Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
1617 als keerpunt In 1617 kochten de inwoners van Mierlo een groot deel van de heerlijke rechten af. De achtergrond lag in jaren van spanning tussen bevolking en heer, versterkt door economische problemen, oorlogsomstandigheden en het strenge bewind van Erasmus van Grevenbroeck. De afkoop betekende niet dat alle banden met de heer verdwenen. Het kasteel […]
Brandreglement van Mierlo uit 1753 Op 31 oktober 1753 trad in Mierlo een plaatselijk reglement in werking dat brand moest helpen voorkomen en bestrijden. In een dorp met veel brandbare bouwmaterialen, open vuur en beperkte bluswatervoorzieningen was brandveiligheid geen abstract bestuurlijk onderwerp. Het reglement maakte preventie tot een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en dorpsbestuur en […]
Brandschouw en brandpreventie in Mierlo Lang voordat Mierlo een moderne brandweer kende, probeerde het dorpsbestuur brand vooral te voorkomen. Een belangrijk middel was de brandschouw: bestuurders gingen langs woningen en bedrijfsruimten om stookplaatsen, schoorstenen, ovens en andere risico’s te controleren. Daardoor biedt brandschouwgeschiedenis niet alleen informatie over brandveiligheid, maar ook over huizen, ambachten en bestuurlijk […]
Brandweer Mierlo Brandbestrijding in Mierlo bestond al lang voordat er een formele vrijwillige brandweer was. In oudere perioden waren bewoners sterk afhankelijk van zelfzorg, burenhulp, putten, sloten en eenvoudige blusmiddelen. De grote kwetsbaarheid van boerderijen en huizen met brandbare bouwmaterialen maakte brand tot een terugkerend dorpsrisico. De brand van de Marktstraat in 1921 liet op […]
De 10.000ste inwoner van Mierlo Mierlo bereikte in de twintigste eeuw niet één, maar drie keer de grens van 10.000 inwoners. Dat uitzonderlijke verloop hangt rechtstreeks samen met gemeentelijke grenswijzigingen: na groei volgden twee forse dalingen door de overdracht van Mierlo-Hout en Lungendonk in 1968 en van Brandevoort in 1995. Eerste keer: Frans Hurkmans in […]
De Groene Gemeente van Mierlo De Groene Gemeente was een uitgestrekt gebied van gemeenschappelijke gronden tussen Mierlo, Lierop en Helmond. Het begrip ‘gemeente’ betekende hier niet de moderne bestuursgemeente, maar een gebied waarvan gebruiksrechten door een gemeenschap werden gedeeld. De historische Groene Gemeente was groter dan het huidige Groot Goor en omvatte ook zones die […]
Een linnendief in Mierlo in 1792 Historische kern Een lokaal archiefverhaal over een linnendief in 1792 laat zien hoe textiel niet alleen economische productie was maar ook bezit met een concrete geldwaarde. De zaak hoort in de periode waarin thuisweven en uitbesteding belangrijk waren en waarin geschillen via lokale bestuurlijke en rechterlijke kanalen konden worden […]
Gemeentelijk distributiebureau in Mierlo Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd voedselvoorziening een steeds belangrijker overheidstaak. Nederland was neutraal, maar handel, transport en aanvoer stonden onder druk. Naarmate schaarste toenam, werd distributie ingezet om beschikbare goederen gereguleerd te verdelen. De Canon van Mierlo noemt voor de lokale situatie expliciet een gemeentelijk distributiebureau. Dat maakt dit tot een […]
Gemeentesecretarissen van Mierlo Gemeentesecretarissen van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Grensbepaling van Mierlo in 1292 en 1296 De grensbeschrijvingen uit 1292 en 1296 behoren tot de vroegste documenten waarmee het territorium rond Mierlo concreter zichtbaar wordt. In een tijd zonder moderne kadastrale kaarten werden grenzen beschreven aan de hand van herkenbare punten in het landschap. Zulke documenten waren belangrijk voor rechtspraak, grondgebruik, belastingheffing en de […]
Grenspalen en grensmarkeringen van Mierlo Grenspalen en grensmarkeringen van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Kermis en openbare orde in Mierlo De Mierlose kermis was een feestelijk hoogtepunt, maar vanuit bestuur en politie ook een periode met extra drukte. Vergunningen, drank, verkeer, sluitingstijden, attracties en conflicten maakten openbare orde tot een terugkerend onderdeel van de organisatie. Meer mensen op één plek Kermis trok inwoners en bezoekers naar cafés en attracties. […]
Marechaussee en Rijksveldwacht in Mierlo Naast gemeentelijke veldwachters konden in Mierlo ook de Rijksveldwacht en Marechaussee optreden. Hun aanwezigheid wordt vooral zichtbaar bij situaties die meer capaciteit, specialistisch gezag of bovenlokale coördinatie vroegen. Daarmee vormt dit dossier de schakel tussen de lokale veldwachter en de latere nationale politieorganisatie. Verschillende korpsen De precieze bevoegdheden veranderden door […]
