder bekende ouders. De identiteit en precieze […]
Ziekte kon een dorp ontwrichten Besmettelijke ziekten vormden vóór moderne hygiëne, vaccinatie en antibiotica een voortdurende bedreiging. Mierlo werd in verschillende eeuwen getroffen door epidemieën die in korte tijd veel slachtoffers maakten. De lokale Canon noemt als belangrijke voorbeelden pest in 1636, rode loop in 1779, pokken in 1824 en cholera vanaf 1830. Van gebed […]
Bewegend dorpsgeheugen Het filmarchief van dokter Emiel Kerssemakers bevat historische beelden die hij tijdens zijn jaren als huisarts in en rond Mierlo maakte. De opnamen tonen inwoners, activiteiten en gebeurtenissen uit een periode waarin particuliere film nog veel minder gebruikelijk was dan fotografie. Heemkundekring Myerle heeft verschillende compilaties uit dit materiaal digitaal ontsloten. Ook privébeelden […]
Fotowerkgroep van Heemkundekring Myerle Historische kern De Fotowerkgroep van Heemkundekring Myerle vormt een schakel tussen particuliere fotoalbums, institutionele archieven en publieke beeldherkenning. De groep wordt in de lokale publicaties genoemd als aparte werkgroep. Het werk bestaat niet alleen uit verzamelen: beelden moeten worden gedateerd, personen en locaties geïdentificeerd, herkomst vastgelegd en beschrijvingen gecorrigeerd wanneer nieuwe […]
Fragmentatiebommen op Mierlo op 24 oktober 1944 Historische kern Op 24 oktober 1944, ruim een maand na de bevrijding van Mierlo, volgde onverwacht opnieuw oorlogsgeweld. Volgens het lokale onderzoek wierp een Duits vliegtuig rond 19.45 uur fragmentatie- of splinterbommen af bij de toenmalige Lindenstraat, de huidige Wilhelminastraat. De tien maanden oude Toontje van de Vossenberg […]
Meerdere betekenissen door de eeuwen heen Het woord gasthuis kan in de Mierlose geschiedenis tot verwarring leiden. Het zestiende-eeuwse Apostelhuis was al bedoeld als hospitaal of gasthuis voor twaalf oude mannen. In 1874 ontstond tegenover de pastorie opnieuw een complex waarin oude mannen konden worden opgenomen. Vanaf 1881 verbleven daar daadwerkelijk bewoners. Nieuw gasthuis in […]
Van vroedvrouw aan huis naar georganiseerde moeder- en kindzorg Bevallingen vonden vroeger vrijwel altijd thuis plaats. De vroedvrouw begeleidde de geboorte, terwijl familie en buurvrouwen praktische ondersteuning boden. In de negentiende eeuw kwam de gemeentelijke medische armenzorg erbij. In de twintigste eeuw namen huisartsen, vroedvrouwen en kruisverenigingen gezamenlijk een groter deel van de professionele geboorte- […]
Ongelukken als onderdeel van lokale geschiedenis Naast oorlog, brand en epidemieën werd Mierlo door de eeuwen heen getroffen door verkeers-, arbeids-, water- en andere ongevallen. Zulke gebeurtenissen komen vaak slechts één keer in een krantenbericht, politierapport of familiearchief voor. De twintigste eeuw bracht nieuwe risico’s: gemotoriseerd verkeer, industrie en luchtvaart. Heemkundekring Myerle publiceerde bijvoorbeeld over […]
Lang afhankelijk van artsen buiten het dorp Professionele medische zorg kwam in Mierlo relatief laat structureel op gang. Inwoners deden onder meer een beroep op artsen uit Helmond en Geldrop. In de negentiende eeuw organiseerde de gemeente een armenpraktijk. Plattelandsheelmeester Jacobus van Hout verzorgde samen met vroedvrouw Maria Anna van Stekelenborg onvermogende patiënten. Na zijn […]
Kettingmigratie van de familie Van der Zanden naar Nieuw-Zeeland De naoorlogse emigratie uit Mierlo kende niet alleen individuele vertrekken, maar ook kettingmigratie: familieleden volgden elkaar nadat eerdere emigranten ervaringen en mogelijkheden vanuit het bestemmingsland doorgaven. De familie Van der Zanden vormt een duidelijk Mierloos voorbeeld. In 1947 vertrok Maria van der Zanden, geboren in 1906, […]
Kettingmigratie van de familie Van Lieshout naar Canada Een tweede sterk voorbeeld van Mierlose kettingmigratie is de familie Van Lieshout uit Mierlo-Hout. De familie telde volgens de lokale emigratiepublicatie acht zoons en zes dochters. In 1952 vertrok de oudste zoon, geboren in 1924, naar Canada. Daarna volgde volgens het artikel vrijwel ieder jaar een andere […]