Een plaats in oostelijk Brabant In de middeleeuwen maakte Mierlo deel uit van het Brabantse bestuurslandschap dat later bekendstond als de Meierij van ‘s-Hertogenbosch. Binnen die Meierij hoorde Mierlo bij het kwartier Peelland. Dat plaatst de lokale geschiedenis in een groter regionaal verband van dorpen, heerlijkheden en hertogelijke instellingen. Mierlo had binnen dat systeem een […]
Mierlose schepenprotocollen en gregoriaanse zang Historische kern Een opmerkelijk lokaal archiefverhaal betreft Mierlose schepenprotocollen die in verband worden gebracht met hergebruikte gregoriaanse zangbladen. In vroegere archieven konden oude perkamenten of handschriften een tweede leven krijgen als omslag of verstevigingsmateriaal. Daardoor kan een bestuurlijk of juridisch register onverwacht ook fragmenten van religieuze muziekgeschiedenis bewaren. Plaats in […]
Militie en loting in Mierlo Historische kern Voor jonge Mierlose mannen kon de nationale militie grote gevolgen hebben. In de negentiende eeuw werd dienstplicht mede via loting georganiseerd en moesten gemeenten registers, signalementen, vrijstellingen en bewijsstukken bijhouden. Het lokale notariële en gemeentelijke archief bevat materiaal waarmee individuele lotgevallen en de administratieve procedure kunnen worden gereconstrueerd. […]
Oude maten en gewichten in Mierlo Historische kern Oude rekeningen, cijnsregisters, pachtakten en handelsdocumenten gebruiken maten en gewichten die niet zonder meer naar moderne eenheden kunnen worden vertaald. Het Meertens Instituut registreert voor Mierlo historische maatgegevens. Voor lokaal onderzoek is dat essentieel: een “maat” voor oppervlakte, inhoud of gewicht kon regionaal verschillen en dezelfde term […]
Patentregisters van Mierlo Patentregisters vormen een bijzondere bron voor de economische geschiedenis van negentiende-eeuws Mierlo. Het patentsysteem werd in de Franse tijd ingevoerd en registreerde veel zelfstandige beroepsbeoefenaren en handelaren die voor hun bedrijf een patent nodig hadden. Daardoor kunnen de registers namen, beroepen en economische activiteiten zichtbaar maken die in algemene gemeentelijke overzichten nauwelijks […]
Lokale rechtspraak vóór de moderne rechtbank In de heerlijkheid Mierlo werd rechtspraak lokaal georganiseerd binnen het Brabantse juridische bestel. De heer beschikte over heerlijke rechten, terwijl schout en schepenen een centrale rol speelden bij onderzoek, getuigenverhoor, vonnis en bestuur. De bevoegdheden konden zowel civiele conflicten als strafzaken omvatten. Voor ernstige misdrijven gold de hoge jurisdictie […]
Schepenbankarchief van Mierlo als historische bron De schepenbank was niet alleen een instelling voor rechtspraak. Haar protocollen en akten kunnen ook informatie bevatten over overdracht van goederen, schulden, afspraken en andere juridische handelingen. Het archief is daardoor een kernbron voor de vroegmoderne sociale en economische geschiedenis van Mierlo. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]
Schouten van Mierlo Schouten van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Stroperij in Mierlo Stroperij lag op het snijvlak van voedselvoorziening, armoede, gewoonte en formeel jachtrecht. In een agrarisch dorp kon wild tegelijk eigendom van een jachtrechthebbende én schadelijk voor gewassen zijn. Daardoor ontstaat een geschiedenis waarin juridische regels en dagelijkse belangen regelmatig botsten. Jachtrecht en ongelijkheid Het recht om wild te bemachtigen was historisch niet […]
Veldwachters van Mierlo Voor de komst van de moderne politie waren veldwachters een zichtbaar gezicht van het lokale gezag. Zij hielden toezicht op wegen, markten, kermis, jacht, drankgebruik, ordeverstoring en gemeentelijke voorschriften. In Mierlo veranderde hun werk mee met verkeersgroei, nieuwe wetten en de ontwikkeling van Mierlo-Hout. Taken op straat en buitengebied De veldwachter controleerde […]
Verdwenen grensnamen van Mierlo Oude grensbeschrijvingen van Mierlo noemen punten waarvan de naam tegenwoordig verdwenen, verschoven of moeilijk lokaliseerbaar is. De figuratieve kaart van 1706 noemt en tekent dergelijke grensplaatsen in samenhang met wegen, water en heide. Dit dossier verzamelt die verdwenen naamlaag zonder iedere oude term met een moderne straat of GPS-punt gelijk te […]
